Quyết liệt chặn lạm thu đầu năm học
(HPĐT)- Những ngày này, nhiều trường học trên địa bàn thành phố tổ chức họp cha mẹ học sinh dịp đầu năm học 2021-2022. Từ đây, không ít câu chuyện về các khoản thu đầu năm học làm “nóng” trên các diễn đàn mạng xã hội, trong trao đổi giữa mọi người và là nỗi trăn trở, bức xúc đối với nhiều cha mẹ học sinh.
Vấn đề “lạm thu” đầu năm học không mới, dường như trở thành thông lệ, năm nào cũng xảy ra tình trạng có cha mẹ học sinh “tố” một số trường học “thu khoản này sai, khoản kia chưa đúng” trên danh nghĩa “cha mẹ học sinh tự nguyện”, với mức độ và hình thức khác nhau. Điển hình về những khoản thu đầu năm gây bức xúc dư luận là tiền “ủng hộ cơ sở vật chất”, tiền quỹ trường, quỹ lớp, tiền trông ngoài giờ, tiền học thêm... Chuyện cũ, nhưng luôn làm “nóng” dư luận khi “đến hẹn lại lên”, khiến ngành Giáo dục đau đầu.
Liên quan đến vấn đề này, Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố vừa có văn bản đề nghị UBND các quận, huyện chỉ đạo Phòng GD- ĐT, các đơn vị liên quan tăng cường công tác kiểm tra các khoản thu đầu năm học 2021- 2022 để chấn chỉnh kịp thời sai phạm nếu có, sau khi báo chí phản ánh về việc thời gian qua vẫn có một số cơ sở giáo dục thu không đúng quy định. Ngoài ra, Sở GD- ĐT thành phố sẽ thành lập các đoàn thanh tra, kiểm tra một số cơ sở giáo dục để rà soát, chấn chỉnh việc thu, chi đầu năm. Trước đó, dịp chuẩn bị vào năm học mới, Sở Giáo dục và Đào tạo đã có hướng dẫn gửi tới các Phòng Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục về việc thực hiện các khoản thu trong năm học...
Tuy nhiên, để chấn chỉnh, ngăn chặn triệt để hiện tượng lạm thu, có lẽ cần có những giải pháp triệt để hơn. Khi định ra các khoản thu, lãnh đạo nhà trường cần bám sát các văn bản hướng dẫn hiện hành và thực hiện thu, chi công khai, minh bạch. Để xảy ra lạm thu, trách nhiệm trước hết thuộc về người đứng đầu cơ sở giáo dục làm sai quy định; thứ đến cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục trên địa bàn không quán triệt đầy đủ, không theo dõi, giám sát, kiểm tra chặt chẽ việc thực hiện tại cơ sở, trong khi việc xử lý sai phạm đôi lúc vẫn theo hình thức “giơ cao, đánh khẽ” nên chưa đủ sức răn đe. Ngoài ra, còn có một phần trách nhiệm của chính cha mẹ học sinh khi nhận rõ những điểm bất cập, vô lý nhưng không mạnh dạn đứng lên phản đối, bởi e ngại nếu “ngược dòng thời cuộc” thì mình con sẽ bị thầy cô, nhà trường “để ý”.
Giải quyết vấn nạn lạm thu trong trường học, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 kéo dài ảnh hưởng nặng nề đến đời sống kinh tế - xã hội, khiến thu nhập của người lao động bị giảm sút là hết sức cần thiết. Trước hết, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn của cơ quan quản lý giáo dục trong việc giám sát chặt chẽ các khoản thu đầu năm ở các trường học; ban hành quy định rõ ràng, cụ thể hơn đối với từng khoản nhà trường được phép thu; đồng thời xử lý nghiêm những cơ sở vi phạm, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị khi phát hiện sai phạm. Về phía nhà trường, cần công khai, minh bạch các khoản thu, chi, nhất là các khoản thu từ nguồn xã hội hóa phải bảo đảm sự đồng thuận cao, được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, tránh thất thoát, lãng phí... để cha mẹ học sinh nắm rõ, đồng tình. Một yếu tố rất quan trọng khác là các bậc cha mẹ học sinh cũng cần thay đổi trong chính cách nhìn nhận, xử sự trước các khoản đóng góp tự nguyện. Nếu thấy khoản đóng góp nào trái quy định, cha mẹ học sinh cần mạnh dạn lên tiếng yêu cầu nhà trường điều chỉnh phù hợp, thậm chí phản ánh kịp thời tới các cơ quan chức năng để vào cuộc sớm, thay vì im lặng thỏa hiệp, rồi sau mới ấm ức “trút” đâu đó, khó cho cơ quan quản lý. Chỉ như vậy, nạn lạm thu trong các trường học mới thực sự chấm dứt cảnh “đến hẹn lại lên”./.