Huyện Vĩnh Bảo: Không để phí “tấc đất - tấc vàng” (kỳ cuối)

Kỳ cuối:

Nhân rộng mô hình hay, cách làm sáng tạo

Anh Trần Tăng Dũng, ở xã Vĩnh Long thuê 14 ha ruộng bỏ hoang để canh tác bằng phương tiện cơ giới hóa.

Ngăn chặn hiệu ứng “vết dầu loang”

Theo thống kê của ngành Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, những năm gần đây, tình trạng ruộng bỏ hoang gia tăng tại nhiều địa phương. Một số huyện như: Kiến Thụy, An Lão, Thủy Nguyên, An Dương…, tỷ lệ ruộng bỏ hoang có vụ lên tới 5- 8% tổng diện tích cấy lúa mỗi vụ. Không những thế, diện tích ruộng bỏ hoang ngày càng lớn bởi hiệu ứng “vết dầu loang”. Những thửa ruộng bỏ hoang để mặc cỏ dại mọc trở thành nơi trú ngụ, phát tán lý tưởng của chuột, châu chấu và nhiều loại sâu bệnh, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng lúa cả khu vực. Thực tế, một vài gia đình bỏ ruộng, những vụ sau, nhiều thửa ruộng chung quanh lâm vào tình cảnh tương tự.

Theo đại diện lãnh đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Vĩnh Bảo, khoảng hơn 10 năm trước, sản xuất nông nghiệp của huyện Vĩnh Bảo cũng lâm vào tình cảnh tương tự. Các khu, cụm công nghiệp trong và ngoài huyện mọc lên ngày một nhiều. Rất đông thanh niên, người trung tuổi bỏ nghề nông đi làm trong nhà máy, xí nghiệp với mức lương trị giá 5-7 tạ thóc/tháng. Nhiều nhà chỉ còn lại người già, trẻ con, không cáng đáng nổi việc đồng áng, đành bỏ hoang ruộng. Không chỉ những chân ruộng chua, trũng năng suất thấp, mà nhiều “ruộng xôi bờ mật” cũng bị bỏ hoang, diện tích cứ tăng dần do ảnh hưởng của hiệu ứng “vết dầu loang”. Có vụ, số ruộng bỏ hoang lên tới hơn 4% tổng diện tích canh tác.

Trong số những địa phương ruộng bỏ hoang nhiều có xã Vĩnh An. Anh Trịnh Công Thuần, ở xã Vĩnh An, cho biết, bao đời nay, bà con nông dân xã Vĩnh An nói riêng, huyện Vĩnh Bảo nói chung, luôn gắn bó với đồng ruộng quê hương. Quê anh ít có tình trạng bỏ ruộng, kể cả những chân ruộng chua, trũng năng suất thấp. Thế nhưng, có thời điểm, nhiều nhà bỏ ruộng vì không có lao động làm nông nghiệp hoặc cấy lúa thu lãi thấp do chi phí thuê làm đất, cấy, gặt… cao. “Ngày đó, trên các cánh đồng của thôn Đông Hồng, nhiều nơi, diện tích bỏ hoang lên tới hàng chục mẫu. Ai thấy cũng xót xa, dù chưa nhìn ra cách khắc phục”, anh Thuần bùi ngùi.

Quyết tâm không để ruộng bỏ hoang

Phó trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Vĩnh Bảo Đinh Xuân Thắng cho biết, trước thực trạng ruộng đất bỏ hoang nhiều, thực hiện sự chỉ đạo của UBND huyện, những năm qua, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện cùng các phòng, ban, cơ quan chức năng liên quan, các địa phương tham mưu UBND huyện trình HĐND huyện cho phép chuyển đổi hàng trăm ha cấy lúa năng suất thấp sang nuôi trồng thủy sản, trồng cây lâu năm cho hiệu quả kinh tế cao gấp nhiều lần so với cấy lúa. Có thể kể đến vùng rươi hàng chục ha ở các xã Vĩnh An, Giang Biên, vùng trồng ổi lê hơn 12 ha ở thị trấn Vĩnh Bảo, vùng trồng dưa vàng hơn 60 ha ở xã Tân Hưng… Bên cạnh đó, mỗi vụ, chính quyền các xã, thị trấn, các tổ chức, đoàn thể chính trịxã hội vận động hội viên tổ chức cấy lúa trên hàng trăm ha ruộng bỏ hoang/vụ. Một số công ty, doanh nghiệp tích tụ diện tích ruộng đất lớn trồng rau màu, như Công ty Hiền Lê trồng hơn 150 ha đậu tương rau/vụ tại các xã An Hòa, Thanh Lương, Đồng Minh.

Theo Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện Vĩnh Bảo Vũ Xuân Quang, quyết tâm không để xảy ra tình trạng ruộng bỏ hoang, UBND huyện mời gọi các đơn vị, doanh nghiệp tích tụ ruộng đất, tổ chức sản xuất nông nghiệp hàng hóa ứng dụng công nghệ cao. Bên cạnh đó, sau mỗi vụ lúa, UBND huyện Vĩnh Bảo yêu cầu chính quyền các xã, thị trấn phối hợp Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện rà soát, thống kê, báo cáo diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn. Đối với diện tích cấy lúa có hiệu quả kinh tế cao, UBND huyện yêu cầu UBND các xã, thị trấn vận động người dân cấy trở lại. Nếu các hộ không có nhu cầu hoặc thiếu nhân lực, các tổ chức, đoàn thể hỗ trợ, giúp đỡ hoặc thỏa thuận tổ chức cấy gây quỹ hoạt động hay giao cho các gia đình khác có nhu cầu, năng lực canh tác như trường hợp của Hội Liên hiệp phụ nữ các cấp những năm qua. Với diện tích cấy lúa hiệu quả kinh tế thấp, căn cứ vào tình hình thực tế, đề xuất của gia đình, địa phương và quy định của pháp luật, UBND huyện Vĩnh Bảo xem xét, đề xuất HĐND huyện cho phép chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản, trồng cây lâu năm… cho hiệu quả kinh tế cao. Nhờ vậy, mặc dù là địa phương có diện tích cấy lúa cao nhất thành phố, nhưng thời gian qua, tỷ lệ ruộng đất bỏ hoang của huyện rất thấp.

Vụ lúa xuân năm 2021, tổng diện tích gieo cấy toàn huyện gần 8.026 ha, chỉ có hơn 56 ha ruộng bỏ hoang, chiếm hơn 0,6%. Vụ lúa mùa năm 2021, tổng diện tích gieo cấy gần 8.600 ha (toàn thành phố hơn 28.440 ha), số ruộng bỏ hoang ước tính giảm xuống còn hơn 50 ha. “Vụ lúa mùa năm 2021 này và những vụ tiếp theo, UBND huyện Vĩnh Bảo yêu cầu các phòng, ban huyện, cơ quan, đơn vị liên quan, chính quyền địa phương tiếp tục rà soát, thống kê, báo cáo diện tích ruộng bỏ hoang trên địa bàn và đề xuất phương án giải quyết. Huyện Vĩnh Bảo quyết tâm không để tình trạng ruộng đất bỏ hoang ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, tạo điều kiện thuận lợi để bà con nông dân làm gắn bó, giàu chính đáng trên đồng đất quê hương”, đồng chí Vũ Xuân Quang khẳng định./. 

THÁI PHAN