Từ vụ án hình sự liên quan website vi phạm bản quyền về phim: Người xem không tiếp tay cho vi phạm

Người dân nên xem phim điện ảnh tại các rạp chiếu phim để chung tay bảo vệ bản quyền tác phẩm.

Tràn lan phim “lậu”

Với các “tín đồ” xem phim trên mạng internet, website www.phimmoi.net là trang web nổi đình đám và có lượt truy cập bậc nhất, bởi kho phim đồ sộ, với hầu hết thể loại phim điện ảnh, truyền hình trong nước, nước ngoài, từ cũ đến mới được chiếu miễn phí cho người dùng, như các phim Tân thiên long bát bộ, Hạ cánh nơi anh, Học viện cảnh sát... Ngay sau khi một bộ phim vừa công chiếu tại rạp hoặc các tập phim được chiếu trên truyền hình, bản quay lén, bản phim không phụ đề của bộ phim, tập phim đó đã xuất hiện trên www.phimmoi.net để đáp ứng sự tò mò và nhu cầu “hóng” phim của người xem. Bởi thế, website này thu hút khoảng 100 triệu lượt truy cập/tháng. Để đổi lấy việc xem phim “miễn phí”, người xem phải chấp nhận xem cùng các quảng cáo game bài, game cá độ trực tuyến, các sản phẩm quảng cáo thực phẩm chức năng khác… Đây cũng là hình thức hoạt động chung của hầu hết website cung cấp phim miễn phí hiện nay trên mạng internet.

Chị Nguyễn Thị My, ở phường An Biên (quận Lê Chân) bảy tỏ: Trong đợt dịch COVID-19, do thường xuyên ở nhà nên chị lựa chọn xem phim trực tuyến trên các trang web, như phimmoi.net, motphimtv.net… Nên khi được biết Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố Hồ Chí Minh khởi tố vụ án liên quan đến web phimmoi.net chị khá bất ngờ. Bản thân chị cũng không ý thức được việc xem phim trực tuyến tại các website trên là đang tiếp tay cho việc xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan của tác phẩm.

Theo thống kê của Cục Điện ảnh (Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch), hiện có hơn 400 website phim tiếng Việt đang công khai chiếu hàng chục nghìn bộ phim trên internet trong khi các tác phẩm chưa được chủ các website này mua bản quyền. Tuy nhiên, hoạt động của các web này diễn ra công khai và trong thời gian dài, làm cho người sử dụng internet quen và coi đó là hiển nhiên, không ý thức được tính chất vi phạm pháp luật của các trang web này. Do đó, việc khởi tố vụ án hình sự liên quan đến web chiếu phim “lậu” này được coi là động thái cứng rắn nhất và đầu tiên từ trước tới nay của cơ quan điều tra khi xử lý tình trạng phim lậu và vi phạm bản quyền trên không gian mạng, cũng là lời cảnh tỉnh cho các nhóm quản trị khác đang điều hành các trang phim lậu hiện nay.

Theo Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Văn phòng luật sư Lam Sơn (Đoàn luật sư Hải Phòng): Trong vụ án nêu trên, hiện Công an thành phố Hồ Chí Minh chỉ mới khởi tố vụ án, chưa khởi tố bị can. Tuy nhiên, về cơ bản, các hành vi của đội ngũ quản trị phimmoi.net có dấu hiệu cấu thành tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan theo điều 225Bộ luật hình sự. Cá nhân phạm tội, mức phạt lên đến 3 năm tù trong trường hợp thu lợi bất chính trên 300 triệu đồng. Pháp nhân thương mạiphạm tội có thể bị phạt tiền lên đến 3 tỷ đồng, bị đình chỉ hoạt động từ 6 tháng đến 2 năm.

Cần thực hiện đồng bộ các giải pháp

Để tồn tại thực trạng này, có nhiều nguyên nhân trong đó có cả nguyên nhân từ sự thiếu chủ động trong bảo vệ quyền tác giả của chính tác giả có tác phẩm bị xâm hại, và sự vô tình tiếp tay của người xem khi sử dụng các phim lậu. Nguyên nhân chính là sự thiếu quyết liệt của các cơ quản quản lý nhà nước trong công tác quản lý. Theo thống kê của Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin Truyền thông), về danh sách 50 website chiếu phim lậu lớn nhất tại Việt Nam, hiện có 22 website sử dụng dịch vụ cho thuê không gian trên máy chủ của các doanh nghiệp tại Việt Nam, còn lại hiện đang sử dụng dịch vụ hoặc đặt máy chủ của các doanh nghiệp nước ngoài. Các website vi phạm bản quyền này đều có nguồn thu lớn từ quảng cáo. Bởi thế, chỉ khi cắt được nguồn “nuôi dưỡng”, các website vi phạm mới không có lý do để tồn tại.

Chánh Thanh tra Sở Văn hóa, Thể thao Trần Kim Chung cho biết: Theo Nghị định 70/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Quảng cáo, từ ngày 15-9, các trang thông tin điện tử kinh doanh với nền tảng xuyên biên giới không được đặt sản phẩm quảng cáo vào nội dung vi phạm Luật An ninh mạng, Luật Sở hữu trí tuệ. Đây cũng là quy định mới, bổ sung nhằm tăng cường quản lý các hoạt động quảng cáo tại các website đang hoạt động vi phạm bản quyền. Thời gian tới, đơn vị sẽ phối hợp với Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông tăng cường quản lý các hoạt động này trên mạng internet.

Để giải quyết tình trạng phim lậu nói riêng, cũng như việc nâng cao hiệu quả bảo vệ quyền tác giả với tác phẩm trên môi trường internet, cần thực hiện đồng bộ các giải pháp. Đó là việc quản lý chặt chẽ từ các nhà cung cấp mạng, dịch vụ viễn thông tại Việt Nam; sự vào cuộc, phối hợp chặt chẽ giữa các ngành Thông tin và Truyền thông, Văn hóa- Thể thao, Công an, để sớm phát hiện, ngăn chặn và kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm Luật Sở hữu trí tuệ. Cơ quan quản lý cần trám lỗ hổng pháp lý, bổ sung chế tài xử lý đối với các đơn vị quảng cáo tại các website đang hoạt động vi phạm luật sở hữu trí tuệ. Đồng thời, mỗi người dân nâng cao ý thức, không tiếp tay, xem phim trực tuyến tại các nền tảng vi phạm./.

Bài và ảnh: TUỆ MINH