Không chia sẻ công khai mã QR PC-COVID
(HPĐT)- Tiêm vaccine phòng ngừa COVID-9 và thực hiện triệt để thông điệp 5K là những biện pháp quan trọng để phòng, chống dịch thành công. Tuy nhiên, thời gian gần đây, trên mạng xã hội Facebook, Zalo… xuất hiện trào lưu khoe “thẻ xanh” chứng nhận hoàn thành 2 mũi tiêm phòng ngừa có chứa mã QR. Việc này tiềm ẩn nhiều nguy cơ bị lấy cắp các dữ liệu cá nhân, sử dụng vào các hoạt động phi pháp…
Người dân đến khám bệnh tại Bệnh viện Hữu nghị Việt- Tiệp thực hiện khai báo y tế bằng quét mã QR.
Thông tin trên cổng thông tin tiêm chủng của Bộ Y tế, tính đến ngày 6-10, Hải Phòng trong số 12 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có tỷ lệ bao phủ ít nhất 1 mũi vaccine từ 30-50% dân số từ 18 tuổi trở lên. Tổng số mũi tiêm toàn thành phố tính từ đợt 1 đến nay là gần 1,2 triệu mũi tiêm (gồm mũi 1 và mũi 2). Nhiều người dân được tiêm chủng vaccine COVID-19, tiến tới miễn dịch cộng đồng là điều kiện quan trọng để thành phố bước sang trạng thái bình thường mới. Thẻ xanh chứng nhận tiêm đủ 2 mũi vaccine COVID-19 sẽ trở thành một trong những điều kiện cần thiết để người dân được tham gia sản xuất, kinh doanh, làm dịch vụ và thủ tục ra, vào các bệnh viện, di chuyển đến các tỉnh, thành phố khác…
Anh Phùng Văn Ngọc, lái xe 1 công ty vận tải có trụ sở phường Minh Khai (quận Hồng Bàng) thuộc diện ưu tiên tiêm vaccine COVID-19. Anh phấn khởi khi cuối tháng 9-2021, anh hoàn thành 2 mũi tiêm và ngày 6- 10, thẻ thông tin COVID-19 từ ứng dụng PC-Covid của anh hiện có tích xanh chứng nhận tiêm đủ 2 mũi. Ngay sau đó, anh chụp ảnh màn hình thẻ xanh đăng trên Facebook cá nhân để khoe với bạn bè trong cộng đồng mạng xã hội mà không che mờ mã QR… Bài viết được đông đảo bạn bè Facebook quan tâm và nhiều người bạn của anh Ngọc hưởng ứng bình luận bằng ảnh chụp màn hình thẻ xanh, thẻ vàng chứng nhận tiêm vaccine COVID-19 của mình và cũng không che mã QR… Tâm lý người dân phấn khởi sau khi tiêm vaccine an toàn và muốn thông báo với bạn bè có “hộ chiếu vaccine” là điều bình thường. Tuy nhiên, việc người dân công khai mã QR mọi lúc, mọi nơi, nhất là trên mạng xã hội tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ và rủi ro khó lường.
Theo ông Nguyễn Đông Huy, Trưởng phòng Hạ tầng kỹ thuật và An toàn thông tin, Trung tâm Thông tin và Truyền thông (Sở Thông tin và Truyền thông thành phố): Mã QR trong ứng dụng PCCovid của mỗi người dân chứa đựng nhiều thông tin cá nhân của người dùng dưới dạng một chuỗi ký tự. Các thông tin trong chuỗi ký tự này gồm: Họ tên, số CMND hoặc CCCD, ngày sinh, mã người dùng trên nền tảng QR quốc gia, cùng thông tin mở rộng như: Giới tính, số điện thoại, mã số thẻ bảo hiểm. Do đó, người dân chỉ xuất trình mã QR với các cơ quan, đơn vị, cá nhân có nhiệm vụ liên quan. Việc tùy tiện công khai mã QR có thể bị người khác sử dụng để khai báo thông tin ở các nơi khác nhau, gây khó khăn cho công tác phòng, chống dịch. Hơn nữa, kẻ gian còn có thể lợi dụng mã QR thực hiện các hành vi tổn hại đến chủ sở hữu, như lấy các thông tin trong mã QR để tạo căn cước công dân giả, tạo tài khoản Facebook giả thực hiện việc lừa đảo vay tiền, lập hồ sơ giả vay tín dụng… Người bị lấy cắp mã QR cũng có thể bị lấy số điện thoại, bị kẻ xấu gọi điện đe dọa để lừa đảo chiếm đoạt tài sản với thủ đoạn đóng vai cán bộ y tế, cán bộ hải quan, công an hoặc gửi tin nhắn có đường link chứa mã độc để chiếm đoạt tiền trong tài khoản.
Nếu lỡ để lộ mã QR, ông Nguyễn Đông Huy khuyến cáo, người dân nên nâng cao cảnh giác với các cuộc điện thoại từ người lạ xưng danh là cán bộ y tế hay công an, hải quan… yêu cầu thực hiện các giao dịch liên quan đến tiền và cung cấp các thông tin cá nhân. Đồng thời, người dân cũng cần thận trọng khi giao dịch ngân hàng, theo dõi sát sao biến động số dư tiền trong tài khoản ngân hàng, không ấn vào các đường link được gửi từ các số điện thoại lạ. Đối với các tài khoản mạng xã hội như Facebook hay Zalo, cần nâng thêm bước bảo mật cho tài khoản, cảnh báo bạn bè trên mạng xã hội về những nguy cơ khi chia sẻ thông tin mã QR và việc có thể bị giả mạo lừa vay tiền… Khi phát hiện các dấu hiệu bị kẻ gian đánh cắp mã QR để thực hiện hành vi lừa đảo, người dân nên trình báo ngay cơ quan công an, Thanh tra Sở Thông tin và Truyền thông thành phố để có biện pháp ngăn chặn và xử lý nghiêm người vi phạm./.