Thí điểm mô hình “Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn”: Giúp người lao động an cư, lạc nghiệp

Đồng chí Tống Văn Băng (thứ hai từ trái sang), Chủ tịch LĐLĐ thành phố cùng cán bộ công đoàn cơ sở thăm, tặng vật tư y tế chống dịch COVID-19 đến người lao động tại các khu nhà trọ huyện An Dương. (Ảnh: AN NHIÊN)

- Đồng chí cho biết thực trạng các khu nhà ở công nhân hiện nay trên địa bàn thành phố?

- Đến cuối tháng 4-2021, Hải Phòng có khoảng 2.130 khu nhà trọ công nhân có từ 2 phòng trở lên, với khoảng 30.991 công nhân thuê trọ và 431 người thân ở cùng. Ngoài ra, có 4 doanh nghiệp có ký túc xá công nhân, lao động (CNLĐ), gồm: Công ty TNHH LG Displays (ký túc xá tại Khu công nghiệp Tràng Duệ, huyện An Dương với 540 phòng, 1.397 CNLĐ); Công ty Tân Thuận Phong (1 dãy nhà trọ 8 phòng, gần 20 CNLĐ); Công ty TNHH Đỉnh Vàng (1 ký túc xá 135 phòng, 686 CNLĐ); Công ty CP Dịch vụ Thương mại Thái Anh (1 khu nhà trọ 22 phòng, 45 CNLĐ).

Theo khảo sát, thành phố có khoảng 100.000 lao động nhập cư (chỉ tính lao động có hộ khẩu thường trú tại các tỉnh, thành phố khác đang làm việc có hợp đồng lao động và ở tại Hải Phòng), đang ở trọ với nhiều hình thức khác nhau, hầu hết là thuê nhà trọ để ở. Do đó, số liệu khảo sát trên mới đáp ứng khoảng 30%, còn lại ở nhà thuê riêng, ở cùng chủ nhà, mua nhà riêng hoặc đi về trong ngày.

Do chưa ban hành quy định về tiêu chuẩn của phòng trọ, khu trọ trên địa bàn thành phố, nên còn nhiều khu trọ chưa bảo đảm điều kiện về diện tích, an ninh trật tự, phòng, chống cháy nổ, vệ sinh môi trường… CNLĐ khi có nhu cầu thuê ở các khu còn một số khó khăn hoặc giá thuê nhà cao. Thời gian qua, Thành ủy, HĐND, UBND thành phố tích cực và chủ động phối hợp Tổng LĐLĐ Việt Nam thúc đẩy việc xây dựng nhà ở CNLĐ, nhưng còn nhiều trình tự, thủ tục và quy định chưa phù hợp, nên chưa khởi công một số công trình như dự kiến.

- Được biết, LĐLĐ thành phố triển khai thí điểm mô hình “Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn giai đoạn 2021-2023”. Đồng chí cho biết lợi ích của mô hình?

- Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn gồm 6 tiêu chí cơ bản như: Mỗi phòng ở có diện tích tối thiểu 10 m2, diện tích sử dụng bình quân không nhỏ hơn 5 m2/người; có phòng vệ sinh riêng, bảo đảm ngăn cách với khu vực ở; có hệ thống điện chiếu sáng và điện sinh hoạt bảo đảm cho từ 2 người trở lên; có cửa chính và cửa sổ bảo đảm ánh sáng và thoát hiểm. Khu nhà ở có khu vực để rác và trang bị thùng phân loại rác tiêu chuẩn, khuyến khích có khu vực bếp để nấu ăn chung; trang bị đầy đủ các thiết bị về phòng cháy- chữa cháy, camera giám sát an ninh, mạng wifi miễn phí; 100% số người lao động đăng ký tạm trú, tạm vắng theo quy định...

Việc triển khai thí điểm mô hình nhằm chăm lo vật chất, nâng cao đời sống văn hóa tinh thần công nhân nhà trọ; hướng tới xây dựng lối sống văn hóa, nếp sống văn minh, đoàn kết gắn bó, an toàn trong công nhân nhà trọ, góp phần xây dựng các khu dân cư, tổ dân phố văn minh, an toàn trên địa bàn thành phố.

- Để triển khai hiệu quả cao mô hình, các cấp công đoàn thành phố xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện như thế nào?

- Tháng 6 vừa qua, LĐLĐ thành phố tổ chức các buổi làm việc thống nhất ý kiến xây dựng kế hoạch thí điểm mô hình với LĐLĐ huyện Thủy Nguyên và An Dương. Các đại biểu là đại diện chính quyền địa phương, chủ nhà trọ tại các xã: Kiền Bái, Thiên Hương, Thủy Sơn (huyện Thủy Nguyên) và Tân Tiến, Hồng Phong (huyện An Dương) tích cực thảo luận, đề xuất các giải pháp đóng góp hoàn thiện kế hoạch.

Từ những đề xuất trên, ngày 30-6-2021, LĐLĐ thành phố ban hành kế hoạch triển khai và phân công nhiệm vụ cụ thể đến từng ban của LĐLĐ thành phố và LĐLĐ các quận, huyện, công đoàn ngành nhằm triển khai hiệu quả cao mô hình. Từ đó, tổ chức tổng kết đánh giá, rút kinh nghiệm việc thí điểm để nhân rộng trên toàn thành phố. Theo đó, LĐLĐ thành phố trên cơ sở đề nghị của các ban và LĐLĐ các quận, huyện, công đoàn ngành được giao thí điểm tiến hành hỗ trợ, trang bị cơ sở vật chất thiết yếu như: Phòng ở có trang bị điều hòa không khí dành cho lao động nữ đang mang thai, lao động đang nuôi con nhỏ dưới 72 tháng tuổi với giá thuê không tăng; hỗ trợ lắp máy lọc nước uống trực tiếp, hỗ trợ trang bị bình chữa cháy cá nhân....

Đối với LĐLĐ cấp trên trực tiếp cơ sở ký phối hợp các chủ nhà trọ về quyền và trách nhiệm giữa các bên khi được công nhận “Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn”; giám sát việc quản lý vận hành, sử dụng trang thiết bị, cơ sở vật chất đúng mục đích, đối tượng thụ hưởng. Đồng thời, báo cáo, phối hợp các đơn vị chức năng địa phương bảo đảm quy chuẩn về xây dựng, đăng ký kinh doanh, an ninh, an toàn; bảo đảm nguồn điện sinh hoạt ổn định; nguồn nước sạch hợp vệ sinh; tổ chức thu gom và xử lý rác thải đúng quy chuẩn tại các khu nhà ở công nhân.

Các cấp công đoàn định kỳ 3 tháng/lần tổ chức một trong những hoạt động tập thể phù hợp vào thứ bảy hoặc chủ nhật của tuần cuối tháng 3, 6, 9, 12 như: Tư vấn pháp luật; dọn vệ sinh chung toàn khu nhà ở; khám và tư vấn sức khỏe miễn phí; tặng quà CNLĐ khó khăn hoặc mới cưới, mới sinh con… Bên cạnh đó, nghiên cứu thành lập Ban Tự quản khu nhà ở công nhân gồm 5 thành viên là cán bộ các công đoàn cơ sở hoặc cá nhân có uy tín và tích cực triển khai thực hiện các nội dung của khu nhà ở công nhân; là đại diện để kiến nghị, phản ánh các yêu cầu của công nhân về đời sống, quan hệ lao động.

Trước mắt, trong quý 3 và 4 năm 2021, Công đoàn thành phố trích từ nguồn ngân sách trang bị khoảng 700 thùng rác nhựa tại 312 khu nhà trọ công nhân có từ 10 phòng trở lên thuộc LĐLĐ các quận: Dương Kinh, Hồng Bàng; LĐLĐ các huyện: Thủy Nguyên, An Dương, An Lão, Tiên Lãng, Vĩnh Bảo. Các thùng rác nhựa có nắp đậy, phân loại rác hữu cơ và rác vô cơ theo màu sắc được bố trí tại: Cổng, lối đi chung, khu vực tập kết rác… các khu nhà trọ công nhân, nhằm hình thành thói quen giữ vệ sinh nơi ở, xây dựng nếp sống văn minh cho CNLĐ nhập cư, giúp chính họ được thụ hưởng lợi ích từ mô hình.

Thời gian tới, LĐLĐ thành phố tiếp tục báo cáo Thành ủy, HĐND, UBND thành phố ban hành quy định về khung tiêu chuẩn xây dựng khu nhà ở công nhân do các tổ chức, cá nhân xây cho thuê, đồng thời đề xuất các chính sách hỗ trợ chủ các khu nhà trọ được vay vốn ưu đãi để xây, có chính sách ưu đãi thuế phù hợp để thúc đẩy nhiều hơn nguồn đầu tư từ nhân dân. Bên cạnh đó, đề nghị thành phố chủ động bố trí nguồn lực để xây dựng khu nhà ở CNLĐ tại các khu, cụm công nghiệp có đông CNLĐ, bên cạnh việc thực hiện các dự án xây nhà ở xã hội, nhà ở cho người thu nhập thấp.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

LĐLĐ thành phố tiến hành thí điểm mô hình theo 2 giai đoạn. Giai đoạn 1 từ nay đến cuối năm 2021, phân bổ dự kiến khoảng 30 khu nhà ở công nhân, trong đó, 23 khu nhà trọ tại LĐLĐ các huyện: An Lão, An Dương, Thủy Nguyên, quận Dương Kinh; 6 khu nhà trọ thuộc Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng và Công đoàn ngành Công thương. Giai đoạn 2 từ tháng 1- 2022 đến 12-2023 nhân rộng mô hình đến 50% tổng số các khu nhà trọ công nhân toàn thành phố có từ 10 phòng trọ trở lên và bảo đảm các điều kiện tối thiểu của nhà ở cho người lao động.

Thanh Hà (thực hiện)