Công tác kỹ thuật hải quân: Góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ Đường Hồ Chí Minh trên biển
(HPĐT)- Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, để đáp ứng yêu cầu tình hình cách mạng, kịp thời chi viện chiến trường miền Nam, Bộ Tổng Tư lệnh ra Quyết định số 97/QP thành lập Đoàn vận tải thủy, mang tên Đoàn 759, tiền thân của Lữ đoàn 125. Từ đây, ngành Kỹ thuật Hải quân có nhiệm vụ bảo đảm trang bị, kỹ thuật đối với lực lượng vận tải chi viện chiến trường miền Nam. Toàn ngành Kỹ thuật Hải quân có những đóng góp thầm lặng, góp phần thông suốt những chuyến tàu vượt biển, vượt qua vòng vây ráp của Hải quân Mỹ, ngụy, kịp thời vận chuyển vũ khí, đạn dược, trang bị kỹ thuật để nhân dân miền Nam đánh giặc.
.jpg)
Lãnh đạo Cục Kỹ thuật Hải quân kiểm tra công tác bảo đảm kỹ thuật tại Lữ đoàn Tàu ngầm 189 Hải quân. Ảnh: Duy Khánh
Thời gian đầu thực hiện nhiệm vụ, ngành Kỹ thuật Hải quân gặp rất nhiều thử thách. Lần đầu thực hiện những chuyến đi biển dài ngày trong điều kiện đặc biệt khó khăn trong khi phương tiện tàu thuyền nhỏ, sức chịu đựng sóng gió thấp, máy móc thường xuyên hỏng hóc, lực lượng thợ kỹ thuật còn mỏng. Trên biển, ngoài việc gặp giông bão, còn bị địch ngăn chặn, đánh phá quyết liệt nên phải đi theo đường vòng, để bảo vệ được tàu, con người, hàng hóa và bảo vệ bí mật tuyến đường.
Nhiệm vụ đầu tiên ngành kỹ thuật Hải quân thực hiện là tích cực xây dựng lực lượng kỹ thuật và cơ sở bảo đảm kỹ thuật. Đơn vị lựa chọn, điều động các cán bộ, nhân viên kỹ thuật có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn tốt, ưu tiên bổ sung những đồng chí qua đào tạo cơ bản trong và ngoài nước về công tác tại đoàn 759. Đặc biệt, Xưởng 46 cử nhiều cán bộ, công nhân kỹ thuật có tay nghề cao tham gia đóng tàu thuyền và lắp ráp vũ khí, trang bị những thuyền vỏ gỗ giả dạng và tàu vỏ sắt được Bộ Quốc phòng và Cục Hải quân đặt đóng cho Đoàn 759 tại các cơ sở đóng tàu ở Hải Phòng.
Ngoài ra, Cục Hải quân và các cơ quan nhà nước chủ động chuẩn bị lực lượng, phương tiện và xây dựng các cơ sở bảo đảm kỹ thuật Đoàn 759 tại cảng Bính Động (K20), bến Nghiêng (Đồ Sơn), bến Bãi Cháy (Quảng Ninh). Xưởng 46 là cơ sở bảo đảm kỹ thuật chịu trách nhiệm chính cùng với Trạm kỹ thuật của Đoàn 759 sửa chữa các tàu thuyền hư hỏng sau các chuyến đi của Đoàn. Trong chiến tranh phá hoại miền Bắc của đế quốc Mỹ, các vật tư, thiết bị máy móc của Đoàn 759 được kịp thời sơ tán đến những hang hầm kiên cố hoặc cất giấu trong rừng và phân tán trong nhân dân; lực lượng kỹ thuật của Xưởng 46 tổ chức các đội sửa chữa cơ động đến tận các tàu sửa chữa…
Sau gần 15 năm (1961-1975), với sự nỗ lực không ngừng bền bỉ, lực lượng vận tải quân sự đường biển của Hải quân tổ chức gần 560 lượt chuyến tàu, vận chuyển 19.041 lượt cán bộ, chiến sĩ và trên 117 nghìn tấn vũ khí, đạn dược, hàng hóa chi viện chiến trường miền Nam và tổng tiến công, nổi dậy mùa Xuân năm 1975, giải phóng các đảo thuộc quần đảo Trường Sa, góp phần giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước. Với những thành tích tiêu biểu xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ngày 16 -12- 2014, Cục Kỹ thuật Hải quân được Chủ tịch nước ký Quyết định trao tặng danh hiệu “Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân”.
Nhiệm vụ quan trọng khác của ngành kỹ thuật Hải quân là nghiên cứu, cải tiến, chế tạo các loại phương tiện vận tải phù hợp với đặc điểm chiến trường và yêu cầu nhiệm vụ từng giai đoạn. Khi tổ chức Đoàn 759, lúc đầu chưa có phương tiện thực hiện nhiệm vụ, Quân chủng đặt cơ sở đóng tàu 1 Hải Phòng đóng 4 chiếc tàu vỏ gỗ, trọng tải 35 tấn, sau đó nhanh chóng hoàn thành thiết kế loại tàu vỏ sắt trọng tải từ 50 tấn đến 100 tấn, đặt Xưởng đóng tàu 3 Hải Phòng thi công 5 chiếc cho Đoàn 125. Tính đến tháng 9- 1964, Đoàn 759 được trang bị 20 tàu, gồm 17 tàu vỏ sắt và 3 tàu vỏ gỗ.
Sau sự kiện Vũng Rô (tháng 2-1965), yếu tố bí mật của nhiệm vụ vận tải trên biển không còn, ngành kỹ thuật Hải quân nhanh chóng nghiên cứu, cải dạng một số tàu dạng gọn nhẹ, tốc độ cao để thực hiện nhiệm vụ. Quân chủng phối hợp Xí nghiệp đóng tàu Kiến An và Xí nghiệp X25, Tổng cục Thủy sản đóng các tàu cá giả dạng mẫu tàu đánh cá nhân dân Khu 5, Nam bộ. Từ năm 1968, Xưởng 46 được giao nhiệm vụ thi công các thuyền vận tải giả dạng ký hiệu VT-10 sử dụng làm phương tiện vận tải chính vào chiến trường miền Nam. Đến tháng 4-1971, Quân chủng tiếp tục giao Cục Kỹ thuật phối hợp các địa phương đóng 19 thuyền giả dạng thuyền đánh cá của ngư dân Nam bộ, thuyền vỏ gỗ, dài 20 - 30m, trọng tải 20 - 30 tấn, được đóng 2 đáy để cất giấu vũ khí và ngụy trang che mắt địch. Ngoài ra, Cục Kỹ thuật còn được giao nhiệm vụ cải dạng các tàu Đoàn 125 thành tàu chở dầu, tàu nghiên cứu biển... để thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa khi có thời cơ thuận lợi.
Thực tiễn công tác kỹ thuật Hải quân trong vận tải quân sự đường biển chi viện chiến trường miền Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước để lại những bài học kinh nghiệm sâu sắc trong thực hiện nhiệm vụ quân sự quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc nói chung và nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo nói riêng. Hiện, Cục Kỹ thuật nghiên cứu nắm chắc Nghị quyết Đại hội 13 của Đảng và nghị quyết đại hội Đảng các cấp nhiệm kỳ 2020-2025, chủ động tham mưu Đảng ủy, Thủ trưởng Bộ Tư lệnh các chủ trương, giải pháp chỉ đạo công tác kỹ thuật Quân chủng sẵn sàng chiến đấu, xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; tăng cường công tác giáo dục chính trị tư tưởng, xây dựng đội ngũ cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật “vừa hồng, vừa chuyên”, có ý thức tự lực, tự cường, chủ động, sáng tạo trong thực hiện nhiệm vụ. Quân chủng xây dựng, củng cố cơ quan, đơn vị Cục và các cơ sở bảo đảm kỹ thuật theo hướng tinh, gọn, mạnh, đồng bộ; triển khai có hiệu quả các dự án đầu tư công nghệ, nâng cao năng lực sửa chữa; tiếp tục thực hiện tốt Cuộc vận động 50 và 2 đột phá của ngành Kỹ thuật Hải quân là “Xây dựng nền nếp chính quy kỹ thuật và làm chủ vũ khí trang bị kỹ thuật”, xứng đáng là cơ quan tham mưu đắc lực của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân chủng tiến hành công tác kỹ thuật, góp phần cùng các lực lượng trong Quân chủng hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo, thềm lục địa thiêng liêng của Tổ quốc./.