Sát cánh “trợ lực” người lao động (kỳ 1)

Công nhân khu nhà trọ tại xã Thiên Hương (huyện Thủy Nguyên) tổng vệ sinh phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Kỳ 1:

Giúp công nhân ngoại tỉnh “an cư”

Trong tổng số công nhân, người lao động trên địa bàn thành phố, ngoài lực lượng tại chỗ, còn khoảng 50 nghìn LĐ nhập cư đến từ nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó hơn 30 nghìn LĐ ngoại tỉnh thuê trọ gần các khu công nghiệp, DN. Mong muốn lớn nhất của họ là có nơi an cư để yên tâm gắn bó làm việc lâu dài.

Ước mơ chỗ ở thoáng đãng, tiện nghi hơn

Đến nay, trong hệ thống DN có tổ chức công đoàn, mới chỉ có dưới 10 DN có ký túc xá (KTX) cho công nhân lưu trú với tổng số khoảng 2 nghìn chỗ ở. Nhiều nhất là KTX của Công ty TNHH LG Display Việt Nam Hải Phòng với 282 phòng, khoảng 1.700 người ở; KTX tại 4 DN thuộc ngành Công Thương mỗi nơi có từ 8 đến 22 phòng... Do chỗ lưu trú tại DN không đáng kể, trong khi sản xuất phát triển, tốc độ tăng LĐ cơ học nhanh nên hầu hết công nhân phải thuê nhà trọ.

Theo thống kê của LĐLĐ thành phố, hết tháng 9-2021, toàn thành phố có 2.130 khu nhà trọ, với hơn 31 nghìn công nhân, LĐ và người thân cùng thuê trọ. Những địa phương gần khu công nghiệp, gần các DN đông LĐ, nhà trọ mọc lên san sát. Phần đông nhà trọ được chủ nhà xây dựng tận dụng triệt để mặt bằng, nên phòng ốc nhỏ hẹp, chật chội, thiếu các trang thiết bị phục vụ nhu cầu đời sống vật chất và tinh thần.

Vợ chồng anh Lò Văn Hoàn, quê ở tỉnh Điện Biên, công nhân Công ty TNHH Công nghiệp giày Aurora (huyện Thủy Nguyên) thuê phòng trọ tại khu trọ Kiên Trung, xã Thiên Hương từ vài năm nay. Căn phòng thuộc dãy nhà cũ, xây dựng cách đây khoảng hơn chục năm, rộng hơn 10 m2. Trong phòng chật ních, ngoài chiếc giường ngủ là đồ đạc lỉnh kỉnh. Anh Hoàn cho biết: “Mùa đông còn đỡ, chứ mùa hè nóng kinh khủng. Nhiều lúc tan ca, tôi không muốn về phòng trọ vì chật chội, nóng bức khó ngủ, nhiều ngày cảm thấy ngột ngạt, thiếu không khí”. Anh Hoàn ao ước: “Giá mà thuê được phòng trọ rộng rãi, thoáng mát hoặc mua được nhà ở công nhân giá cả hợp lý để đón cả con nhỏ xuống ở cùng bố mẹ, tiện chăm sóc con thì tốt biết mấy!”. Tương tự, anh Phạm Văn Tiến, quê ở tỉnh Thanh Hóa, công nhân Công ty TNHH LG Display Việt Nam Hải Phòng (Khu công nghiệp Tràng Duệ) đang thuê trọ tại thôn Đồng Xuân, xã Hồng Phong (huyện An Dương). Anh Tiến cho biết: “Tôi muốn gắn bó lâu dài với DN, song lo nhất là về nhà ở. Việc thuê trọ chỉ phù hợp công nhân độc thân, mà tôi lại sắp lập gia đình”.

Tại nhiều khu công nghiệp khác như VSIP (huyện Thủy Nguyên) hay tại quận Dương Kinh, qua khảo sát cho thấy, phần lớn nhà trọ cho thuê đều chật chội, thiếu không gian chung, thiếu môi trường thoáng đãng. Công nhân, người LĐ chấp nhận ở trong điều kiện sinh hoạt bó hẹp, thiếu thốn cũng một phần vì giá thuê phòng trọ rẻ (khoảng 800 nghìn đồng đến 1,5 triệu đồng/phòng/tháng), phù hợp mức thu nhập. Nhà ở không chỉ là nhu cầu cấp bách của hàng chục nghìn công nhân trong các khu công nghiệp hiện nay mà sẽ tiếp tục gia tăng, nhất là khi nhu cầu tuyển dụng lao động ngày càng lớn để đáp ứng đà phát triển của nhiều lĩnh vực kinh tế tại Hải Phòng, cơ hội việc làm luôn rộng mở.

Nỗ lực thúc đẩy xây dựng nhà ở công nhân

Tại cuộc họp đánh giá công tác 6 tháng đầu năm 2021 của Ban Chỉ đạo xây dựng giai cấp công nhân thành phố, nhiều đại biểu cho rằng, tạo điều kiện để công nhân có nơi ở ổn định là yêu cầu cấp thiết để “giữ chân” lực lượng LĐ của các DN. Tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa 15 vừa qua, đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam Nguyễn Đình Khang đề xuất Quốc hội đưa danh mục phát triển nhà ở xã hội, trong đó có nhà ở dành cho công nhân vào kế hoạch đầu tư công trung hạn, giai đoạn 2021-2025, cùng với cơ chế, chính sách đủ mạnh để thu hút nhà đầu tư vào lĩnh vực này và dùng một phần vốn ngân sách để thúc đẩy các dự án phát triển nhà ở xã hội cho công nhân.

Từ thực tế về nhu cầu nhà ở của công nhân trên địa bàn thành phố, Chủ tịch LĐLĐ thành phố Tống Văn Băng đề nghị Thành ủy, HĐND, UBND thành phố quan tâm, ban hành các cơ chế, chính sách, chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị liên quan vào cuộc tích cực hơn trong xây dựng nhà ở công nhân. Trong đó, đề nghị UBND thành phố chỉ đạo, giao LĐLĐ thành phố hoặc các đơn vị liên quan (Ban Quản lý các dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị và khu kinh tế, khu công nghiệp, UBND các quận, huyện, doanh nghiệp…) xúc tiến sớm xây dựng nhà ở công nhân trong thời gian sớm nhất. Hiện có 3 DN đang triển khai xây dựng nhà ở cho công nhân, LĐ tại Khu công nghiệp Đồ Sơn và Khu công nghiệp VSIP. Kinh nghiệm từ đợt bùng phát dịch COVID-19 lần thứ 4 vừa qua cho thấy, nếu có nhà ở tập trung cho công nhân, LĐ thì việc quản lý, kiểm soát, khống chế dịch để bảo đảm an toàn cho lực lượng sản xuất, thực hiện các phương án “2 tại chỗ”, “3 tại chỗ” sẽ thuận lợi hơn rất nhiều.

Để công nhân nhập cư gắn bó lâu dài với DN, các cấp công đoàn, chính quyền địa phương cần phối hợp, tạo điều kiện để công nhân, LĐ có nơi ở ổn định. Trong khi chờ việc xúc tiến xây dựng nhà ở cho công nhân vào thời gian tới, từ tháng 6- 2021, trên cơ sở khảo sát đời sống công nhân, LĐ thuê trọ ở một số khu công nghiệp trọng điểm, LĐLĐ thành phố xây dựng kế hoạch triển khai “Khu nhà trọ văn minh, an toàn” bằng việc hỗ trợ một số khu trọ bổ sung thiết bị, cơ sở vật chất, cùng phối hợp các chủ nhà trọ cải thiện đời sống người LĐ như trang bị máy lọc nước, thùng đựng rác thải kín, lắp đặt wifi miễn phí, camera an ninh… Dự kiến trong năm 2021 hoàn thành triển khai tại 20 khu nhà trọ; đến năm 2023 triển khai tại 100% số khu trọ có 10 phòng trở lên. Dù hỗ trợ của LĐLĐ thành phố còn nhỏ bé so với nhu cầu nâng cao chất lượng nơi ở của công nhân, song cũng phần nào giúp cải thiện điều kiện sống. Ngoài ra, LĐLĐ cũng kiến nghị, đề xuất cơ quan, đơn vị chức năng phối hợp trong ưu đãi chủ nhà trọ vay vốn đầu tư xây dựng các khu trọ khang trang, cải thiện hệ thống điện sinh hoạt, cấp nước để công nhân các khu trọ không phải dùng điện, nước giá cao, giảm phần nào chi phí thuê trọ cho công nhân, LĐ./.

........................

Kỳ 2: Thiết thực chăm lo đời sống

BÀI: PHƯƠNG NAM, VIỆT HOÀNG - ẢNH: HUYỀN CHI