Đưa hình ảnh Hải Phòng ra thế giới bằng thơ

Nhà thơ Vũ Trọng Thái. Ảnh: Đức Nghĩa

- Trong tập thơ "Bông hồng và chiếc bình cổ", dung lượng những bài thơ về Hải Phòng chiếm bao nhiêu ?

- Tập thơ có 35 bài thì có tới 7 bài viết về đất và người Hải Phòng, chiếm tỷ lệ 1/5. Chỉ cần nhìn qua những con số này, người đọc có thể thấy được tác giả dành tình cảm cho mảnh đất mình đang sống như thế nào rồi.

- Anh có thể trích một đoạn thơ về Hải Phòng trong tập thơ, khiến anh thực sự ưng ý, và kể về cảm hứng khi sáng tác những vần thơ đó?

- Đoạn thơ ấy như thế này:

Không cuồn cuộn như Hồng Hà, Dương Tử

Không lớp lớp sóng xô như Danuyp, Vonga

Không thơ mộng sông Hương hay sông Sen nước Pháp

Sông Tam Bạc quê tôi cứ bình dị sống một đời sông.

Những cánh buồm xưa nhuộm nâu cả một khúc cong

Khi mỗi buổi chiều nhộn nhịp trên bến nước

Chợ họp ven sông, tiếng người chen sau trước

Người thủy thủ bước chân nghiêng cầu tàu.

Thời gian trôi, trôi mất cánh buồm nâu

Dãy phố cổ cô đơn trên đường nhỏ

Sông tự nhiên đi vào từng nỗi nhớ

Của mỗi người con khi xa Hải Phòng.

Đây là 3 khổ trích trong bài thơ "Sông Tam Bạc" tôi viết vào năm 2018 khi con sông đang được chỉnh trang, cải tạo lại. Một người bạn của tôi bảo "Anh hãy viết về con sông Tam Bạc của mình đi". Tôi đã có những buổi lang thang đi ra ngắm nhìn con sông bề bộn đất đá hai bên bờ và đêm ngày ì ầm tiếng máy xúc, nạo vét lòng sông. Tôi nhớ lại thuở xa xưa có những ngày đi bộ dọc phố cũ Tam Bạc bên sông khi còn có những cánh buồm nâu. Cảm xúc chợt ùa về cùng kỷ niệm xưa và nhìn thấy sự đổi thay của hiện tại. Và cứ thế, những câu thơ trong bài "Sông Tam Bạc" xuất hiện. Cuối năm đó, Hải Phòng có một cuộc thi viết về thành phố, tôi gửi bài này tham dự. Bài thơ đã được chọn in vào tuyển tập "Hải Phòng, khát vọng vươn lên".

Tập thơ "Bông hồng và chiếc bình cổ" (Nhà xuất bản AB ART Hungary ấn hành tháng 9-2021).

- Sau nhiều năm gắn bó, sống và làm việc tại thành phố Cảng, anh hiểu thành phố như thế nào? Có những điều gì từng thay đổi khiến anh tiếc nuối?

- Ngót 50 năm gắn bó, sống và làm việc tại thành phố Cảng, tôi mặc nhiên coi đây là quê hương thứ hai của mình. Tính cách của người Hải Phòng cũng thấm vào tôi một cách hết sức tự nhiên. Hải Phòng là một thành phố năng động, cùng với Vĩnh Phú, Hải Phòng cũng là quê hương của khoán 10. Người Hải Phòng cởi mở và trung thực; thẳng thắn và quý mến bạn bè; yêu ghét rõ ràng chứ không vòng vo. Cái chất Hải Phòng hình như không lẫn đi đâu được, bởi vậy đi đến đâu cũng rất dễ nhận ngay ra người đất Cảng.

Những năm gần đây, Hải Phòng thay đổi đến chóng mặt. Như "cây đũa thần" vẽ lên bức tranh trong truyện cổ tích, Hải Phòng phát triển và mang dáng dấp của một đô thị văn minh hiện đại. Cũng như bao người dân đất Cảng, tôi vui mừng và tự hào với sự đổi thay thần kỳ của thành phố mình. Tuy nhiên, với riêng tôi trước những sự đổi thay như hiện nay, tôi vẫn cảm thấy nhớ và nuối tiếc phố Tam Bạc xưa với những nếp nhà lô xô đã đi vào thơ, nhạc, họa. Tôi nuối tiếc khách sạn Du Commecer mang kiến trúc Pháp trên con phố Tây ngày xưa, nay là đường Điện Biên Phủ, giờ đây cũng không còn…

- Khi tập thơ "Bông hồng và chiếc bình cổ" đến với bạn đọc châu Âu, cảm xúc của anh ra sao? Những đồng nghiệp thành phố đất Cảng có chia sẻ mong muốn gì với anh qua việc đưa hình ảnh thành phố quê hương ra quốc tế?

- Sau những bài thơ, chùm thơ được chọn in trên các tạp chí và sách tại Hàn Quốc, Rumani, Ấn Độ, Italia, bây giờ là có hẳn một tập thơ được xuất bản ở Hungary đem lại cho tôi một niềm hạnh phúc thực sự. Một cảm xúc vui sướng và tự hào lâng lâng đến khó tả, khi đứa con tinh thần của mình đến được với bạn đọc châu Âu. Tôi nhận được rất nhiều lời chúc mừng của anh em, bạn bè khắp nơi, nhất là của những đồng nghiệp tại thành phố Cảng. Họ cũng chung niềm vui như của chính họ. Báo Hải Phòng cuối tuần cũng chọn in 3 bài trong tập cùng một bài giới thiệu về tập sách. Nhiều bạn văn ở đất Cảng đề nghị tôi kết nối để họ cũng có cơ hội được giới thiệu tác phẩm của họ ra nước ngoài giống như tôi.

- Trải nghiệm sống và làm thơ, những chuyến đi sáng tác, tình yêu gia đình và quê hương, đó có phải là những ưu tiên hàng đầu của anh sau khi nghỉ hưu? Anh có hình dung con đường phát triển sự nghiệp của mình trong 5 năm, 10 năm tới đây?

- Đúng vậy. Đó là những ưu tiên số 1 của tôi bây giờ. Trong đầu tôi dường như không có chữ "hưu". Tôi có một suy nghĩ và luôn nói với mọi người như thế này: "Tôi nghỉ nhưng không ngơi!". Là người hoạt động phong trào qua các tổ chức như: CLB Doanh nhân Sunflower, Hội Doanh nhân trẻ, Hội hữu nghị & hợp tác Việt Nam - Hà Lan, Hội nhà văn…, của Hải Phòng, tôi còn là người đam mê xê dịch và thích làm các hoạt động thiện nguyện. Bởi vậy tôi có cơ hội đi nhiều nơi, đến nhiều vùng miền khắp 63 tỉnh, thành trong cả nước. Mỗi chuyến đi đều cho tôi những kỷ niệm, những thông tin bổ ích phục vụ trong việc viết, và cũng nhờ đó những bài thơ, bài ký, truyện ngắn ra đời.

Trong thời gian tới, tôi tiếp tục theo đuổi đam mê sáng tác của mình, chú trọng đầu tư nhiều cho văn xuôi. Sau 9 đầu sách gồm 8 tập thơ và 1 tập truyện ký, bên cạnh vốn liếng về thơ, hiện nay tôi đang chuẩn bị gối đầu tiếp được một tập truyện ngắn, một tập tản văn, một tập ký, một tập truyện mini và truyện vui… Với cảm xúc luôn dào dạt, đầy ắp của mình trước cuộc sống khi dịch COVID-19 được khống chế, tôi hy vọng mình sẽ còn viết được thêm nhiều nữa những gì đã dự định trong đầu.

- Xin cảm ơn anh và chúc anh thành công với những dự định của mình!

KIỀU MAI (thực hiện)