“Pho sử” về thiên anh hùng ca bất tử

Tàu 641- một trong những con tàu không số anh hùng đi vào tác phẩm “Huyền thoại tàu không số”.

Trong lời giới thiệu mở đầu tập ký “Huyền thoại tàu không số”, nguyên Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu ghi rõ: “Huyền thoại tàu không số” nhằm ghi lại một cách chân thực những kỷ niệm, những câu chuyện của cán bộ chiến sĩ và nhân dân đã từng tham gia làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí trên biển trong những năm tháng chiến tranh. Đây là việc làm cần thiết và hữu ích, không chỉ để người trong cuộc ôn lại kỷ niệm hào hùng của quá khứ, mà còn có tác dụng giáo dục con cháu về truyền thống đánh giặc của cha ông”.

Trên cơ sở tập ký “Huyền thoại tàu không số”, nhà văn Đình Kính viết kịch bản 10 tập bộ phim tài liệu cùng tên. Bộ phim tài liệu tiếp tục nêu lại những hồi ức vinh quang của những hành trình bất chấp hiểm nguy, những câu chuyện cảm động được kể lại về cuộc chiến, về cuộc đời của mỗi người chiến sĩ tàu không số. Để từ đó, tôn vinh lòng quả cảm, anh hùng của những con người, những con tàu làm nhiệm vụ đặc biệt trên biển chở vũ khí chi viện cho chiến trường miền Nam góp phần làm nên chiến thắng vẻ vang trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

2 tác phẩm trên ra đời từ năm 2011. Trong những ngày cả nước kỷ niệm 60 năm Ngày mở đường Hồ Chí Minh trên biển, cán bộ, chiến sĩ Hải quân và những cựu chiến binh Đoàn tàu không số như bồi hồi gặp lại chính mình và giai đoạn lịch sử oanh liệt của Hải quân nhân dân Việt Nam khi lại đọc lại, xem lại 2 tác phẩm cùng tên “Huyền thoại tàu không số”. Với họ, tập ký “Huyền thoại tàu không số” như cuốn nhật ký về quá trình từ mở đường đến những hành trình của chuyến tàu không số thẳng tiến chi viện miền Nam, tên những cán bộ, chiến sĩ của những tuyến tàu đó. Có lẽ đây là tác phẩm công phu và kỹ lưỡng về lịch sử Đoàn tàu không số.

Những nhân chứng, chứng tích lịch sử được ghi trong tác phẩm “Huyền thoại tàu không số” của nhà văn Đình Kính.

Qua 2 tác phẩm “để đời” của nhà văn Đình Kính, người đọc thấy được sự quả cảm, hy sinh của các cán bộ, chiến sĩ Hải quân trên hành trình vận chuyển vũ khí ngay trước sự phong tỏa, rình rập của quân thù. Điển hình, Đoàn 759 (Lữ đoàn 125) sáng tạo nhiều phương thức mà khó tìm thấy tiền lệ trong lịch sử vận tải đường biển như trong những câu chuyện về “tàu hai đáy” - “phía trên để cá, để lưới, phía dưới sát đáy để vũ khí”, còn chiến sĩ thì trút bỏ áo lính để làm thường dân. Thuyền xuất phát từ những bến phía Bắc vĩ tuyến 17 (tỉnh Quảng Bình) rồi đi gấp trong đêm vào các tỉnh phía Nam, có những chặng phải đi hai hoặc ba đêm. Mỗi tàu không số đều được cài sẵn những khối lớn thuốc nổ với các loại kíp nổ tức thì. Các thủy thủ trên tàu đều được đơn vị tổ chức “Lễ truy điệu sống” trước khi khởi hành, phòng khi bị địch phát hiện, các chiến sĩ trên tàu sẽ tự kích nổ tàu để giữ bí mật. Dù biết trước có thể sẽ hy sinh nhưng các chiến sĩ vẫn giữ vững lòng tin, không hề sợ hãi, không hề do dự vượt qua hiểm nguy. Hay câu chuyện về đồng chí Bông Văn Dĩa là một trong số chiến sĩ đi trên chuyến tàu chở vũ khí đầu tiên vào Nam bằng đường biển và con đường vận tải chiến lược trên biển Đông chính thức ra đời. Đó là vào đêm 11-10- 1962, chiếc tàu gỗ gắn máy mang tên “Phương Đông 1” chở 30 tấn vũ khí do thuyền trưởng Lê Văn Một và chính trị viên Bông Văn Dĩa chỉ huy, xuất phát lên đường vào Nam từ bến cảng Đồ Sơn. Chuyến đi gặp rất nhiều khó khăn, thuyền nhỏ đi ngoài khơi gặp sóng to gió lớn, đi gần bờ thì gặp tàu chiến, máy bay phản lực, máy bay lên thẳng của địch tuần tiễu. Chính trị viên Bông Văn Dĩa bình tĩnh, mưu trí tìm cách vượt tránh, nghi binh lừa địch, bảo đảm vận tải vũ khí an toàn, chuyển tới bộ đội kịp thời. Sau 5 ngày vượt biển Đông, tàu đến cửa Bồ Đề và cặp bến Vàm Lũng (Cà Mau) thành công. Còn rất nhiều câu chuyện về cán bộ, chiến sĩ đoàn tàu không số được nhà văn Đình Kính tâm đắc khắc họa lại trong tập ký.

Hai tác phẩm văn học và điện ảnh “Huyền thoại tàu không số” đã và đang góp phần làm sáng ngời huyền thoại về Đường Hồ Chí Minh trên biển trong trang sử oanh liệt của dân tộc, như một thiên anh hùng ca bất tử./.

MẠNH QUANG