Không tự ý sử dụng thuốc chống dị ứng khi tiêm vaccine
(HPĐT)- Trước những thông tin lan truyền trên mạng xã hội về việc uống một số loại thuốc trước khi tiêm vaccine phòng COVID-19 có thể giảm nguy cơ phản vệ sau tiêm, khiến nhiều người tự ý đi mua các loại thuốc này về tích trữ để sử dụng khi tiêm. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, việc này không cần thiết, thậm chí có thể gây nguy hiểm.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố tư vấn, tiêm vaccine phòng COVID-19 cho người dân.
Chị Đỗ Thu Thủy, nhân viên công ty logistics tại phường Minh Khai, (quận Hồng Bàng) có tên trong danh sách đợt tiêm vaccine phòng COVID-19 được công ty đăng ký với cơ quan y tế trong thời gian tới. Khi thấy thông tin trên lan truyền trên mạng internet, mặc dù biết chưa được kiểm chứng hay Bộ Y tế khuyến cáo, nhưng chị vẫn mua sẵn thuốc chống dị ứng Loratadin với giá 10 nghìn đồng/hộp viên nén 10mg, liều dùng 1 viên mỗi ngày tại hiệu thuốc gần nhà, dự định sử dụng khi được tiêm vaccine phòng COVID-19.
Chị Đinh Thúy Ng., chủ cửa hàng thuốc tại phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) cho biết: Gần đây, khi các tổ dân phố lập danh sách các hộ dân đăng ký tiêm phòng vaccine COVID-19, có nhiều người hỏi mua các thuốc chống dị ứng như loratadin, azatadine, cycloheptadin hay terfenadin… để uống khi tiêm. Chị phải giải thích rất cặn kẽ cho khách hàng về tác dụng phụ cũng như việc không tự ý dùng khi không có chỉ định của bác sĩ, nhưng nhiều người vẫn muốn mua về … Theo anh Nguyễn Trọng T., Giám đốc Công ty Dược phẩm (huyện Tiên Lãng), một đầu mối bán buôn thuốc chữa bệnh cho các hiệu thuốc tại huyện Kiến An, An Lão, Tiên Lãng: Từ đầu tháng 7 đến nay, một số hiệu thuốc đặt mua thuốc chống dị ứng (pyrilamine, astemizol, levocabastine, loratadin, azatadine, cycloheptadin, terfenadin, Tripelennamine...) tăng đột biến, nguyên do người dân lo ngại phản ứng phản vệ khi tiêm vaccine phòng COVID-19, nên mua các loại thuốc này về để tự sử dụng.
Về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Văn Khải, Hiệu trưởng Trường đại học YDược Hải Phòng, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hải Phòng cho biết: Việc phát hiện sớm các biểu hiện dị ứng nguy kịch (dạng phản vệ hay một số biểu hiện nặng khác) trên người được tiêm vaccine phòng COVID- 19 trong vòng 48 giờ (hay lâu hơn) có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Việc xác định nhanh các tác dụng nặng không mong muốn cần sự am hiểu và thăm khám của nhân viên y tế. Trong trường hợp người dị ứng nặng (các phản ứng phản vệ từ mức nặng trở lên), việc dùng thuốc kháng thụ thể histamin H1 (thuốc chống dị ứng), thậm chí kết hợp với các thuốc corticosteroid không ngăn chặn được diễn biến sang tình trạng nguy kịch, đe doạ tính mạng người bệnh. Khi gặp phản vệ trong vòng 30 phút theo dõi sau tiêm vaccine phòng COVID-19 tại điểm tiêm chủng, bác sĩ sẽ xử trí theo phác đồ, người bệnh ít đối mặt với nguy cơ đe doạ sinh mạng.
Thực tế cho thấy, trong trường hợp nghi ngờ phản vệ sau tiêm vaccine phòng COVID-19, người bệnh và những người chung quanh cần liên hệ ngay với cơ sở y tế gần nhất hay các số điện thoại đường dây nóng của đơn vị tiêm chủng vaccine để được tư vấn, trợ giúp. Khi người tiêm vaccine có phản vệ nặng, có thể bỏ qua việc sử dụng thuốc chống dị ứng, vì thuốc này không có tác dụng mà còn có thể làm chậm các hoạt động cấp cứu; cần sử dụng thuốc điều trị phù hợp theo y lệnh của bác sĩ. Việc tự ý sử dụng thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine phòng COVID-19 mà không có bất kỳ sự tư vấn, hướng dẫn nào từ chuyên gia y tế có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn, bởi bất kỳ loại thuốc nào cũng có thể là “dao hai lưỡi”.
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, về lý thuyết, khi tiêm vaccine, hệ thống miễn dịch sẽ được kích hoạt để tạo ra phản ứng bảo vệ chống lại mầm bệnh-trong trường hợp này là virus SARS-CoV- 2. Khi hệ thống miễn dịch được kích hoạt, sẽ có sự giải phóng nhất thời các chất trung gian gây viêm có thể dẫn đến các triệu chứng như sốt, đau nhức, mẩn đỏ và sưng tấy tại chỗ tiêm hoặc các hạch bạch huyết lân cận. Các triệu chứng này thường hết trong vòng 24 đến 48 giờ.
Như vậy, người dân không nên dùng thuốc chống dị ứng trước khi tiêm vaccine phòng COVID-19. Việc sử dụng các loại thuốc này không ngăn chặn được các phản ứng phản vệ nặng và nguy kịch, mà chỉ có thể làm giảm đi một số triệu chứng nhẹ, khiến người bệnh chậm tìm đến sự tư vấn và trợ giúp của y tế, có thể gây nguy hiểm đối với tính mạng và sức khỏe./.
Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Tiên Lãng Nguyễn Thị Nguyệt khuyến cáo: Người đi tiêm vaccine phòng COVID-19 phải ở lại điểm tiêm chủng ít nhất 30 phút sau khi tiêm để theo dõi tình hình sức khỏe; được hướng dẫn theo dõi ở nhà ít nhất 24 giờ tiếp theo và tiếp tục theo dõi đến 3 tuần sau khi tiêm. Bên cạnh đó, các bệnh viện luôn sẵn sàng, thường trực công tác cấp cứu đề phòng những trường hợp có phản ứng nặng sau tiêm chủng nhằm bảo đảm an toàn với người được tiêm.