Gỡ khó cho các làng nghề
(HPĐT)- Theo khảo sát của Chi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), Hải Phòng có hơn 30 làng nghề đang hoạt động, song chỉ có 18 làng nghề được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn công nhận. 2 năm gần đây, hoạt động của làng nghề khó khăn hơn do ảnh hưởng của dịch COVID-19. Trong đó, khó khăn lớn nhất là khâu lưu thông sản phẩm, nguồn vốn hạn hẹp do sản xuất bị ngừng trệ, sản phẩm không bán được…
Do ảnh hưởng dịch bệnh, sản lượng của làng nghề đúc cơ khí Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên) giảm một nửa trong 8 tháng năm 2021.
Sản phẩm khó lưu thông
Theo Chủ tịch Hiệp hội làng nghề Hải Phòng Nguyễn An Hưng, 2 năm trở lại đây, dịch bệnh COVID 19 khiến 80-90% số làng nghề ngừng trệ sản xuất. Các làng nghề của Hải Phòng hoạt động rất khó khăn do không tìm được đầu ra. Không ít làng nghề phải dừng hoạt động. Lao động làng nghề không có việc làm. Một số làng nghề hoạt động cầm chừng nhưng sản phẩm làm ra không bán được, khiến nguồn vốn của doanh nghiệp hoặc cơ sở sản xuất của làng nghề không đủ để quay vòng sản xuất.
Làng nghề cơ khí đúc Mỹ Đồng, xã Mỹ Đồng (huyện Thủy Nguyên) ngoài các cơ sở sản xuất nhỏ lẻ, có hơn 200 doanh nghiệp hoạt động ổn định, giải quyết việc làm cho hàng nghìn lao động địa phương. Trước khi có dịch bệnh COVID-19, sản phẩm của làng nghề được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường trong nước và xuất khẩu. Tuy nhiên, từ năm 2020 đến nay, đặc biệt là 8 tháng năm 2021, sản lượng của làng nghề giảm một nửa. Một số doanh nghiệp không nhận được đơn đặt hàng phải đóng cửa. Phần lớn các doanh nghiệp trước đây xuất khẩu 4.000 tấn sản phẩm/tháng, nay chỉ xuất được 1.000-1.500 tấn/tháng. Chủ tịch Hiệp hội đúc, cơ khí truyền thống Mỹ Đồng Nguyễn Văn Thanh cho biết, ảnh hưởng của dịch bệnh COVID 19 khiến sản phẩm khó lưu thông do đơn đặt hàng không nhiều, trong khi cước phí vận chuyển tăng cao. Cụ thể, phí vận chuyển sản phẩm của làng nghề sang các nước châu Âu trước khi có dịch bệnh COVID-19 là 1.500 USD/container, nay tăng lên 7.500 USD/container, gấp 5 lần. Trong khi giá bán sản phẩm không tăng.
Theo Chủ nhiệm HTX chiếu cói Lật Dương Phạm Văn Liên, sản phẩm của làng nghề hiện tại tiêu thụ rất khó khăn. Phần lớn cơ sở sản xuất ở làng nghề giảm 70- 80% số sản phẩm làm ra. Trước khi có dịch COVID-19, sản phẩm của làng nghề không chỉ bán trong thành phố mà còn bán ở các tỉnh, thành phố lân cận. Nhưng hiện tại, người buôn bán sản phẩm làng nghề hằng ngày chỉ bán lẻ, rong ruổi trên các đường phố. Một số mặt hàng không tiêu thụ được khiến nguồn vốn của cơ sở sản xuất ứ đọng…
Cần cơ chế khuyến khích phù hợp
Để giải quyết những khó khăn các làng nghề trong thời điểm này, thành phố cần tạo điều kiện thuận lợi về việc vận chuyển, lưu thông hàng hóa của làng nghề để giảm bớt chi phí vận chuyển; sớm có quy hoạch phát triển làng nghề tập trung để khắc phục tình trạng các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp sản xuất nhỏ lẻ, rải rác, xen lẫn trong khu dân cư gây ô nhiễm môi trường. Đồng thời, thành phố chỉ đạo các ngân hàng tạo điều kiện giãn nợ cho các doanh nghiệp, tạo điều kiện cho một số doanh nghiệp có thể vay các khoản mới để phục vụ sản xuất với lãi suất ưu đãi. Các cơ quan chức năng của thành phố như: Sở Công Thương, Sở Khoa học-Công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất ở làng nghề ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất; xây dựng thương hiệu, quảng bá sản phẩm, liên kết bán hàng…
Trước mắt, để doanh nghiệp và các cơ sở làng nghề khôi phục sản xuất, trung ương, thành phố đã có những giải pháp thiết thực tạo điều kiện cho doanh nghiệp. Mới đây, Bộ Giao thông- Vận tải phối hợp với các bộ, ngành chức năng tổ chức hội nghị trực tuyến tháo gỡ vướng mắc, khó khăn cho doanh nghiệp vận tải hàng hóa. Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Nguyễn Đức Thọ, Phó chủ tịch UBND thành phố nhấn mạnh một số giải pháp thiết thực của thành phố để tạo điều kiện cho doanh nghiệp lưu thông hàng hóa thuận tiện trong điều kiện dịch bệnh đang diễn biến phức tạp tại các tỉnh, thành phố bạn. Cụ thể, thành phố chấp nhận các kết quả xét nghiệm PCR âm tính của các lái xe, phụ xe trong vòng 72 giờ theo đúng quy định của Bộ Y tế. Các cơ quan chức năng nhanh chóng làm thủ tục cấp QR code cho các xe vận tải hàng hóa. Thành phố bố trí chỗ ăn nghỉ tập trung cho các lái xe, phụ xe…
Về lâu dài, thành phố sẽ có cơ chế khuyến khích, phát triển làng nghề phù hợp. Theo Chi cục Phát triển nông thôn, trong giai đoạn 2021-2030, thành phố đề xuất trung ương đầu tư dự án bảo tồn và phát triển làng nghề. Theo đó, toàn thành phố có 14 làng nghề được đề xuất thực hiện dự án với tổng kinh phí đầu tư hơn 400 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương hỗ trợ 10-20%, ngân sách thành phố và huy động từ các nguồn khác 80-90%. Theo đó, dự án được chia thành 2 giai đoạn, giai đoạn 1 (2021-2025) có 10 làng nghề được lựa chọn tham gia, giai đoạn 2 (2025-2030) có 4 làng nghề được đầu tư. Với dự án đầu tư này, các làng nghề sẽ đầu tư phát triển sản xuất trên cơ sở ứng dụng tiến hộ khoa học, gắn với phát triển thương hiệu, liên kết tiêu thụ sản phẩm phục vụ thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu…/.