Xử lý những “điểm nóng” về đất đai, xây dựng: Bài học kinh nghiệm quý từ Hải Phòng (Kỳ cuối)
Kỳ cuối:
Lực lượng chức năng hỗ trợ hộ dân tự nguyện tháo dỡ công trình vi phạm trên khu đất 9,2 ha phường Thành Tô (quận Hải An). (Ảnh: PHAN TUẤN)
Hiệu ứng lan tỏa từ thành công
(HPĐT)- Với cách làm bài bản, kiên quyết, đồng bộ, Hải Phòng đã giải quyết thành công những vụ việc vi phạm trong quản lý đất đai, xây dựng lớn nhất từ trước tới nay trên địa bàn. Đây được coi là những điểm “nóng” nguy hiểm, nếu không được xử lý khéo léo, dứt điểm sẽ dễ gây những hệ lụy đáng tiếc, không chỉ làm ảnh hưởng tới an ninh trật tự mà còn cả hình ảnh, sự phát triển của thành phố. Đáng mừng là với sự đoàn kết, thống nhất cao, với sự ủng hộ, giúp đỡ của Trung ương, Hải Phòng thực hiện thành công, gây hiệu ứng xã hội tích cực, củng cố niềm tin của nhân dân; để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý giá trong xử lý các “điểm nóng” về đất đai, xây dựng, gây được tiếng vang trong cả nước.
Xử lý linh hoạt, hiệu quả cao
Khu đất 9,2 ha tại phường Thành Tô được ví như một “ung nhọt” vi phạm về đất đai, xây dựng lớn nhất từ trước tới nay được thành phố Hải Phòng “giải phẫu” thành công. Theo đó, chỉ trong vòng một ngày 21-6-2021 là hoàn thành việc phá dỡ toàn bộ công trình vi phạm tại khu đất này. Các công việc được thực hiện nhanh gọn, kiên quyết, triệt để, đúng quy định pháp luật, bảo đảm an toàn tuyệt đối về người và tài sản, phương tiện, máy móc của các lực lượng tham gia cưỡng chế. Tài sản của các hộ dân được kiểm đếm, kê biên, niêm phong, vận chuyển về tập kết tại kho trong trụ sở UBND phường Thành Tô bảo đảm an toàn, đầy đủ. Trong số 159 trường hợp, có 51 hộ hợp tác và tự nguyện tháo dỡ, đóng gói, vận chuyển tài sản trước ngày, trước giờ cưỡng chế; 40 hộ mở cửa nhà để các cơ quan chức năng vào làm nhiệm vụ; 46 hộ lực lượng chức năng phải thực hiện thủ tục phá khóa cửa, kê biên tài sản; 22 công trình không phải là nhà ở (tường bao, móng, bán mái...) được tháo dỡ. Đến sáng ngày 22-6-2021, quận Hải An hoàn thành thi công rào kín khu đất 9,2 ha để sẵn sàng thực hiện dự án khu tái định cư.
Đối với các công trình xây dựng trái phép tại Vườn quốc gia Cát Bà, thành phố chỉ đạo cưỡng chế tháo dỡ bước 1 công trình xây dựng trái phép tại bãi Cát Dứa 1 thuộc phân khu phục hồi sinh thái biển, Vườn quốc gia Cát Bà. Nhiều hạng mục xây dựng của Công ty CP Khu du lịch Đảo Cát Bàđược đưa vào sử dụng từ năm 2012 tới nay nhưng chưa được cơ quan chức năng cấp phép, bao gồm khu vực quầy hàng có diện tích 172 m2 với kết cấu khung cột, vì kèo, sàn gỗ, móng cột gỗ cao 1,2 m đặt trên dầm bê tông và nền cát; khu vực tắm tráng có diện tích 6,8 m2; khu vực nhà vệ sinh có diện tích 23,8 m2 đều có kết cấu tường xây gạch, mái tôn và khu vực kè đá dài 143 m được tháo dỡ hoàn trả mặt bằng. Ngay sau đó, Sở Xây dựng, huyện Cát Hải tổ chức bàn giao mặt bằng cho Vườn quốc gia Cát Bà quản lý. Thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục xử lý các vi phạm khác.
Việc tháo dỡ, di chuyển các ô lồng bè nuôi trồng thủy sản trên vịnh Cát Bà cũng đang diễn ra thuận lợi. Theo đó, HĐND thành phố ban hành nghị quyết Quy định về cơ chế chính sách, hỗ trợ tháo dỡ các cơ sở nuôi trồng thủy sản trên các vịnh thuộc quần đảo Cát Bà, huyện Cát Hải, dành hơn 68 tỷ đồng hỗ trợ việc tháo dỡ, bao gồm hỗ trợ cả vật kiến trúc và hỗ trợ ổn định đời sống với các hộ. Đặc biệt, mức hỗ trợ đối với các trường hợp tự nguyện tháo dỡ trong năm 2021 sẽ cao gấp đôi so với các hộ tháo dỡ trong năm 2022 nhằm khuyến khích và phấn đấu hoàn thành việc di chuyển, giải tỏa toàn bộ khu vực này trong năm 2022. Theo Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện Cát Hải Hoàng Trung Cường, hiện có hơn 150/440 chủ cơ sở ký cam kết tháo dỡ cơ sở nuôi trồng thủy sản, đạt 34,1%. Huyện Cát Hải đẩy mạnh công tác hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm đối với các cơ sở nuôi trồng thủy sản, chủ động làm việc với các sở, ngành, quận, huyện trên địa bàn thành phố; đã có 122 đơn vị, tổ chức, cá nhân trong và ngoài huyện tham gia tiêu thụ 21,1 tấn cá, nhuyễn thể. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, là kết quả bước đầu cho thấy cách làm của thành phố Hải Phòng là đúng đắn, dù rất khó khăn nhưng hứa hẹn sẽ thành công.
Từ các biện pháp xử lý kiên quyết, hiệu quả các điểm nóng về đất đai, xây dựng trong thời gian qua của Hải Phòng đã tạo ra hiệu ứng xã hội tích cực. Rất nhiều vụ “lùm xùm”, phức tạp, kéo dài nhiều năm liền trước đó cũng được giải quyết dứt điểm. Điển hình là quận Ngô Quyền tổ chức cưỡng chế, giải phóng mặt bằng (GPMB) nhiều trường hợp liên quan tới dự án Khu đô thị mới Ngã Năm- Sân bay Cát Bi- một dự án bị ngừng trệ hàng chục năm nay bởi không thể GPMB. Một “lô cốt” khác là căn nhà cấp 4 có diện tích 34 m2 tại mặt đường Trường Chinh, ngay sát chân cầu Lãm Khê rất “chướng tai gai mắt” từ nhiều năm nay, mới được quận Kiến An vận động, thuyết phục chủ hộ chấp thuận nhận đất tái định cư, phá dỡ công trình, vật kiến trúc, bàn giao mặt bằng. Lâu nay, ngôi nhà này là một điểm nghẽn làm cản trở, ùn tắc giao thông, rất nhiều hộ dân trong khu vực có ý kiến, nhưng phải mất một thời gian khá dài mới giải quyết được dứt điểm khi quận Kiến An vào cuộc quyết liệt, đồng bộ hơn. Cũng như vậy, nhiều trường hợp “rắn, khó” trong GPMB thực hiện dự án hạ tầng kỹ thuật Khu đô thị mới Bắc sông Cấm tại huyện Thủy Nguyên được giải quyết dứt điểm.
Những bài học kinh nghiệm quý giá
Từ kết quả giải quyết các điểm nóng nói trên, thành phố Hải Phòng rút ra được những bài học kinh nghiệm quý giá. Đó là, dù khó khăn, vướng mắc tới đâu nhưng với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Thường trực Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy; sự chỉ đạo, điều hành của UBND thành phố; sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành; sự đoàn kết, thống nhất, đồng thuận trong nhân dân; thực hiện đúng các quy định của pháp luật, kết hợp với việc làm tốt công tác tuyên truyền, dân vận, vì sự phát triển chung của toàn thành phố, bảo đảm công bằng xã hội, chắc chắn sẽ mang lại thành công. Trong biện pháp xử lý các điểm nóng về đất đai, xây dựng, nguyên tắc cơ bản được thành phố áp dụng là phải bảo đảm chế độ thông tin, báo cáo, kịp thời, chính xác, trên cơ sở tuân thủ quy định, quy trình giải quyết đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối của các cấp ủy Đảng, trực tiếp là người đứng đầu. Công tác chỉ đạo, điều hành cần đưa về một đầu mối, có sự phối hợp chặt chẽ, nhuần nhuyễn giữa các lực lượng. Tại các điểm nóng về đất đai, cấp ủy Đảng, chính quyền cần cử những cán bộ thực sự có năng lực, chủ động sâu sát, lắng nghe nguyện vọng chính đáng của nhân dân, rà soát kỹ lưỡng cơ sở pháp lý, từ đó đề ra phương hướng, kế hoạch giải quyết đúng đắn, kịp thời, có phân công, phân nhiệm rõ ràng. Đặc biệt, trong phương pháp xử lý, cần lấy tuyên truyền là biện pháp chính, tăng cường đối thoại là yếu tố nòng cốt bên cạnh việc áp dụng tổng hợp các biện pháp khác. Quá trình giải quyết các điểm nóng cần chú trọng đáp ứng những nhu cầu chính đáng của người dân để hỗ trợ thu hẹp, xóa bỏ những bất đồng trong nhận thức, tạo sự đồng thuận cao... Cần nhất là tuyệt đối không được để xảy ra tham nhũng, tiêu cực; phải thật công bằng, khách quan; không bao che cho sai phạm…
Có thể nói, với thái độ kiên quyết, dứt khoát và xử lý bằng được các vụ việc tồn đọng kéo dài, kể cả các vụ lớn, phức tạp, có độ “động chạm” cao, thành phố Hải Phòng đang quyết tâm thiết lập lại trật tự kỷ cương, bảo đảm các điều kiện phục vụ yêu cầu phát triển của thành phố. Đây cũng là một trong những yếu tố, nền tảng quan trọng để Hải Phòng tập trung phát triển bứt phá mạnh mẽ, thực hiện bằng được khát vọng là thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa, động lực phát triển của cả vùng và cả nước./.