Xem xét linh hoạt việc đóng, hưởng “lương hưu”

Theo ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, hiện người đóng BHXH được hưởng lương hưu sau 20 năm đóng; điều kiện để rút BHXH một lần cũng dễ dàng. Quy định về thời gian đóng BHXH cố định trong 20 năm là "thiếu linh hoạt", khiến người tham gia bảo hiểm chưa thực sự an tâm do thời gian đóng quá dài, nhất là NLĐ khối phi chính thức (không có hợp đồng lao động, không được đóng BHXH, BHYT, hay hưởng lương cố định), gây hạn chế mở rộng người tham gia, tham gia đủ thời gian để được hưởng lương hưu. Ngoài ra, Nghị quyết 28 ngày 23-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa 12) về cải cách chính sách BHXH xác định phương hướng: “Sửa đổi điều kiện hưởng chế độ hưu trí theo hướng giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng chế độ hưu trí từ 20 năm xuống 15 năm, hướng tới còn 10 năm với mức hưởng được tính toán phù hợp”. Do đó, quan trọng nhất hiện nay là khẩn trương xây dựng và trình Quốc hội ban hành Luật Bảo hiểm xã hội sửa đổi, kèm theo là Luật Việc làm.

Đây cũng là mối quan tâm của nhiều NLĐ, bởi theo họ việc điều chỉnh theo hướng giảm dần số năm đóng BHXH tối thiểu để được hưởng “lương hưu" mang lại nhiều lợi ích với NLĐ khối phi chính thức nếu tham gia. Đối với NLĐ ở khu vực chính thức, thường tham gia thị trường lao động sớm ở độ tuổi ngoài 20, có mức tối thiểu đóng BHXH 20 năm như hiện nay, thì không ảnh hưởng nhiều.

Vì vậy, nếu Luật BHXH sửa đổi, trong đó có đề xuất rút ngắn thời gian đóng BHXH còn 10-15 năm để bảo đảm quyền lợi hưởng lương hưu của NLĐ và khắc phục được tình trạng rút BHXH một lần được Quốc hội thông qua, cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhất là với khối lao động phi chính thức để thu hút lực lượng này tham gia BHXH tự nguyện, góp phần bảo đảm an sinh xã hội. Mặt khác, Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội, BHXH Việt Nam thiết kế các gói đóng BHXH một cách linh hoạt, thiết thực, giúp NLĐ có thể lựa chọn mức “lương hưu” theo các gói đóng BHXH 10 năm, 15 năm để được hưởng tỷ lệ lương hưu tương ứng. Các đơn vị liên quan xây dựng, đề xuất chính sách, cơ chế hấp dẫn hơn thu hút NLĐ tham gia BHXH, như giảm thời gian, % mức đóng, tăng quyền lợi cho NLĐ (nhất là với BHXH tự nguyện), đa dạng hình thức tham gia nhất để nhóm NLĐ ở khu vực phi chính thức tham gia nhiều hơn (hiện gần 20 triệu người, chiếm hơn 50% tổng số lao động toàn quốc). Việc căn cơ là sớm tổng kết việc thi hành Luật BHXH để kịp thời đề xuất sửa đổi, khắc phục những vướng mắc, đồng thời sửa đổi Luật Việc làm để điều chỉnh quan hệ lao động, quản trị thị trường lao động, mở rộng diện bao phủ BHXH để đáp ứng yêu cầu bảo đảm an sinh phù hợp đà phát triển kinh tế- xã hội./.

Đức Anh