Ngăn chặn hành vi khai thác thủy sản bất hợp pháp: Chú trọng tuyên truyền nhằm thay đổi từ nhận thức

Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 1 phối hợp lực lượng Bộ đội Biên phòng tuyên truyền chống khai thác IUU tới ngư dân. 

Nhận thức một số ngư dân còn hạn chế

Tại khu vực vịnh Bắc bộ, mặc dù tình trạng khai thác IUU của ngư dân giảm, nhưng vẫn diễn biến phức tạp, khó lường. Từ năm 2020 đến hết tháng 6-2021, Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 phát hiện 31 tàu cá Việt Nam vi phạm vùng biển nước ngoài. Trung úy Hoàng Xuân Duy, tàu CSB 3003 (Hải đội 112, Hải đoàn 11, Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1) cho biết: Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên vùng biển được phân công, qua kiểm tra các tàu cá, tình hình chấp hành các quy định về đăng ký, đăng kiểm phương tiện, chứng chỉ thuyền viên, chủng loại khai thác… được thực hiện khá tốt. Tuy nhiên, khi hỏi các quy định liên quan đến đánh bắt thuỷ hải sản IUU và các hành vi đánh bắt bất hợp pháp được quy định trong Luật Thuỷ sản năm 2017, bà con ngư dân không nắm được. Chính nhận thức, hiểu biết còn hạn chế và chỉ nghĩ đến lợi ích kinh tế, một số ngư dân không ngần ngại sang vùng biển nước ngoài khai thác hải sản bất hợp pháp.

“Khi bắt gặp lực lượng chức năng trên biển, các phương tiện vi phạm thường không hợp tác, bỏ chạy, thậm chí chống người thi hành công vụ. Không những thế, chủ phương tiện còn vô hiệu hóa thiết bị giám sát hành trình, làm sai lệch vị trí tàu cá khiến công tác theo dõi vị trí, lịch trình tàu cá của lực lượng chức năng gặp nhiều khó khăn. Quá trình xử lý tàu vi phạm rất vất vả bởi vùng biển quản lý rộng, lực lượng tuần tra, kiểm soát dàn trải, khi có vụ việc xử lý, phải dẫn giải tàu cá vi phạm về đất liền, quãng đường xa, ảnh hưởng đến nhiệm vụ” - thượng uý Ngô Đức Quang Hoà, thuyền trưởng tàu CSB 4036 (Hải đội 112, Hải đoàn 11, Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1) thông tin.

Triển khai đồng bộ, toàn diện các giải pháp

Nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động của ngư dân, Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 xác định công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật là giải pháp hàng đầu. Từ năm 2020 đến nay, mặc dù dịch bệnh COVID-19 diễn biến phức tạp nhưng công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật tới ngư dân được Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 triển khai thường xuyên, đều đặn. Thượng tá Nguyễn Văn Hiển, Phó chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 cho biết: Nhằm bảo đảm an toàn phòng, chống dịch, đơn vị tổ chức các tổ công tác, sử dụng tàu, xuồng trực tiếp lên các phương tiện của ngư dân để tuyên truyền, phát tờ gấp về nội dung Luật Thuỷ sản năm 2017, các quy định chống khai thác IUU theo khuyến cáo; hướng dẫn ngư dân cách xác định ranh giới lãnh hải trên biển… để ngư dân nắm và không vượt đường phân định trong quá trình khai thác, đánh bắt hải sản.

Bên cạnh đó, đơn vị gắn tuyên truyền chống khai thác IUU, Luật CSB Việt Nam với chương trình dân vận “Cảnh sát biển đồng hành với ngư dân”, “Em yêu biển đảo quê hương”… Năm 2020 và 6 tháng đầu năm 2021, lực lượng CSB trực tiếp tổ chức tuyên truyền tới hơn 300 tàu cá với 3.600 ngư dân Việt Nam. Bên cạnh việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền, Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát trên biển. Theo đó, đơn vị thường xuyên duy trì các hệ thống trực trên biển, các tàu trực tại các điểm đảo; kết hợp giữa nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và ngăn chặn tàu thuyền của nước ngoài cũng như tàu của Việt Nam sang vùng biển của nước ngoài đánh bắt hải sản trái phép. Hiện, đơn vị phối hợp chặt chẽ với các lực lượng Hải quân, Kiểm ngư, Biên phòng và Chi cục Thủy sản của 10 tỉnh, thành phố ven biển phía Bắc trong việc quản lý, nắm bắt thông tin về tàu thuyền của ngư dân Việt Nam hoạt động khai thác ở trên biển; chủ động theo dõi, nắm bắt thông tin, thông báo về việc tàu cá của Việt Nam và nước ngoài xâm phạm vùng biển để đánh bắt hải sản thông qua việc theo dõi trên vệ tinh, định vị, thông qua hệ thống tàu tuần tra, kiểm tra, kiểm soát trên biển của đơn vị.

Thượng tá Nguyễn Văn Hiển, Phó chính ủy Bộ Tư lệnh Vùng CSB 1 nhấn mạnh: Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, thực thi pháp luật trên biển, những tàu nào tái phạm, vi phạm nhiều lần, đơn vị tiến hành xử phạt vi phạm hành chính và thông báo về địa phương để cùng với địa phương có biện pháp ngăn ngừa việc này tái diễn. Từ đó, góp phần cùng với các địa phương ven biển quản lý tốt việc đánh bắt thủy, hải sản trên biển, duy trì nguồn lợi thủy sản và hệ sinh thái thủy sinh, bảo đảm nghề cá phát triển hiệu quả, an toàn, bền vững./.

Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN