Bệnh suy tim: Nhận biết sớm dấu hiệu để hạn chế rủi ro
(HPĐT)- Theo các chuyên gia, tỷ lệ tử vong do suy tim tương đương với tỷ lệ tử vong do các loại bệnh ung thư thường gặp. Tuy nhiên, trên thực tế, suy tim có thể dự phòng được nếu nhận biết sớm các dấu hiệu và nguyên nhân, từ đó có phương án điều trị kịp thời.
Một trường hợp người bệnh được các bác sĩ Khoa Lồng ngực và Khoa Tim mạch (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp) thăm khám sau khi phẫu thuật bắc cầu động mạch vành.
“Con đường chung” của các bệnh lý về tim mạch
Ông Hoàng Vĩnh H., 76 tuổi, ở xã Hoàng Động (huyện Thủy Nguyên) trước nay chỉ bị cao huyết áp như bao người cao tuổi, không có dấu hiệu mắc các bệnh lý khác. Vì thế, ngoài việc cho ông uống thuốc huyết áp đều đặn hằng ngày, nhiều năm nay, người nhà của ông không nghĩ đến việc đưa ông đi khám sức khỏe định kỳ. Thế nhưng, mấy ngày gần đây, ông H. thấy sức khỏe yếu đi và có biểu hiện khó thở, các con đưa ông H. đến Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp khám sức khỏe, được bác sĩ chẩn đoán suy tim và kèm theo một số bệnh lý khác.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Vương Đình Cường, Trưởng Khoa Tim mạch (Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp), ngày càng nhiều người quan tâm đến bệnh suy tim do tỷ lệ mắc có xu hướng gia tăng và những hệ lụy để lại cho người bệnh, gia đình và xã hội không nhỏ. Trên thế giới, tỷ lệ mắc suy tim từ 0,5 - 1,5 % dân số. “Dựa trên khái niệm giải phẫu chức năng của tim. Suy tim được phân thành 3 bệnh cảnh: suy tim trái, suy tim phải và suy tim toàn bộ”, bác sĩ Vương Đình Cường cho biết.
Còn theo bác sĩ Phùng Đại Hải, Khoa Tim mạch - Đột quỵ (Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng), suy tim là “con đường chung” cuối cùng của các bệnh lý tim mạch, trong đó trái tim suy yếu và không còn đủ khả năng bơm máu đi nuôi cơ thể, gây thiếu oxy toàn thân. Suy tim được chia làm hai thể:suy tim cấpvà suy tim mạn tính. Suy tim cấp có thể là suy tim mới xuất hiện, cũng có thể là đợt tiến triển nặng lên của suy tim mạn tính. Thể suy tim cấp ở người bệnh có suy tim mạn tính thường gặp hơn trên lâm sàng. Người bệnh đến viện trong bệnh cảnh suy tim cấp cần phải điều trị cấp cứu, nếu chậm trễ có thể rơi vào sốc tim, tỷ lệ tử vong rất cao. Suy tim cũng có thể gây ra các biến chứng, như: suy gan, suy thận, phù phổi cấp, đột quỵ… Hiện nay, hội chứng suy tim chiếm tỷ lệ cao trong tổng số người bệnh đến khám tại Khoa Tim mạch - Đột quỵ của các bệnh viện.
Nhận biết sớm dấu hiệu
Nguyên nhân phổ biến gây bệnh suy tim thường gặp ở người huyết áp cao, mắc các bệnh lý về van tim, cơ tim, mạch vành, bệnh tim bẩm sinh, biến chứng tiểu đường trên tim, rối loạn nhịp tim kéo dài. Ngoài ra, suy tim còn có thể do một số nguyên nhân khác, như: nhiễm độc hóa chất, rượu, bệnh tự miễn, bệnh tuyến giáp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD… Vì thế, tuổi thọ của người bệnh suy tim phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: độ tuổi, các bệnh mắc kèm, mức độ bệnh, khả năng tuân thủ điều trị, cơ địa người bệnh… Sau 5 năm kể từ khi được chẩn đoán suy tim, khoảng 50% số người bệnh tử vong. Bên cạnh tỷ lệ tử vong cao, bệnh cảnh lâm sàng của suy tim cũng khiến bản thân người bệnh đau đớn, nhất là những người bệnh bị suy tim giai đoạn muộn.
Theo các bác sĩ, hiện nay, để chẩn đoán chính xác hội chứng suy tim, ngoài những phương pháp thông thường như: điện tim đồ, xét nghiệm máu, X-quang ngực, nội soi tim, siêu âm được coi là một biện pháp hữu hiệu nhất, giúp bác sĩ có thể xác định được mức độ tổn thương của tim, từ đó đưa ra hướng điều trị phù hợp và hiệu quả cao. Muốn phát hiện sớm bệnh, khi có dấu hiệu bất thường, nhất là triệu chứng hụt hơi, mệt mỏi, khó thở, đau ngực, phù chân và tăng cân…, người bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế chuyên khoa để được khám và điều trị kịp thời.
Để điều trị suy tim hiệu quả cao, theo hai bác sĩ Vương Đình Cường và Phùng Đại Hải, người bệnh cần thay đổi chế độ ăn uống và lối sống, kết hợp sử dụng thuốc để ổn định triệu chứng và ngăn ngừa bệnh tiến triển nặng hơn. Trong chế độ ăn uống và lối sống, cần giảm muối trong thức ăn và nước uống để giảm gánh nặng cho tim, kiểm soát cân nặng, bỏ thuốc lá và rượu, tập thể dục nhẹ nhàng. Phương pháp phẫu thuật được áp dụng cho người bệnh suy tim có tổn thương tim thực thể mà dùng thuốc không hiệu quả. Các loại hình phẫu thuật bao gồm: thay hoặc sửa chữa van tim; nong mạch vành; đặt stent mạch vành; bắc cầu động mạch vành; cấy máy tạo nhịp. Nếu suy tim nặng, người bệnh có thể cần phải tiến hành phẫu thuật cấy ghép tim. Để phòng bệnh suy tim cho những người có nguy cơ cao, ngoài việc thực hiện chế độ ăn uống và luyện tập khoa học, người bệnh cần chú ý tái khám định kỳ theo lịch hẹn của bác sĩ; dùng thuốc đầy đủ theo chỉ định; tiêm phòng cúm mỗi năm (vào mùa thu); vệ sinh răng miệng tốt, tránh các bệnh lý nhiễm khuẩn như viêm họng, viêm lợi…/.