Huyện Kiến Thụy trùng tu, phục dựng di tích: Huy động nhiều nguồn lực

Chùa Văn Hòa (xã Hữu Bằng) hiện xuống cấp, cần được quan tâm, trùng tu, tôn tạo. 

Huy động xã hội hóa hơn 30 tỷ đồng trùng tu, tôn tạo di tích

Đình Thái Lai trong cụm di tích đình, đền Thái Lai (xã Tân Phong), được xây dựng vào đầu thế kỷ 20, thờ Thành hoàng làng là cụ Vũ Đức Khôi. Trải qua biến cố, thăng trầm của lịch sử, những năm 2000, đình được con cháu cụ Khôi trùng tu, xây dựng đơn sơ làm nơi thờ tự. Chủ tịch UBND xã Tân Phong Đoàn Đắc Thuật cho biết, năm 2013, sau khi đình được công nhận là di tích lịch sử-văn hóa cấp thành phố, địa phương đề xuất phục dựng di tích theo đúng quy chuẩn ngành Văn hóa quy định. Đến năm 2017, di tích được thành phố phê duyệt hỗ trợ theo Nghị quyết 22 HĐND thành phố, địa phương thống nhất Ban quản lý di tích và họp bàn với dân làng, quyết định xây mới ngôi đình. Tháng 5- 2021, ngôi đình được xây dựng trên diện tích hơn 100 m2. Ngoài 300 triệu đồng kinh phí hỗ trợ của thành phố, địa phương huy động gần 1 tỷ đồng đóng góp của dân làng và sự ủng hộ của các nhà hảo tâm, người con xa quê… Ngôi đình khang trang đang dần hoàn thiện, dự kiến khánh thành tháng 11- 2021.

Cùng với di tích đình Thái Lai, trên địa bàn huyện Kiến Thụy có một số di tích được công trợ kinh phí trùng tu sửa chữa, phục dựng như: Từ đường, lăng mộ họ Đoàn, Từ đường họ Nguyễn Duy (làng Kim Sơn, xã Tân Trào); Từ đường họ Đặng (làng Văn Hòa, xã Hữu Bằng), chùa Nhân Trai (thôn Nhân Trai, xã Đại Hà), đình chùa Cốc Liễn (thôn Cốc Liễn, xã Minh Tân)... Phó chủ tịch UBND huyện Kiến Thụy Phạm Tiến Thuật cho biết: thực hiện Nghị quyết số 22 HĐND thành phố, từ năm 2018, huyện chỉ đạo các phòng chuyên môn, các xã, thị trấn khảo sát, nắm hiện trạng các di tích trong danh sách được công trợ; hướng dẫn các địa phương lựa chọn đơn vị tư vấn thiết kế, thi công có năng lực, chứng chỉ về lĩnh vực di tích. Quá trình thi công, giao phòng chức năng thường xuyên phối hợp chủ đầu tư giám sát, kiểm tra để bảo đảm chất lượng, mỹ thuật. Với phương châm nhà nước và nhân dân cùng làm, cùng với nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách, các xã, thị trấn, Ban quản lý các di tích vận động nguồn lực từ dòng họ, người dân, các nhà hảo tâm phục vụ việc trùng tu, tôn tạo. Trong 3 năm qua, tổng kinh phí xã hội hóa phục dựng, trùng tu, tôn tạo các di tích của huyện hơn 30 tỷ đồng. Trong đó, kinh phí xã hội hóa trùng tu di tích đạt hơn 5 tỷ đồng. Trong số này, nhiều di tích sử dụng 100% nguồn kinh phí xã hội hóa như đình Xuân Chiếng (xã Ngũ Phúc), chùa Kim Đới (xã Hữu Bằng)…

Từng bước trùng tu di tích trọng điểm được xếp hạng

Mặc dù nhiều di tích lịch sử văn hóa trên địa bàn được quan tâm trùng tu, tôn tạo, song hiện nay, một số di tích xuống cấp, cá biệt có di tích xuống cấp nghiêm trọng, gây khó khăn cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di tích. Đơn cử như di tích cấp quốc gia chùa Văn Hòa (xã Hữu Bằng), được xếp hạng từ năm 1996, nhưng đến nay, di tích mới có một lần được tu sửa năm 2012. Trong khi, nhiều hạng mục bị hư hỏng nặng, những mảng tường bong tróc, mái ngói đều bị hỏng, đòn kèo nhà chính điện bị mục. Cũng trong tình cảnh tương tự là di tích cấp quốc gia chùa Trà Phương (xã Thụy Hương), nơi hiện lưu giữ 2 bảo vật quốc gia (gồm tượng Mạc Thái Tổ Mạc Đăng Dung và phù điêu Thái Hoàng Thái hậu Vũ Thị Ngọc Toàn).

Trưởng Phòng Văn hóaThông tin huyện Kiến Thụy Nguyễn Duy Minh cho biết, hệ thống di tích của huyện có số lượng lớn nhưng nhiều di tích được xếp hạng bị xuống cấp chưa có kinh phí hỗ trợ trùng tu, tu bổ, tôn tạo. Công tác quản lý di tích ở cấp xã còn nhiều khó khăn do thiếu nhân lực am hiểu lĩnh vực bảo tồn, trùng tu di tích, dẫn tới chưa phát huy giá trị các di tích, chưa gắn với phát triển du lịch. Một số địa phương thực hiện việc tu bổ, chống xuống cấp các di tích không đúng quy trình, quy định, thuê đơn vị thi công, tư vấn lập dự án, thiết kế giám sát không đủ điều kiện, làm ảnh hưởng tới tiến độ lập hồ sơ.

Vì vậy, cùng với tiếp tục lập dự án tu bổ, tôn tạo với các di tích được UBND thành phố chấp thuận chủ trương công trợ, huyện tăng cường phát huy vai trò của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, các Ban quản lý di tích và toàn xã hội; từng bước thực hiện các dự án phục dựng, trùng tu, tôn tạo di tích trọng điểm cấp Quốc gia và thành phố, kết hợp và huy động tối đa các nguồn lực để thực hiện. Huyện cũng đề nghị HĐND thành phố quan tâm, ban hành Nghị quyết, chính sách về định mức phân bổ chi thường xuyên ngân sách địa phương cho lĩnh vực văn hóa-xã hội, trong đó tăng nguồn kinh phí chi cho công tác bảo tồn, tôn tạo các di tích. UBND thành phố tiếp tục hỗ trợ kinh phí, tăng mức hỗ trợ trùng tu, tu bổ và chống xuống cấp đối với các di tích được công nhận cấp quốc gia, cấp thành phố. Sở Văn hóa-Thể thao tăng cường mở các lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức mới cho cán bộ quản lý, cán bộ chuyên môn làm công tác bảo tồn, phát huy giá trị di tích./.

Bài và ảnh: THANH VÂN