Phát triển bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên trong năm học mới: Nỗ lực bao phủ 100%
(HPĐT)- Mặc dù số học sinh, sinh viên (HSSV) trên địa bàn thành phố chưa tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) chiếm tỷ lệ rất nhỏ, song ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) và các đơn vị liên quan vẫn đang “loay hoay” tìm cách “lấp đầy khoảng trống”. Bước vào năm học mới 2021-2022 trong thời điểm dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp, chỉ tiêu phấn đấu 100% số HSSV tham gia BHYT là thách thức, khó khăn lớn khi công tác tuyên truyền, vận động bị hạn chế hơn so với trước đây.
Học sinh Trường tiểu học Đằng Hải (quận Hải An) được khám sức khỏe định kỳ.
Nhiều khó khăn, thách thức
Theo thống kê của BHXH Hải Phòng, trong 3 năm học gần đây, tỷ lệ HSSV tham gia BHYT trên địa bàn thành phố tăng dần, năm sau cao hơn năm trước. Cụ thể, năm học 2018-2019 đạt tỷ lệ 99,72%; năm học 2019-2020 đạt tỷ lệ 99,9%; năm học 2020-2021 đạt tỷ lệ 99,95%. Mặc dù chỉ còn khoảng 0,05 – 0,2% tương đương với con số vài trăm HSSV nhưng lại là khó khăn, thách thức và áp lực rất lớn đối với ngành BHXH và các đơn vị, cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố.
Trong năm học 2020- 2021, Trường đại học Hải Phòng là đơn vị có số sinh viên chưa tham gia BHYT lớn nhất thành phố, với tổng số 213 sinh viên. Lý giải về vấn đề này, chị Phạm Thị Thanh Vân, Phó trưởng Phòng Công tác chính trị - HSSV cho biết: “Một bộ phận sinh viên còn tâm lý chủ quan, cho rằng sức khỏe tốt, ít bệnh tật nên chưa thực sự cần thiết tham gia BHYT. Không những thế, theo phản ánh của một số sinh viên, chất lượng khám, chữa bệnh BHYT tại các cơ sở y tế chưa đáp ứng nhu cầu nên các em chưa “mặn mà” tham gia. Trong số 213 sinh viên này cũng có những em đã bỏ học, tham gia BHYT theo hộ gia đình hoặc thuộc diện khác về BHYT nên dẫn đến số lượng sinh viên chưa tham gia BHYT cao”.
Trưởng Phòng Thu (BHXH Hải Phòng) Đinh Thị Lan Hương thông tin: Hiện, cơ quan BHXH khó nắm bắt chính xác số lượng sinh viên đang theo học tại các trường cao đẳng, trung cấp, dạy nghề bởi một số trường chưa chủ động phối hợp thống kê số lượng sinh viên, chưa phân loại số lượng các em còn hạn thẻ và tham gia BHYT thuộc các nhóm hỗ trợ để tiến hành mua nối thẻ, bổ sung thẻ kịp thời. Sinh viên vừa học vừa làm trong thời gian ngắn hạn từ 3 tháng, 6 tháng của một số trường thường không tham gia BHYT.
Không chỉ gặp khó trong việc thu BHYT tại các trường đại học, cao đẳng, ở các bậc học khác, tỷ lệ học sinh tham gia BHYT của một số trường cũng chưa đạt chỉ tiêu 100%. Thực tế cho thấy, chưa tham gia BHYT tập trung ở các em có hoàn cảnh khó khăn, khi đầu năm học lại có nhiều khoản cần đóng góp nên cha mẹ học sinh có suy nghĩ giản lược các khoản đóng góp chưa cần thiết, cấp bách, trong đó có tham gia BHYT. Mặt khác, một số nhà trường “khoán” thu BHYT cho giáo viên chủ nhiệm, trong khi họ còn nhiều việc khác phải làm vào đầu mỗi năm học, dẫn đến hiệu quả tuyên tuyền, vận động học sinh tham gia BHYT chưa đạt hiệu quả mong muốn.
Linh hoạt, đa dạng phương pháp truyền thông
Thực tế cho thấy, Luật BHYT quy định BHYT HSSV là loại hình bảo hiểm bắt buộc, tuy nhiên, hiện chưa có biện pháp, chế tài xử lý cụ thể đối với nhóm HSSV không tham gia BHYT. Do đó, các cơ sở giáo dục chưa có biện pháp ràng buộc HSSV phải tham gia BHYT, dẫn đến tỷ lệ tham gia BHYT chưa đồng đều, ổn định. Vì vậy, ngành BHXH cần tập trung tuyên truyền, vận động không chỉ học sinh, mà chủ yếu với cha mẹ học sinh bởi họ là người trên thực tế quyết định học sinh có tham gia BHYT hay không. Tuy nhiên, công tác tuyên truyền, vận động HSSV tham gia BHYT trong năm học mới này đang bị ảnh hưởng do dịch bệnh COVID- 19 đang diễn biến hết sức phức tạp. Để tránh tập trung đông người, bảo đảm giãn cách, cơ quan BHXH, các trường không thể tổ chức các buổi tuyên truyền trực tiếp. Trước tình hình này, các đơn vị có nhiều sáng kiến, linh hoạt, đa dạng trong cách thức tuyên truyền.
Giám đốc BHXH quận Phạm Đức Sơn cho biết, đơn vị tham mưu UBND quận ban hành văn bản chỉ đạo các cơ sở giáo dục, các đơn vị liên quan phối hợp thực hiện BHYT HSSV, trong đó nêu rõ trách nhiệm của từng đơn vị. Đồng thời, đơn vị cung cấp các thông tin, nội dung về BHYT dưới dạng inforgraphic, bảng biểu để các trường phục vụ công tác tuyên truyền đến học sinh và cha mẹ học sinh...
Theo Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Nguyễn Văn Thạnh, nhằm đạt mục tiêu 100% số HSSV tham gia BHYT trong năm học mới, BHXH thành phố phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đẩy mạnh công tác truyền thông, nâng cao nhận thức của HSSV, cha mẹ học sinh về chính sách BHYT. BHXH thành phố phối hợp Sở Y tế thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh BHYT, tạo điều kiện thuận lợi nhất, bảo đảm đầy đủ quyền lợi, chế độ BHYT cho HSSV. Bên cạnh đó, cơ quan BHXH tăng cường vận động các tổ chức, cá nhân hoặc dùng các nguồn kinh phí khác mua thẻ BHYT tặng HSSV có hoàn cảnh khó khăn./.
Mức đóng BHYT HSSV hiện nay bằng 4,5% mức lương cơ sở hiện hành (tương đương 67.050 đồng/tháng), trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ 30% nên số tiền thực tế mà HSSV phải đóng là 46.935 đồng/tháng (tương đương 563.220 đồng/năm).