Biến đổi khí hậu ngày càng khó lường: Tăng tốc tìm biện pháp cứu hành tinh
(HPĐT)- Lũ lụt, cháy rừng kéo dài và hạn hán là những hiện tượng thời tiết cực đoan đang diễn ra khắp nơi trên thế giới, kể cả ở những nước vốn không phải đối mặt với những diễn biến bất thường này. Các quốc gia vừa khắc phục hậu quả của thiên tai vừa hối hả tìm ra giải pháp để đề xuất tại một số hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu sắp diễn ra.
Nước lũ ngập phá hủy hệ thống giao thông ở Erftstadt-Blessem (Đức) sau trận hồng thủy. (Ảnh: Reuters)
Người lo lũ lụt, kẻ sợ “chảo lửa”
Giữa tháng 7 vừa qua, lũ lụt lịch sử diễn ra ở hàng loạt quốc gia châu Âu như Anh, Đức, Bỉ, Áo, Italy… khiến hàng trăm người thiệt mạng và hàng nghìn người mất tích. Các nhà khoa học cho rằng nguyên nhân chính là do nhiệt độ nóng hơn làm đẩy nhanh quá trình bay hơi, giữ lại nhiều độ ẩm trong không khí, tăng khả năng mưa lớn. Bộ trưởng Môi trường Đức Svenja Schulze ngày 15-7 cũng khẳng định trên mạng xã hội Twitter rằng: “Biến đổi khí hậu đã đến Đức”.
Trong khi châu Âu và châu Á chìm trong nước, Bắc Mỹ tiếp tục đối mặt với tình trạng nắng nóng kỷ lục dẫn đến hạn hán và tạo điều kiện cho những đám cháy rừng bùng phát, lan rộng và trở nên dữ dội hơn. Người dân ở miền Tây Canada và Tây Bắc Mỹ phải chịu ảnh hưởng của “vòm nhiệt” – hiện tượng thời tiết giữ nhiệt độ lại ở một khu vực và ngăn các hệ thống thời tiết khác di chuyển đến. Nhiệt độ tại đây lên tới gần 50 độ C, khiến hàng trăm người tử vong do sốc nhiệt, các hồ nước cạn kiệt, hàng loạt đám cháy rừng ở dọc biên giới California và Nevada (Mỹ) như được tiếp thêm mồi lửa để bùng phát mạnh, thiêu cháy hàng trăm hecta rừng và nhà cửa của người dân. Theo tiến sĩ Scott Lindquist, quan chức y tế bang Washington (Mỹ), sự gia tăng tỷ lệ tử vong do nắng nóng là điều nhiều người nghĩ rằng sẽ không bao giờ thấy ở Tây Bắc Thái Bình Dương vốn có khí hậu ôn hòa. Điều này chứng tỏ khí hậu đang thay đổi, lũ lụt và cháy rừng đang ngày càng gia tăng".
Cần sốt sắng hơn, khẩn trương hơn
Ngày 28-7, văn bản khẩn cấp có khoảng 14.000 chữ ký của các nhà khoa học dẫn đầu bởi các nhà nghiên cứu từ Đại học bang Oregon (Mỹ) cảnh báo, nếu chúng ta không bắt tay vào giải quyết tình trạng nóng lên toàn cầu một cách hiệu quả ngay lập tức thì sẽ xảy ra những biến cố khó lường. Sự sốt sắng ấy cũng được thấy trong nhóm hầu hết các quốc gia nhỏ hơn khi các nước này đệ trình lên Liên hợp quốc (LHQ) các cam kết mới, tham vọng hơn về khí hậu, gây áp lực lên các quốc gia phát thải lớn trước Hội nghị thượng đỉnh về khí hậu do LHQ tổ chức vào tháng 11 tới.
Tuy nhiên, con đường dẫn đến những giải pháp thống nhất để giảm thiểu biến đổi khí hậu dường như còn gập ghềnh, khi một số quốc gia dường như chưa cho thấy nỗ lực hợp tác để tìm ra câu trả lời. Việc hội nghị bộ trưởng môi trường, khí hậu và năng lượng của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), diễn ra tại Italy ngày 22 và 23-7 không thể thống nhất từ ngữ của các cam kết chính về biến đổi khí hậu trong thông cáo cuối là ví dụ mới nhất. Bên cạnh đó, nhiều quốc gia cũng vừa bỏ lỡ thời hạn cuối đệ trình kế hoạch mới cắt giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính để cơ quan khí hậu của LHQ đưa ra các cam kết tại COP26.
Các nhà khoa học cho rằng, thế giới cần giảm khoảng 45% lượng khí thải vào năm 2030 thì mới có thể đạt mục tiêu kiềm chế nhiệt độ trung bình toàn cầu tăng trong phạm vi 1,5-2 độ C so với mức của thời kỳ tiền công nghiệp được đưa ra trong Thỏa thuận Paris. Để thực hiện được nhiệm vụ cấp bách này, các nước cần khẩn trương và nghiêm túc hơn trong thể hiện trách nhiệm của mình, nhanh chóng vượt qua những bất đồng về lợi ích kinh tế để hợp tác, thúc đẩy nhanh quá trình “chữa lành” hành tinh xanh./.
Hội nghị lần thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (COP26) dự kiến diễn ra vào tháng 11 tới tại Glasgow, Anh. Ngoài ra, hội nghị thượng đỉnh về khí hậu của Nhóm Các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) cũng sẽ diễn ra vào cuối tháng 10 này.