Bản sắc dân tộc thấm đẫm "Hồn núi"
(HPĐT)- Trong dòng chảy của nền thi ca đương đại, có nhiều nhà thơ người dân tộc thiểu số tài hoa. Mỗi người có một phong cách riêng đến với thơ ca, dùng ngôn ngữ thơ để nói lên tình cảm của mình đối với quê hương, đất nước. Ngôn ngữ thơ của họ có sắc thái riêng không lẫn vào đâu như Nông Quốc Chấn, Bàn Tài Đoàn, Cầm Vĩnh Ui, Y Phương, Từ Ngàn Phố… Những tác phẩm của họ đóng góp vào sự đa dạng, phong phú của thi ca Việt Nam.
Tập thơ "Hồn núi" của tác giả Lương Định.
Những năm gần đây, đóng góp thêm vào sự phong phú và đa dạng đó có nhà thơ Lương Định, ông là người dân tộc Tày của quê hương xứ Lạng, ông là hội viên Hội Nhà văn Việt Nam (1997), hội viên Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh (2000), hội viên Hội Văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam (2000). Là thế hệ nhà văn trưởng thành trong thời kỳ sau đổi mới, ông đã xuất bản 4 tập thơ và sáng tác hàng trăm bài thơ in trên các báo, tạp chí Trung ương và địa phương, hai lần nhận giải thưởng của Hội Văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam, tặng phẩm của Hội Nhà văn Việt Nam.
Cũng như bao nhà thơ khác, chủ đề trong thơ ông đều hướng về một ý chủ đạo lớn là về tình yêu quê hương, đất nước, chứa chan nỗi niềm nhân thế, nhân sinh, cảm thông, chia sẻ trước bao nỗi vất vả của những người lao động, nỗi nhớ quê hương bản quán hoặc những vùng quê yên bình trên mọi miền đất nước… Năm 2020, Hội Nhà văn Việt Nam xuất bản tập thơ "Hồn núi" của Lương Định dày gần 200 trang gồm 159 bài thơ. Tập thơ được bạn đọc và công chúng yêu thơ ghi nhận. Lương Định có lợi thế là nhà báo, đi nhiều, trải nghiệm nhiều nên khắc họa khá thành công hiện thực cuộc sống và dũng cảm đi tìm những thủ pháp mới cho thi ca. Trong số 159 bài của tập thơ "Hồn núi", có tới gần 30 bài viết về tâm tư, tình cảm, đời sống, những khát vọng vươn lên hoặc ca ngợi những cảnh đẹp mà thiên nhiên ban tặng cho người người miền núi chất phác, đôn hậu. Quá nửa đời sống và làm việc trên mảnh đất phương Nam, nhưng những vần thơ ông viết về quê hương đau đáu một nỗi niềm với tình yêu: "Quê tôi xứ Lạng núi non/ Thờ chồng Tô Thị hóa hòn vọng phu/ Mẫu Sơn dáng mẹ ưu tư/Chùa tiên cõi phật tịnh ru giữa trần"… (Lục bát núi đồi)
Là người con của núi rừng nên trong thơ, Lương Định thường sử dụng ngôn ngữ giản dị để thể hiện ngôn ngữ đặc tả: "Bỏ con dao vào bao/Nhớ mài thật sắc/Khi cần rút ra/Tự mở một con đường…". Để tìm tòi một thủ pháp góp phần đổi mới trong thơ ca, ông diễn đạt điều này bằng hình ảnh như người dân Bản sắc dân tộc thấm đẫm "Hồn núi" Trong dòng chảy của nền thi ca đương đại, có nhiều nhà thơ người dân tộc thiểu số tài hoa. Mỗi người có một phong cách riêng đến với thơ ca, dùng ngôn ngữ thơ để nói lên tình cảm của mình đối với quê hương, đất nước. Ngôn ngữ thơ của họ có sắc thái riêng không lẫn vào đâu như Nông Quốc Chấn, Bàn Tài Đoàn, Cầm Vĩnh Ui, Y Phương, Từ Ngàn Phố… Những tác phẩm của họ đóng góp vào sự đa dạng, phong phú của thi ca Việt Nam. miền núi mở lối đi trong rừng: "Lối đi trong rừng/ Không ai mở sẵn/ Con tự mở lối đi/ Bằng con dao của mình…" (Lời người cha Lũng Núi).
Trong bài thơ "Về với núi", Lương Định gửi gắm tâm sự nỗi niềm của người con xa quê hương với tình yêu cháy bỏng hướng về quê nhà xứ Lạng: "Về với núi/ Hành trang trong tôi chẳng có gì đáng giá/ Ngoài những tập thơ mỏng tang/Trĩu nặng ưu tư/Dâng lên bàn thờ tổ tiên cấn cáo". Trong chiều sâu thẳm của thơ Lương Định, người con của núi rừng, từ tuổi ấu thơ đến lúc trưởng thành, những suy nghĩ, cảm nhận cuộc sống, luôn suy nghĩ, khát khao, mơ ước bằng lối so sánh đậm chất núi rừng: "Ta hòn đá lẻ/ Mơ nay về trời/ Em là con chim ưng/ Đại bàng trong thơ anh".
Đôi khi, trong thơ Lương Định lại có những mạch cảm xúc vừa sâu lắng, vừa da diết trữ tình nhớ về quê nhà xa ngái, ngôn ngữ thơ rất trong trẻo, hiện đại như nhớ về mối tình đầu: "Thương nhớ lắm miền quê Lũng Núi/ Ngày anh xa sơn nữ vẫn còn son/ Da diết quá Kỳ Lừa phiên chợ hát/ Câu Sli nào sơn nữ tặng riêng anh…" (Chân quê miền Lũng núi).
Là một nhà báo nhưng với tình yêu văn chương nghệ thuật sâu sắc, nhất là lĩnh vực thơ, Lương Định dành bao tâm huyết cho những sáng tác của mình. Gần bốn mươi năm làm thơ, viết báo, ông gặt hái khá thành công trong văn học nghệ thuật. Tập thơ "Hồn núi" vinh dự được trao giải tại giải thưởng hằng năm của Hội Văn học các dân tộc thiểu số Việt Nam năm 2020 và những đóng góp của ông khẳng định thêm sự đa, dạng phong phú của nền văn học nghệ thuật nước nhà./.