Thống nhất công tác quản lý chất thải rắn: Khắc phục chồng chéo, nâng cao hiệu quả kiểm soát
(HPĐT)- Theo Quyết định số 2672/QĐ-UBND của UBND thành phố, từ ngày 1-10- 2021, Sở Tài nguyên - Môi trường (TNMT) là cơ quan chịu trách nhiệm chính tham mưu UBND thành phố quản lý chất thải rắn, bao gồm cả chất thải rắn ở nông thôn. Quyết định này khắc phục tình trạng “lắm mối” mà hiệu quả kém trong quản lý chất thải rắn tồn tại nhiều năm qua trên địa bàn thành phố.
Nhiều bãi rác tạm ở ngoại thành xử lý rác bằng hình thức đốt, gây ô nhiễm môi trường.
Nhiều đầu mối, nhưng hiệu quả thấp
Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường (Sở TNMT) Đỗ Thị Hương cho biết: Trên địa bàn thành phố, bình quân mỗi năm phát sinh gần 400 nghìn tấn rác thải sinh hoạt đô thị, 220 nghìn tấn chất thải sinh hoạt nông thôn và hơn 2,5 triệu tấn chất thải công nghiệp thông thường, hàng trăm tấn rác thải y tế, chất thải nguy hại. Nhiều năm qua, việc quản lý chất thải rắn (CTR) do nhiều sở, ngành và chính quyền địa phương cùng tham gia: Cụ thể, chất thải nguy hại và chất thải công nghiệp thông thường được giao Sở TNMT quản lý; chất thải sinh hoạt đô thị do Sở Xây dựng quản lý; chất thải rắn nông thôn giao Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (NN-PTNT) quản lý. Nhiều đầu mối, nhưng thiếu sự quản lý thống nhất, mỗi một sở, ngành lại có cách quản lý CTR riêng.
Sự phân chia nhiều ngành, đơn vị quản lý dẫn đến sự chồng chéo, thiếu những giải pháp tổng thể, đồng bộ đối với CTR; hiệu lực, hiệu quả quản lý hạn chế. Các Sở Xây dựng, NNPTNT mới chỉ quản lý việc thu gom, xử lý CTR. Còn quản lý việc bảo đảm môi trường lại do Sở TNMT. Dẫn đến việc nhiều cơ sở thu gom CTR do ngành NNPTNT, Xây dựng quản lý không bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường. Riêng trong năm 2018, Sở TNMT chủ trì kiểm tra việc chấp hành pháp luật bảo vệ môi trường tại 9 cơ sở hoạt động thu gom, xử lý CTR thông thường, qua đó xác định không ít sai phạm, lập hồ sơ xử phạt hành chính 1,4 tỷ đồng. Việc thiếu thống nhất trong quản lý dẫn đến tình trạng lập các bãi tập kết, xử lý CTR thiếu sự gắn kết đối với quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch tài nguyên nước của thành phố. Nhiều bãi điểm tập kết CTR sinh hoạt ở nông thôn và đô thị không đáp ứng quy định bảo đảm vệ sinh môi trường. CTR nông thôn chủ yếu được chôn lấp tại các bãi rác tạm, quy trình xử lý chưa đúng quy định, không bảo đảm vệ sinh môi trường, dẫn đến ô nhiễm môi trường chung quanh. Đáng nói có 43 bãi rác tạm nằm ngoài đê, bãi sông, không đúng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về công trình quản lý CTR. Ở nhiều bãi rác, việc thu gom nước rỉ rác ở chưa được chú trọng, để chảy tràn, ngấm ra môi trường chung quanh, gây ô nhiễm nguồn nước.
Nhiều việc cần làm
Theo Phó giám đốc Sở TNMT Phạm Văn Thuấn, biện pháp quản lý đồng bộ, thống nhất một đầu mối sẽ khắc phục những hạn chế quản lý CTR tồn tại nhiều năm qua trên địa bàn thành phố. Tuy nhiên, để bảo đảm việc “vận hành” theo cơ chế một đầu mối chịu trách nhiệm đạt hiệu quả cao cần sự phối hợp, hỗ trợ từ ngành chức năng; hoàn thiện cơ cấu tổ chức, rà soát, điều chỉnh quy định quản lý bảo đảm việc vận hành theo cơ chế một đầu mối, tránh sự chồng chéo, mâu thuẫn quy định pháp luật.
Quyết định số 2672/QĐ- UBND của UBND thành phố chỉ đạo về vấn đề tổ chức khi việc quản lý CTR được chuyển giao từ Sở Xây dựng về Sở TNMT. Theo đó, căn cứ Nghị quyết của HĐND thành phố về việc thông qua đề án biên chế công chức, số lượng người làm việc năm 2022, UBND thành phố xem xét, quyết định giao bổ sung biên chế đối với Sở TNMT để thực hiện chức năng tham mưu UBND thành phố quản lý về chất thải rắn. Giám đốc Sở TNMT có trách nhiệm xây dựng đề án kiện toàn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của sở theo quy định. Sở Nội vụ đề xuất, báo cáo UBND thành phố điều chỉnh và bổ sung biên chế cho Sở TNMT. Giám đốc Sở Tài chính hướng dẫn trình tự, thủ tục bàn giao tiếp nhận tài sản, tài chính khi chuyển giao nhiệm vụ; hướng dẫn việc bàn giao công tác quản lý, vận hành, cung ứng dịch vụ công ích, dịch vụ môi trường năm 2021, xây dựng dự toán thu, chi ngân sách năm 2022 đối với dịch vụ thu gom, vận chuyển, xử lý chất thải rắn trên địa bàn thành phố bảo đảm không bị gián đoạn.
Sự quan tâm chỉ đạo của thành phố bảo đảm việc thực hiện nhiệm vụ thống nhất đầu mối quản lý CTR sẽ hoạt động hiệu quả cao, khắc phục những hạn chế và nâng cao hiệu quả quản lý CTR, góp phần bảo vệ môi trường trên địa bàn thành phố./.