Giảm thiểu rác thải nhựa trong ngành y tế: Thiết lập, thực hiện lộ trình phù hợp
(HPĐT)- Trong lĩnh vực y tế, sản phẩm nhựa dùng một lần góp phần loại trừ, giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm, bảo đảm các hoạt động chuyên môn y tế được thực hiện đúng quy định, nhất là những công việc đòi hỏi nghiêm ngặt về vô trùng, an toàn, an ninh sinh học. Do vậy, chủng loại và khối lượng chất thải nhựa trong y tế thải ra môi trường hằng ngày rất lớn. Thực hiện giảm thiểu rác thải nhựa trong ngành Y tế là việc cấp thiết hiện nay, góp phần bảo vệ môi trường.
Nhân viên Trung tâm Y tế quận Hải An cấp phát thuốc tới người bệnh bằng loại túi sử dụng nhiều lần.
Từng bước giảm rác thải nhựa
Theo số liệu thống kê của Sở Y tế, trung bình mỗi tháng, các bệnh viện đa khoa, bệnh viện chuyên khoa, trung tâm y tế và các cơ sở y tế khác trên địa bàn thành phố thải ra khoảng 50 tấn chất thải nhựa. Thực hiện Chỉ thị số 08 ngày 29-7- 2019 của Bộ Y tế về giảm thiểu rác thải nhựa trong ngành Y tế, 2 năm nay, ngành Y tế tích cực thực hiện nhiều giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa trong các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố. Theo đó, 47/50 cơ cở y tế tăng cường sử dụng thuốc bằng đường uống, sử dụng các vật dụng, vật tư, thiết bị y tế, bao bì làm từ vật liệu thân thiện môi trường, hoặc có thể tái sử dụng trong quá trình khám, chẩn đoán, điều trị và các hoạt động chuyên môn y tế khác; 39/50 cơ sở y tế thay thế các thiết bị vật tư y tế chất liệu nhựa dùng một lần bằng chất liệu có thể tái sử dụng hoặc chất liệu thân thiện môi trường. Các cơ sở y tế thực hiện giảm dần, tiến tới không sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần trong sinh hoạt hằng ngày.
Trước đây, Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng thực hiện quản lý và lưu trữ các bản phim chụp để tham khảo cho lần khám, chữa bệnh sau. Nếu phim không được bảo quản đúng tiêu chuẩn, chỉ tồn tại trong thời gian tương đối ngắn và thường bị trầy xước, không thể đọc chính xác được nữa. “Với phương pháp quản lý như hiện tại, chi phí cho việc in phim, lưu trữ phim phục vụ công tác chẩn đoán hình ảnh vừa không còn hiệu quả mà lại gây tác hại lớn đến môi trường. Khắc phục hạn chế này, bệnh viện tiến hành không in phim đối với người bệnh điều trị nội trú và được người bệnh ủng hộ”, TS. Phạm Việt Hà, Giám đốc phụ trách chuyên môn của bệnh viện thông tin.
Theo số liệu thống kê tại Bệnh viện Kiến An, năm 2018, bệnh viện thải ra 30 tấn chất thải nhựa; năm 2020, con số này giảm 1/3, còn 20 tấn. Theo TS. Nguyễn Bá Phước, Giám đốc Bệnh viện Kiến An, để đạt được kết quả này, nhiều giải pháp được bệnh viện triển khai, như: túi nilon đựng thuốc được thay thế bằng các hộp nhựa đựng thuốc có thể sử dụng nhiều lần; ngừng sử dụng tất cả túi nilon đựng rác tại các phòng bệnh, túi nilon thu gom quần áo của người bệnh, thay thế vào đó là túi vải hoặc các vật liệu thân thiện môi trường, các sản phẩm nhựa sử dụng nhiều lần. Chị Nguyễn Thị Tĩnh, người nhà người bệnh đang điều trị tại Khoa Ngoại tiêu hóa cho biết: “Cán bộ, nhân viên y tế tại bệnh viện cũng thường xuyên tư vấn người bệnh và người nhà đến chăm sóc thay thế sử dụng các loại túi nilon đựng thực phẩm bằng cặp lồng, hộp inox hoặc hộp nhựa sử dụng nhiều lần”.
Kiên trì thực hiện lộ trình
Mặc dù các cơ sở y tế trên địa bàn thành phố có nhiều cố gắng nhưng trên thực tế, việc thay thế các vật dụng, vật tư, thiết bị y tế, bao bì, dụng cụ đóng gói, chứa đựng thuốc, hóa chất sử dụng nguyên liệu nhựa bằng vật liệu thân thiện với môi trường hoặc có thể tái sử dụng trong các hoạt động chuyên môn y tế cần có lộ trình thực hiện từng bước.
Trước hết, các bệnh viện giảm và tiến tới ngừng sử dụng túi nilon khó phân hủy, sản phẩm nhựa dùng một lần trong các hoạt động sinh hoạt thường ngày của cán bộ, nhân viên y tế, người bệnh, người nhà người bệnh, thay thế bằng các sản phẩm thân thiện với môi trường, có thể tái sử dụng và an toàn. Đối với các hoạt động chuyên môn y tế, các bệnh viện giảm sử dụng một số vật dụng, vật tư y tế làm từ nhựa có thể thay thế được bằng các sản phẩm làm từ các vật liệu thân thiện môi trường như sử dụng găng tay cao su, khẩu trang, mũ trùm đầu, bọc giày, túi đựng thuốc bằng giấy; tăng cường sử dụng thuốc bằng đường uống thay đường tiêm; ứng dụng công nghệ số trong chụp Xquang, cắt lớp vi tính và cộng hưởng từ để hạn chế in phim bằng nhựa. Đối với các sản phẩm nhựa không thể thay thế, cần phân loại triệt để tại nguồn để thu gom tái chế theo quy định.
“Do đặc thù ngành Y tế, một số trang thiết bị y tế bằng nhựa hiện nay ngay cả trên thế giới cũng chưa có sản phẩm thay thế phù hợp và an toàn. Một khó khăn không thể không nhắc tới là vấn đề kinh phí thay thế sản phẩm thân thiện môi trường vì các sản phẩm thay thế thường có giá thành cao hơn các sản phẩm không thân thiện môi trường”, TS. Trần Anh Cường, Giám đốc Sở Y tế cho biết. Bởi vậy, các cơ sở y tế của Hải Phòng cần xây dựng kế hoạch, mục tiêu và lộ trình ngắn hạn và dài hạn phù hợp để giảm thiểu chất thải nhựa từ hoạt động chuyên môn y tế, sinh hoạt hằng ngày của người bệnh và thân nhân, nhân viên y tế. Trong đó, phấn đấu đạt mục tiêu Bộ Y tế đề ra: đến năm 2025, 100% số cơ quan, đơn vị trong ngành Y tế không sử dụng túi nilon khó phân hủy trong hoạt động sinh hoạt thường ngày tại cơ quan, đơn vị; 100% số cơ sở y tế áp dụng các biện pháp giảm thiểu phát sinh chất thải nhựa từ hoạt động chuyên môn y tế”./.