Chống khủng bố - cuộc chiến chưa có hồi kết

Người dân Mỹ tưởng niệm các nạn nhân vụ tấn công khủng bố ở Mỹ ngày 11-9-2001. Ảnh: Reuters

“Vòi bạch tuộc” vươn rộng

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nga Oleg Syromolotov nhận định, kể từ ngày xảy ra vụ khủng bố 11-9 cách đây 20 năm, mối đe dọa khủng bố thay đổi đáng kể, xuất hiện những thách thức mới không thể coi thường được đối với các nước trên thế giới. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin cũng cảnh báo về mưu đồ tái tập hợp của tổ chức khủng bố AlQaeda – những kẻ đã cướp máy bay để đâm vào Trung tâm thương mại thế giới ở New York sáng 11-9-2001, chôn vùi tòa tháp đôi cùng hơn 3.000 người. Thách thức mới này càng đáng lo hơn nữa khi quá trình rút quân đội khỏi Afghanistan của Mỹ cùng việc lực lượng Taliban tái chiếm quyền lực tại đất nước Tây Nam Á phức tạp này có thể mở đường để AlQaeda manh nha trở về hoạt động. Trùm khủng bố Osama bin Laden không còn, nhưng Al-Qaeda vẫn “ẩn dật” chờ cơ hội hồi sinh với các nhánh ở 17 quốc gia.

Không chỉ có mối đe dọa từ Al-Qaeda, tổ chức khủng bố Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) cũng quay trở lại với những diễn biến mới. Tổ chức ISIS-K, một nhánh nhỏ của IS nhận trách nhiệm vụ đánh bom vào ngày 26-8 tại sân bay Hamid Karzai ở Kabul, Afghanistan khiến ít nhất 169 người Afghanistan và 13 người Mỹ thiệt mạng. Sau đó chỉ 1 tuần, cảnh sát New Zealand tiêu diệt một kẻ cực đoan ủng hộ IS sau khi kẻ này đâm dao làm 6 người bị thương trong siêu thị ở ngoại ô thành phố Aukland.

Hiện các tổ chức có sức mạnh thực hiện một cuộc tấn công trên đất Mỹ như sự kiện ngày 11-9 có thể đã tan rã hoặc suy yếu, nhưng các nhóm có tư tưởng cực đoan tương tự lan rộng đến các khu vực khác trên thế giới, nhất là ở châu Phi, Trung Đông và châu Á. Philippines và Ấn Độ - 2 đại diện từ châu Á, lần lượt xếp thứ 10 và 8 trong bảng xếp hạng hoạt động khủng bố 2020 do Viện Kinh tế & Hòa bình Australia thống kê. Đặc biệt tại Đông Nam Á, trong thời gian gần đây, nguy cơ khủng bố càng hiện diện, nhất là từ phong trào vũ trang Hồi giáo. Từ các cuộc tấn công trong quá khứ như vụ đánh bom ở Bali; các cuộc tấn công ở Jakarta (Indonesia), Kuala Lumpur (Malaysia) và Bangkok (Thái Lan) cho tới những vụ bắt giữ nghi phạm khủng bố gần đây tại Indonesia và kế hoạch của Philippines điều thêm 4.500 binh sĩ tới đảo Sulu - nơi là thành trì của các tay súng Hồi giáo thuộc nhóm Abu Sayyaf có liên kết với IS, có thể thấy, cuộc chiến chống khủng bố chưa thể ngừng nghỉ trước các đe dọa tiềm ẩn về những vụ tấn công mới.

Hợp tác quốc tế là chìa khóa

Những sự kiện ở các quốc gia Trung Đông cho thấy chủ nghĩa khủng bố hiện đại không chỉ kích động những vụ phá hoại hay tấn công khủng bố mà còn có thể tham gia các cuộc xung đột vũ trang quy mô lớn. Điều quan trọng không chỉ là "điều trị triệu chứng" mà phải điều trị tận gốc, nhổ tận rễ. Theo nhà nghiên cứu này, các tổ chức khủng bố được tài trợ từ nước ngoài và vì vậy, việc cắt đứt các hoạt động tài trợ khủng bố từ bên ngoài có thể là một đòn giáng quyết định. Một yếu tố quan trọng khác nữa là phải loại bỏ tham nhũng để ngăn chặn nguy cơ các tư tưởng và phần tử khủng bố xâm nhập vào các cấu trúc an ninh và chính quyền. Cần đấu tranh không khoan nhượng với các hoạt động buôn lậu ma túy và vũ khí vốn bị cho là để tạo ra nguồn tài chính tài trợ khủng bố.

Tại cuộc họp ngày 19-8 vừa qua, Hội đồng Bảo an (HĐBA) Liên hợp quốc (LHQ) bày tỏ lo ngại về việc các nhóm khủng bố tiếp tục tận dụng kênh cả trực tuyến và trực tiếp để khoét sâu nỗi đau và những khó khăn do đại dịch COVID-19 gây nên. Đặc biệt, IS và các tổ chức tài trợ cho chúng ngày càng sử dụng công nghệ thông tin tân tiến nhiều hơn trong các giao dịch tài chính và tiền tệ. Chính vì vậy, sự hợp tác quốc tế là cần thiết để ngăn chặn và đối phó với việc IS và các tổ chức khủng bố tương tự sử dụng công nghệ thông tin cho các mục đích khủng bố. Đặc biệt, cách thức hành động của các tổ chức khủng bố cũng ngày càng tinh vi, sử dụng các nền tảng kết nối internet để lan truyền tư tưởng cực đoan. Vì vậy, để ngăn chặn các cuộc tấn công khủng bố, cần tăng cường hợp tác liên quốc gia.

Từ nhu cầu này, Trung tâm chống khủng bố khu vực Đông Nam Á (SEARCCT) thành lập vào năm 2003 đóng vai trò là một trong những trung tâm chống khủng bố khu vực. Những tổ chức tương tự như SEARCCT có nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ với các quốc gia để giám sát hoạt động khủng bố từng khu vực, đẩy cao hiệu quả của sự hợp tác quốc tế trong chống khủng bố, với mục tiêu đẩy lùi tư tưởng cực đoan độc hại, đấu tranh chống lại kẻ thù chung của thế giới./.

Thái Nghiên (tổng hợp)