Vở kịch “Mặt trời quê hương”: Tự hào về người anh hùng Phạm Ngọc Đa

Cảnh diễn trong vở “Mặt trời quê hương”.

Vở kịch “Mặt trời quê hương” là chương trình nghệ thuật thuộc Đề án Sân khấu truyền hình Hải Phòng, được thực hiện bởi ekip tác giả kịch bản Lê Thu Hạnh; đạo diễn Nghệ sĩ ưu tú (NSƯT) Lê Dũng; chỉ đạo nghệ thuật NSƯT Phùng Lệ Thu, Trưởng đoàn Đoàn kịch nói Hải Phòng cùng gần 50 nghệ sĩ diễn viên Đoàn Kịch nói Hải Phòng và các đoàn nghệ thuật trong thành phố. Diễn viên Ngô Minh Tuấn (Đoàn Kịch nói Hải Phòng) đảm nhiệm vai anh hùng thiếu niên Phạm Ngọc Đa.

NSƯT Phùng Lệ Thu cho biết: Vở kịch “Mặt trời quê hương” có thời lượng hơn 2 giờ, là câu chuyện về người anh hùng thiếu niên Phạm Ngọc Đa- người bất khuất hy sinh vì Tổ quốc trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Do tình hình dịch bệnh COVID19 đang phức tạp, anh em nghệ sĩ, diễn viên gặp nhiều khó khăn. Các nghệ sĩ, diễn viên phải chia thành nhiều nhóm để tập luyện, sau đó mới tập trung ghép vở, hoàn thiện vở diễn. Trong những ngày mùa thu lịch sử, vở kịch được ra mắt là lời tri ân sâu sắc đến liệt sĩ thiếu niên Phạm Ngọc Đa và những người con anh dũng của đất “Tiên” anh hùng.

Vở kịch đưa người xem trở về quãng thời gian cách đây 68 năm. Đó vào ngày 28-8-1953, thực dân Pháp mở chiến dịch càn quét với quy mô lớn vào toàn huyện Tiên Lãng (trận càn Cờ-lốt). Không khuất phục kẻ địch, quân và dân Tiên Lãng kiên cường chiến đấu suốt một tháng ròng, khiến quân địch mạnh hơn nhiều lần cũng phải rút lui. Thắng lợi này được Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư khen ngợi.

Phạm Ngọc Đa sinh ra trong một gia đình nông dân tại Hải Phòng. Bố mẹ qua đời từ khi anh còn nhỏ, nên từ đó anh phải đi ở, làm thuê cho nhà Chánh Bất, một gia đình giàu có. Vở kịch mở đầu bằng cảnh Phạm Ngọc Đa đi chăn trâu và dò la tin Chánh Bất và Lý Mẹo đi đón quan Tây rồi xảy ra va chạm, bị bọn trẻ con trong làng đánh. Đúng lúc đó, anh Mạnh (Bí thư xã) xuất hiện và giúp Đa thoát. Anh Mạnh được Đa báo tin quân Pháp sắp tới, nên tin tưởng và giao muốn Đa tiếp tục sau này có tin gì sẽ báo cho anh.

Quân Pháp về làng, tiếng súng mỗi lúc một gần, ông Bằng (cơ sở cách mạng) và anh Bình (xã đội trưởng) thuyết phục người dân ở lại, cùng nhau đoàn kết, trên dưới một lòng để chống lại kẻ thù. Mọi người nhất loạt quay về. Quân xâm lược Pháp vây ráp, đốt nhà ông Bằng, đánh đập dã man, tra khảo ông, dân làng kéo đến, ầm ầm đấu tranh. Mạnh xuất hiện và cũng bị Pháp bắt và giải đi. Đa tìm cách cứu anh Mạnh, buộc vải vào đuôi trâu rồi đốt để trâu lồng lên xông vào đám lính nhưng không cứu được anh Mạnh.

Biết Đa tham gia vào việc cứu anh Mạnh, Chánh Bất phạt bằng trận mưa roi, nhưng Đa vẫn cắn răng chịu, không hé một lời. Tên chỉ huy lính Pháp, Lý Mẹo và Chánh Bất cùng bàn bạc công việc tại nhà Chánh Bất. Đa dò la được thông tin, báo cho quân ta rồi cùng người dân đi phá bót địch. Sau lần ấy, Đa được kết nạp Đội Thiếu niên.

Đoạn kết của vở kịch, quân Pháp mở cuộc càn quét quy mô lớn. Bộ đội và du kích ta chiến đấu vô cùng dũng cảm, ngoan cường. Trong cuộc chiến đấu, Đa bị giặc bắn thương vào chân nhưng vẫn cắn răng chịu, rút chốt quả lựu đạn, nhằm đám lính ném tới. Đa bị quân Pháp bắt, tra tấn dã man nhưng kiên quyết, dũng cảm không đầu hàng, khai báo nên bị giặc tra tấn tới chết. Tấm gương về sự gan dạ, lòng dũng cảm của anh luôn được mọi người nhắc tới cùng với những anh hùng nhỏ tuổi khác. Năm 1997, liệt sĩ Phạm Ngọc Đa được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

NSƯT Lê Dũng (Đoàn kịch nói Hải Phòng), đạo diễn vở “Mặt trời quê hương” cho biết: Khi xây dựng vở này, anh cảm thấy trăn trở nhất là cảnh Phạm Ngọc Đa bị tra tấn dã man nhưng vẫn kiên gan bền lòng không khai gì với địch. Phải xây dựng làm sao để người xem không thấy đó là cảnh rùng rợn, nhưng vẫn cảm nhận được sự đau đớn, hy sinh và hơn tất cả là làm toát lên khí tiết anh hùng, sự hy sinh dũng cảm của người anh hùng thiếu niên. Cùng với những cảnh chiến đấu, căng thẳng giữa quân ta và lính Pháp là những cảnh nhẹ nhàng như Phạm Ngọc Đa nói chuyện với Thủy, hay có những hình ảnh lãng mạn, giàu chất thơ, như cánh diều bay bổng thể hiện khát khao tự do cháy bỏng ở cuối vở kịch.

Cô giáo Hứa Thanh Mai, Trường THCS Ngô Quyền chia sẻ: Khi xem vở "Mặt trời quê hương" được phát trực tiếp trên sóng truyền hình vừa qua, chị đặc biệt xúc động, cảm xúc tự hào về truyền thống cách mạng quê hương lại nhân lên gấp bội. Theo chị, các nghệ sĩ, diễn viên hết sức thành công trong các vai diễn, phân cảnh để tái hiện một sự kiện lịch sử quan trọng và ý nghĩa của nhân dân Hải Phòng./.

Bài và ảnh: Xuân Hạ