Sản xuất loại gạo ngon nhất thế giới (ST25) tại Hải Phòng: Quy vùng và gắn truy xuất nguồn gốc

Người dân thu hoạch lúa ST25 tại xã Kiến Quốc (huyện Kiến Thụy).

Diện tích ngày càng mở rộng

Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Thụy Hương (Kiến Thụy) là một trong những đơn vị đi đầu trong việc đưa giống lúa ST25 ứng dụng tiến bộ kỹ thuật đồng bộ trong các khâu sản xuất tại 2 xã Ngũ Phúc và Kiến Quốc. Vụ xuân năm 2020, vụ đầu tiên sản xuất giống lúa này, HTX thử nghiệm gieo cấy 5 ha. Sau đó, thấy hiệu quả cao, các vụ sau, HTX tăng dần diện tích. Đến vụ mùa năm 2021, qua 4 vụ sản xuất, diện tích lúa ST25 của HTX mở rộng lên 60 ha. Vụ này, 50% tổng diện tích cấy lúa ST25 được ứng dụng mạ khay, máy cấy, thu hoạch bằng máy gặt đập liên hợp. HTX còn thuê máy bay không người lái để phun thuốc trừ sâu trên các cánh đồng lớn. Hiện, một số diện tích cấy sớm đã cho thu hoạch, dự kiến sản lượng thu hoạch khoảng 180 tấn lúa. Theo Giám đốc HTX Thụy Hương Nguyễn Thị Hà, việc sản xuất lúa ST25 cho thu nhập cao hơn 10-15% so với các giống lúa chất lượng khác. Đặc biệt, việc lưu thông sản phẩm rất dễ dàng bởi ngay khi bắt đầu sản xuất lúa ST25, từ năm 2020, HTX xây dựng thương hiệu gắn với truy xuất nguồn gốc.

Lúa ST25 là giống lúa mới, chủ yếu được trồng tại khu vực phía Nam, phổ biến là tại tỉnh Sóc Trăng. Tuy nhiên, gần đây, gạo ST25 được xếp loại gạo ngon nhất thế giới nên nhiều người tiêu dùng chuộng mua. Đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng, tại Hải Phòng, từ vụ mùa năm 2019, một số nông dân, HTX tại các huyện như: Vĩnh Bảo, Kiến Thụy, An Dương, An Lão, Tiên Lãng trồng thử nghiệm giống lúa ST25 tại địa phương với diện tích nhỏ, lẻ. Từ vụ đầu, toàn thành phố mới có vài chục héc-ta sản xuất lúa ST25 rải rác. Đến vụ mùa năm 2021, theo báo cáo của cơ quan chức năng thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, diện tích trồng ST25 tại các huyện lên đến 500 ha. Trong đó, bên cạnh các diện tích sản xuất nhỏ lẻ của nông dân, một số HTX quy vùng sản xuất với những cánh đồng lớn. Một số doanh nghiệp cũng liên kết với nông dân để phát triển các vùng sản xuất lúa ST25.

Tạo điều kiện để sản xuất hiệu quả cao

Mặc dù diện tích sản xuất lúa ST25 đem lại thu nhập cao cho nông dân nhưng thực tế tại Hải Phòng, phần lớn diện tích trồng ST25 chủ yếu vẫn nhỏ lẻ, tự phát, chưa có nhiều vùng sản xuất tập trung gắn với truy xuất nguồn gốc. Vì vậy, sản phẩm chủ yếu bán cho các thương lái. Chỉ một số diện tích liên kết với doanh nghiệp mới được doanh nghiệp thu mua, xây dựng thương hiệu, truy xuất nguồn gốc. Ước tính, tại các huyện hiện có 6-7 doanh nghiệp, HTX liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm lúa ST25, số lượng sản phẩm ST25 được truy xuất nguồn gốc chỉ chiếm 20-25% tổng diện tích gieo cấy. Đặc biệt, tại một số diện tích ruộng rươi, lựa chọn giống lúa ST25 để trồng mới khẳng định được chất lượng ngon hơn các giống lúa khác, còn thực tế năng suất không cao. Một số diện tích lúa ST25 được trồng ở các vùng đất quá sâu, trũng nên có hiện tượng lép bông và dễ gãy đổ…

Qua thu hoạch, các cơ quan chức năng của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn như: Chi cục Quản lý chất lượng nông lâm thủy sản, Trung tâm Khuyến nông, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hải Phòng đánh giá chất lượng loại gạo ST25 sản xuất tại Hải Phòng ngon không kém gạo sản xuất ở khu vực các tỉnh phía Nam. Vì vậy, trong những vụ tới, các huyện tích cực vận động nông dân mở rộng diện tích trồng lúa ST25. Tuy nhiên, để sản xuất hiệu quả cao, Sở khuyến khích các địa phương quy vùng sản xuất tập trung để thuận tiện ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật đồng bộ trong các khâu sản xuất.

 Theo ông Phạm Văn Quả, Giám đốc HTX Đoàn Lập (Tiên Lãng), để bà con sản xuất giống lúa này hiệu quả cao cần có bộ giống chuẩn do doanh nghiệp có uy tín ở các tỉnh, thành phố phía Nam cung cấp. Vì vậy, các HTX có thể đứng ra làm đầu mối để giúp nông dân nhập đúng giống lúa từ các tỉnh, thành phố phía Nam về gieo cấy tại địa phương thay vì bà con tự mua các giống quảng cáo là ST25 nhưng khi gieo cấy chất lượng không bảo đảm.

Thời gian tới, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cần tích cực tuyên truyền, giới thiệu về các vùng sản xuất lúa ST25 trên địa bàn thành phố; vận động các doanh nghiệp, HTX liên kết với nông dân để quy vùng sản xuất tập trung; giới thiệu các địa chỉ bán sản phẩm gạo ST25 được sản xuất tại Hải Phòng để người tiêu dùng tiện mua, tạo điều kiện để người sản xuất lúa ST25 trên địa bàn thành phố dễ dàng tiêu thụ sản phẩm./.

Bài và và ảnh: HƯƠNG AN