Cần tư duy mới trong xử lý, tái chế rác

Khu lò đốt xử lý rác thải y tế nguy hại tại Khu liên hợp xử lý chất thải rắn Tràng Cát, phường Tràng Cát (quận Hải An).

Đây chính thức là vấn đề lớn trong phát triển kinh tế xã hội thành phố. Theo thời gian, khối lượng rác thải ngày càng tăng mà các cơ sở xử lý không theo kịp. Cũng có tình trạng nhiều năm liền chưa được quan tâm đúng mức; các biện pháp xử lý rác thải cứ loay hoay, lúng túng chưa tìm được lối ra. Cho nên, rác thải giờ đây không chỉ là vấn nạn, mà còn là nguy cơ hiện hữu, không lo sớm không được.

Hiện Hải Phòng mới có 2 khu xử lý rác thải Đình Vũ và Tràng Cát, hình thức chủ yếu là chôn lấpnhưng luôn ở trong tình trạng quá tải. Đến nỗi, lãnh đạo quận Hải An đã kiến nghị thành phố nên dừng tiếp nhận rác từ quận Đồ Sơn và Dương Kinh về đây xử lý để bảo đảm vệ sinh môi trường, giảm thiểu ảnh hưởng tới cuộc sống người dân các phường Tràng Cát, Nam Hải. Trong khi đó, Khu xử lý chất thải rắn Gia Minh tại huyện Thủy Nguyên có quy mô quy hoạch 35ha chưa đi vào hoạt động, thời gian đầu tư, xây dựng đã tính bằng hàng chục năm trở lên.

Còn ở khu vực nông thôn, hiện có 2 khu xử lý chất thải rắn tập trung tại xã Minh Tân, huyện Thủy Nguyên do Công ty CP thương mại và dịch vụ kho vận Phú Hưng là chủ đầu tư trên diện tích hơn 13 ha và tại xã Trân Châu, huyện Cát Hải. Trước đó, thành phố cũng đã đầu tư gần 30 tỷ đồng xây dựng 5 lò đốt rác sinh hoạt tại 4 huyện nhưng hoạt động không hiệu quả hoặc tạm dừng vận hành vì có quá nhiều vướng mắc; 1 lò chưa đưa vào vận hành. Nhìn chung, việc thu gom và xử lý rác thải ở nông thôn, kể cả tại các xã nông thôn mới kiểu mẫu cũng còn nhiều lúng túng, kém hiệu quả, mang tính chất tạm bợ, xử lý tình thế trong một vài năm.

Thực trạng đó cho thấy, Hải Phòng cần nhanh chóng có chiến lược xử lý rác thải bảo đảm căn cơ lâu dài. Theo đồng chí Nguyễn Đức Thọ, Phó chủ tịch UBND thành phố, thành phố đã chỉ đạo và giao cho các ngành liên quan xây dựng đề án xử lý rác tổng thể theo hướng áp dụng công nghệ cao. Theo đó, thành phố đã bước đầu nghiên cứu và dành sự quan tâm tới các dự án điện rác. Địa điểm dự kiến xây dựng là tại Đình Vũ (quận Hải An) và xã Trấn Dương (Vĩnh Bảo). Sở dĩ đặt tại 2 vị trí này là vì phù hợp với quy hoạch điện 8 và nhiều yếu tố khác. Khi đi vào vận hành, có thể bảo đảm xử lý được toàn bộ rác thải hiện tại mỗi ngày của thành phố, cộng với lượng rác tồn đọng tại 2 bãi rác và bảo đảm xử lý đạt 2600- 3000 tấn rác/ ngày cho tới năm 2030. Được như vậy, đây sẽ là giải pháp đột phá, không những giải quyết được vấn nạn về rác bấy lâu nay mà thực chất đã tiếp cận với tư duy mới, biến rác thành năng lượng, thành tiền. Quan trọng hơn, là bước tiến quan trọng xây dựng thành phố Hải Phòng văn minh, hiện đại. Đây là điều mà người dân thành phố ngày đêm mong ngóng, trông chờ.

Theo kế hoạch số 05 ngày 5-1-2019 của UBND thành phố về kế hoạch quản lý tổng hợp chất thải rắn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng phấn đấu đến năm 2025, 100% chất thải rắn nguy hại được thu gom, xử lý; 97% chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý hợp vệ sinh 100%; giảm dần tỷ lệ chôn lấp trực tiếp; tiến tới đóng cửa dần các bãi chôn lấp; phấn đấu tới năm 2050, tất cả các loại chất thải rắn phát sinh đều được thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý bằng những công nghệ tiên tiến, thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, với hiện trạng và thực tế phát sinh chất thải rắn hiện nay, với yêu cầu xây dựng đô thị thông minh, văn minh, hiện đại, thì quá trình tái chế, sử dụng rác thải, biến rác thành tiền không thể kéo dài tới tận năm 2050 mà phải được thực hiện ngay trong những năm tới. Đây là yêu cầu cấp bách, là mệnh lệnh từ cuộc sống./.

HỒNG THANH - Ảnh: Minh Trí