Kỷ niệm 57 năm Ngày truyền thống đánh thắng trận đầu của Hải quân nhân dân Việt Nam: Vang mãi bản hùng ca chiến thắng
(HPĐT)- 57 năm trước, ngày 2 và 5-8-1964, Hải quân nhân dân Việt Nam (HQNDVN), sau hơn 9 năm xây dựng, lần đầu ra quân chiến đấu, dũng cảm đánh đuổi tàu khu trục Maddox, cùng các lực lượng khác bắn rơi 8 máy bay và bắt sống giặc lái đầu tiên của Mỹ trên vùng biển, vùng trời miền Bắc, làm nên truyền thống đánh thắng trận đầu. Bản hùng ca ấy của HQNDVN còn vang mãi.
Hải quân nhân dân Việt Nam hôm nay.
Sát cánh bên nhau cùng chiến đấu
Năm 1964, nhằm cứu vãn sự thất bại của chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” ở miền Nam, đế quốc Mỹ âm mưu đẩy mạnh chiến tranh xâm lược, mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc Việt Nam. Rạng sáng 1-8- 1964, tàu khu trục Maddox của Mỹ xâm phạm vùng biển Quảng Bình và đi ngược lên phía Bắc nước ta. Ngày 2-8- 1964, Phân đội 3 thuộc Tiểu đoàn 135 (nay là Hải đội 135 thuộc Lữ đoàn 170 Hải quân) gồm 3 tàu phóng lôi: 333, 336, 339 được lệnh xuất kích đánh tàu địch. Tương quan lực lượng giữa ta và địch chênh lệch lớn, nhưng bằng tinh thần chiến đấu cao, ý chí quyết tâm bảo vệ Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ của Phân đội 3 dũng cảm tiến công đánh đuổi địch, bắn bị thương tàu Maddox, bắn rơi 1 máy bay, bắn bị thương 1 chiếc máy bay khác, buộc tàu địch phải tháo chạy ra khỏi vùng biển nước ta.
Ngay sau đó, nhà cầm quyền Mỹ dựng lên “Sự kiện vịnh Bắc bộ” vu cáo Hải quân Việt Nam “tiến công tàu chiến Mỹ ở vùng biển quốc tế”, lấy cớ để ngày 5-8- 1964 dùng không quân đánh phá hầu hết các căn cứ, khu trú đậu và lực lượng tàu, thuyền của HQNDVN trên suốt dải miền Bắc từ Quảng Bình đến Quảng Ninh. Đáng chú ý là 14 giờ 15 ngày 5-8-1964, nhiều tốp máy bay địch từ Hạm đội 7 bay vào bắn phá từ khu vực Hòn Nẹ (Hậu Lộc) đến cửa Lạch Trường (Hoằng Hóa, Thanh Hóa). Các đơn vị Hải quân cùng các lực lượng ta nhanh chóng có mặt tại vị trí chiến đấu.
Bà Tô Thị Đạo (hồi ấy là Trung đội trưởng nữ dân quân xã Hoa Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa) kể: “Trên trời thì máy bay thả bom, phóng rốc két; dưới biển thì đạn của tàu ta bắn lên, hai bên bờ, hỏa lực của các lực lượng đan chéo nhau nhằm máy bay mà bắn. Còn chúng tôi được lệnh chèo thuyền ra tàu Hải quân để tiếp đạn, tải thương…”. Gần 2 giờ chiến đấu anh dũng, quân và dân ta hạ được 2 máy bay và bắn bị thương 2 chiếc khác.
Chiến thắng vẻ vang, nhưng trong trận đánh ngày 5-8, quân và dân ta chịu nhiều tổn thất, hy sinh trong chiến đấu. Theo số liệu từ Phòng Chính sách Hải quân, có 68 cán bộ, chiến sĩ hải quân hy sinh. Bia di tích đánh thắng trận đầu của HQNDVN và quân dân miền Bắc đặt tại Công viên văn hóa du lịch tâm linh Lạch Trường được xây dựng để ghi nhớ trận đánh oanh liệt này.
Vang mãi truyền thống
Chiến thắng ngày 2 và 5- 8-1964 mở đầu trang sử chiến đấu và chiến thắng hào hùng của HQNDVN, trở thành ngày truyền thống vẻ vang của HQNDVN; là chiến thắng của sức mạnh tinh thần toàn dân tộc, của trí tuệ và nghệ thuật quân sự Việt Nam “lấy nhỏ đánh lớn, lấy ít địch nhiều”, khẳng định tính đúng đắn của đường lối chiến tranh nhân dân do Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh lãnh đạo.
Phát huy tinh thần quật cường của chiến thắng trận đầu, trong suốt 20 năm chống Mỹ, cứu nước đầy gian khổ, HQNDVN độc lập và hiệp đồng với các lực lượng khác đánh đuổi, đánh chìm nhiều tàu địch; bắn rơi, bắn cháy nhiều máy bay; tiêu diệt nhiều sinh lực, phá huỷ nhiều phương tiện chiến tranh; phá vòng vây phong tỏa đường biển của địch, mở đường Hồ Chí Minh trên biển, chi viện đắc lực chiến trường miền Nam, trực tiếp giải phóng các đảo, góp phần cùng quân dân cả nước giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Chiến thắng trận đầu ngày 2 và 5-8-1964 là một mốc son trong lịch sử xây dựng, chiến đấu, trưởng thành của HQNDVN anh hùng, mãi mãi là niềm tự hào của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Hải quân; là nguồn cổ vũ, động viên to lớn để cán bộ, chiến sĩ hôm nay giữ vững và phát huy lên một tầm cao mới trong sự nghiệp xây dựng HQNDVN cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc.
Phát huy truyền thống đánh thắng trận đầu, trước yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp bảo vệ chủ quyền vùng biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc, cán bộ, chiến sĩ HQNDVN đã và đang thực hiện tốt truyền thống, luôn nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng, thường xuyên nắm chắc tình hình, không để bị động, bất ngờ; cùng với các lực lượng trong quân chủng và toàn quân, toàn dân ta sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ, xử lý tốt các tình huống, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc./.