Huyện Thủy Nguyên: Thu gom, xử lý toàn bộ rác thải sinh hoạt

Hội Phụ nữ xã Kênh Giang triển khai thí điểm mô hình “thùng rác tự quản” tại thôn A2, hướng dẫn nhân dân trên địa bàn phân loại rác, bỏ rác đúng nơi quy định.

Lượng rác tồn quá lớn

Theo báo cáo của UBND huyện Thủy Nguyên, hiện nay, trung bình mỗi ngày trên địa bàn huyện phát sinh 175 tấn rác. Tuy nhiên, lượng rác thải trên địa bàn huyện được thu gom, xử lý mới đạt 124 tấn/ngày; như vậy còn khoảng hơn 50 tấn rác chưa được thu gom, xử lý, tập kết tự phát tại ven đường quốc lộ hoặc ngay vùng giáp ranh giữa các xã, ngõ xóm, gây mất mỹ quan, ảnh hưởng đến môi trường và sức khỏe nhân dân.

Từ năm 2018, huyện có đề án thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn giai đoạn 2018-2025 song do nhiều nguyên nhân nên công tác thu gom, xử lý rác thải đạt hiệu quả thấp. Nguyên nhân do, nguồn rác thải sinh hoạt không được phân loại gây khó khăn cho công tác xử lý như: phát sinh khối lượng xử lý, vận chuyển lớn, kinh phí vận chuyển cao, không bảo đảm yêu cầu tái chế và xử lý triệt để rác thải, bảo vệ môi trường bền vững (tỷ lệ rác thải hữu cơ chiếm 51,9%, rác thải vô cơ chiếm 16,1% và các hạt có kích thước nhỏ hơn 10 mm chiếm 32% trong tổng lượng rác thải phát sinh trên địa bàn huyện). Cùng với đó, một số xã, thị trấn ký hợp đồng thu gom, vận chuyển với các tổ chức làm dịch vụ vệ sinh nhưng giao phó cho các tổ chức từ khâu thu phí đến chi trả lương, phụ cấp cho người lao động; mặt khác còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào nguồn ngân sách hằng năm hỗ trợ cho các xã, thị trấn để vận chuyển, xử lý rác thải. Thực trạng này khiến việc thu phí vệ sinh môi trường từ các hộ dân chưa cao (toàn huyện, tỷ lệ thu phí mới đạt 66,8%, nguồn thu này chỉ đủ chi trả hỗ trợ hợp đồng với người thu gom rác từ các hộ dân). Trong khi đó, nguồn ngân sách chi cho công tác bảo đảm môi trường hạn chế nên không đủ trả cho các đơn vị hợp đồng, khiến các tổ chức tham gia thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải gặp khó khăn, phải dừng hoạt động.

Bên cạnh đó, một số xã trực tiếp tổ chức thu gom, vận chuyển, xử lý chôn lấp tại địa phương. Các xã này giao khoán cho tổ thu gom rác mà chưa gắn trách nhiệm chỉ đạo, điều hành thường xuyên của UBND xã, dẫn đến tình trạng tùy tiện trong việc thu phí, vi phạm về quy trình, kỹ thuật vận chuyển, xử lý dẫn đến gây ô nhiễm môi trường cục bộ về đất, nước tại khu vực có bãi rác tạm và môi trường chung quanh ảnh hưởng sức khỏe của nhân dân. Ngoài ra, công tác quản lý, xử lý các vi phạm pháp luật về môi trường tại các địa phương còn buông lỏng; tình trạng vứt rác bừa bãi trên trục đường giao thông, kênh thủy lợi... còn phổ biến, nhất là các trục đường giao thông ở các vị trí, khu vực giáp ranh giữa các xã... và hầu hết các xã giáp ranh đùn đẩy trách nhiệm cho nhau mà chưa có những giải pháp để ngăn chặn và xử lý…

Tập trung phân loại rác tại nguồn

Theo Phó chủ tịch UBND huyện Thủy Nguyên Nguyễn Văn Viển, trước thực trạng trên và trước yêu cầu huyện đang triển khai các nhiệm vụ để được sớm công nhận là huyện nông thôn mới và trở thành thành phố trực thuộc thành phố, huyện xác định vấn đề thu gom, xử lý rác thải bảo đảm vệ sinh môi trường là nhiệm vụ quan trọng cần sự vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống chính trị từ cấp huyện đến cơ sở. Cũng để triển khai hiệu quả Nghị quyết 08 của HĐND huyện khóa 18 về “nhiệm vụ, giải pháp thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn huyện Thủy Nguyên giai đoạn 2018 - 2025”, UBND huyện xây dựng kế hoạch cụ thể để triển khai. Theo đó, các nhiệm vụ trọng tâm là tập trung quy hoạch, quản lý, đầu tư cơ sở hạ tầng, trang thiết bị phục vụ công tác thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải theo tiêu chuẩn về bảo vệ môi trường. Huyện đang chỉ đạo các xã và thực hiện thí điểm việc phân loại rác thải từ đầu nguồn nơi phát thải; nâng cao chất lượng, hiệu quả việc thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải sinh hoạt. Huyện tập trung chỉ đạo các xã, thị trấn triển khai phân loại rác thải từ đầu nguồn nơi phát thải với yêu cầu trong năm 2021 phấn đấu tại mỗi xã, thị trấn đạt 50% việc phân loại rác thải sinh hoạt đầu nguồn; năm 2022 hoàn thành 50% việc phân loại rác thải sinh hoạt đầu nguồn còn lại tại các xã, thị trấn. Mới đây, huyện phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường, Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng tổ chức tập huấn phân loại rác thải cho lãnh đạo UBND và cán bộ địa chính các xã, thị trấn. Trên cơ sở này, các xã, thị trấn phối hợp triển khai công tác tại địa phương bảo đảm đạt mục tiêu đề ra.

Từ yêu cầu của UBND huyện, các xã, thị trấn trên địa bàn huyện thành lập Ban chỉ đạo tại các xã, thị trấn với tinh thần cả hệ thống chính trị vào cuộc; xây dựng kế hoạch triển khai chi tiết, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên; phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức đoàn thể của xã, thị trấn tổ chức các đợt ra quân tuyên truyền, hướng dẫn phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn… Hiện nay, ở một số địa phương đã triển khai vận động nhân dân thông qua mô hình của các tổ chức hội, đoàn thể như Hội Nông dân xã Mỹ Đồng; Hội Liên hiệp Phụ nữ các xã Lại Xuân, Kênh Giang… huy động nguồn xã hội hóa, lắp đặt các thùng rác tại một số khu vực dân cư và nơi công cộng để tạo điều kiện hỗ trợ hộ dân tham gia phân loại rác./.

Bài và ảnh: HÀ MINH