Phát triển phong trào đọc sách trong các trường học: Nhiều cách làm hay, sáng tạo

Học sinh Trường tiểu học Nguyễn Đức Cảnh (quận Lê Chân) đọc sách trong “Thư viện 50k” (ảnh chụp trước ngày 27-4).

Lan tỏa văn hóa đọc trong học sinh

Trong thời gian nghỉ hè, mỗi ngày em Nguyễn Ngọc Oanh, học sinh lớp 3A4, Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (quận Ngô Quyền), luôn dành một khoảng thời gian nhất định để đọc sách. Thói quen hữu ích này được hình thành từ khi nhà trường xây dựng “Thư viện thân thiện” phục vụ nhu cầu đọc sách, mở rộng kiến thức cho học sinh. Vốn ham đọc, từ khi có “thư viện thân thiện”, những lúc tan học chờ bố mẹ, Ngọc Oanh lại qua thư viện để được đọc thật nhiều sách, báo...

Còn tại Trường THPT Hàng Hải, giờ đọc sách được đưa vào trong chương trình khóa biểu. Nhiều học sinh cho biết, đọc sách trong giờ ra chơi hay cùng nhau chia sẻ những cuốn sách thú vị, biết thêm nhiều kiến thức trong các giờ sinh hoạt không chỉ giúp các em hình thành thói quen đọc mà còn là cách hữu dụng để xả stress sau những tiết học căng thẳng, nhất là các khối cuối cấp...

PGS.TS Lê Quốc Tiến, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo (GD-ĐT) thành phố cho biết: Việc phát triển văn hóa đọc trong các nhà trường, giúp các em hình thành lối sống lành mạnh, hạn chế sử dụng các thiết bị điện tử gây hại sức khỏe và mạng xã hội thiếu kiểm soát ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý học sinh. Nhận thấy tầm quan trọng của văn hóa đọc, năm 2014, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định lấy ngày 21-4 hằng năm là ngày Sách Việt Nam; năm 2017, phê duyệt Đề án phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng đến năm 2020, định hướng đến năm 2030; Bộ GD-ĐT ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án nhằm khuyến khích và phát triển phong trào đọc sách, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc sách đối với việc phát triển kiến thức, kỹ năng, phát triển tư duy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người.

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ GD-ĐT và UBND thành phố, Sở GD-ĐT Hải Phòng phát động phong trào xây dựng "Thư viện 50K" tới các trường học trên địa bàn thành phố để tạo nguồn sách, báo, tạp chí dưới hình thức mỗi học sinh mua một cuốn sách, báo trị giá 50.000 đồng (còn gọi 50K) hoặc mang một cuốn sách còn mới 70% để góp vào thư viện chung của lớp, chia sẻ với bạn bè trong lớp, với các bạn thành phố và các bạn vùng cao. Sở còn phát động phong trào xây dựng tủ sách lớp học, phòng/không gian văn hóa đọc từ nhiều nguồn hỗ trợ; xây dựng đội ngũ cốt cán phát triển văn hóa đọc...

Nhiều cách làm hay để phát triển văn hóa đọc

Triển khai thực hiện phong trào, các nhà trường từ tiểu học đến THPT vận dụng nhiều cách làm hay, sáng tạo xây dựng mô hình thư viện xanh, thư viện thân thiện, thư viện 50K. Thầy Trần Nguyên Lâm, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Quốc Toản (quận Ngô Quyền) cho biết: Nhà trường định kỳ 3 tháng lại đổi mới các đầu sách, truyện. Nguồn sách được huy động từ sự đầu tư của nhà trường, các đơn vị, nhà hảo tâm và học sinh tự đóng góp.

“Thư viện 50K” tại Trường THCS Đồng Thái (huyện An Dương) là thư viện đầu tiên của thành phố có quy trình trao đổi sách thường niên và mở rộng. Mỗi học sinh sẽ bớt ra 50 nghìn (50K) để mua một cuốn sách góp chung vào giá sách của lớp. Sau một năm học, học sinh trong lớp đọc hết số sách trong thư viện lớp mình sẽ trao đổi sách trong cùng khối rồi khác khối. Sau đó nhà trường sẽ “Tặng sách cho trẻ vùng cao” để kết nối yêu thương và lan toả hơn nữa phong trào đọc sách trong toàn xã hội...

Theo Trưởng Phòng GD- ĐT quận Ngô Quyền Trần Thị Hồng Hiệp, mô hình “Thư viện thân thiện” ban đầu chỉ được triển khai tại một số trường thuộc dự án do tổ chức Read to room tài trợ như Tiểu học Thái Phiên, Tiểu học Chu Văn An... Sau một thời gian triển khai, nhận thấy hiệu quả thiết thực và phù hợp mục tiêu phát triển văn hóa đọc, nhiều trường trên địa bàn quận đã chủ động đăng ký xây dựng mô hình “Thư viện 50K”, “Thư viện thân thiện”, “Thư viện xanh”. Đến nay, ngoài bậc tiểu học, THCS, mô hình đã lan tỏa tới cả bậc học mầm non...

Theo lãnh đạo Sở GD-ĐT thành phố, những cách làm hiệu quả trên bước đầu tạo chuyển biến mạnh mẽ về số lượng cũng như chất lượng đối với văn hóa đọc trong các nhà trường. Đến nay, 15/15 quận, huyện với gần 1.000 trường (gần 100% số trường) trên địa bàn tích cực hưởng ứng tham gia xây dựng “Thư viện 50K” – phát triển văn hóa đọc trong nhà trường, với tổng số hàng chục nghìn giáo viên đồng hành với chương trình. Hàng trăm nghìn học sinh tham gia đóng góp xây dựng “Thư viện 50K” lớp học, với sự đồng tình ủng hộ tích cực của các bậc cha mẹ. Các hoạt động này góp phần giúp học sinh thích đọc sách hơn. Số học sinh đọc sách hằng ngày, hằng tuần, hằng tháng tăng lên đến 500% so với các năm trước đây... Qua đó góp phần quan trọng giúp phong trào đọc sách tại các trường học trên địa bàn thành phố thực sự lan tỏa và đi vào chiều sâu./.

Bài và ảnh: BÙI HẠNH