Tạo động lực để văn, nghệ sĩ sáng tạo

Các giải thưởng là động lực để các văn, nghệ sĩ lao động, sáng tạo. Trong ảnh: Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh tổ chức triển lãm ảnh nghệ thuật trong năm 2020.

Vắng bóng giải thưởng lớn

Hằng năm, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật (VHNT) Hải Phòng tổ chức giải thưởng Tạp chí Cửa biển. Ngoài ra, Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh và Hội Mỹ thuật tổ chức ít nhất cuộc thi riêng trong năm. Cùng với đó, gần đây, thành phố tổ chức các cuộc thi sáng tác ca khúc nhân kỷ niệm 70 năm lần đầu Bác Hồ về thăm Hải Phòng; cuộc thi sáng tác văn học, nghệ thuật về thành phố với chủ đề “Hải Phòng - Khát vọng vươn lên” năm 2018 - 2019 và mới nhất là giải thưởng sáng tác, quảng bá tác phẩm, văn học nghệ thuật, báo chí về chủ đề “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021-2025. Song, phần lớn cuộc thi, giải thưởng mang tính nhỏ lẻ, chưa định kỳ và chưa tạo thành dấu ấn riêng của thành phố Cảng như mong mỏi của văn, nghệ sĩ Hải Phòng.

Nhà thơ Đinh Thường, Chủ tịch Hội Nhà văn Hải Phòng cho rằng: So với thời kỳ trước, các giải thưởng VHNT lớn thường niên của thành phố còn thưa vắng. Thế hệ văn, nghệ sĩ trước đây từng chỉ ra rằng: “Giải thưởng VHNT - Động lực của lao động sáng tạo. Một thời các văn, nghệ sĩ Hải Phòng thỏa sức sáng tác và được tôn vinh bằng giải thưởng lớn. Đơn cử, từ năm 1984, thành phố có giải thưởng Văn nghệ thành phố Hoa Phượng đỏ rồi được nâng lên thành giải thưởng Nguyễn Bỉnh Khiêm vào năm 1991. Giá trị giải thưởng văn nghệ Nguyễn Bỉnh Khiêm có năm cao đến mức làm xôn xao giới văn nghệ nhiều địa phương. Sau đó, giải thưởng Nguyễn Bỉnh Khiêm chuyển đổi thành giải thưởng Nguyên Hồng, định kỳ tổ chức 2 năm/lần. Nhưng đáng tiếc, gần 15 năm qua, thành phố “quên” không tổ chức giải thưởng văn học, nghệ thuật 5 năm và 2 năm ấy. “Do đó, tôi đề nghị Hội Liên hiệp VHNT nghiên cứu, đề xuất thành phố, các ngành chức năng ban hành các chính sách đãi ngộ nhằm động viên hoạt động sáng tạo của các văn nghệ sĩ nói chung, khắc phục tình trạng “ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng” như những năm qua” - nhà văn Đinh Thường nhấn mạnh.

Tại Đại hội đại biểu Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng vào tháng 9-2021, báo cáo đại hội thẳn thắng chỉ rõ một phần nguyên nhân chưa thôi thúc động lực sáng tạo đối với các văn, nghệ sĩ chính là sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của thành phố đối với hoạt động VHNT có những lúc chưa kịp thời, đồng bộ. Thành phố chưa có cơ chế thu hút, đãi ngộ những tài năng trẻ về VHNT như đối với ngành Giáo dục, Thể thao… Bên cạnh đó, nhà biên kịch Nguyễn Long Khánh cho rằng, Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng chưa có những cơ chế, chính sách đột phá và đặc thù dành riêng cho hoạt động quản lý, điều hành, sáng tác, quảng bá, phát triển VHNT thành phố.

Hội Liên hiệp VHNT có gần 700 hội viên thuộc 9 hội chuyên ngành. Nhiệm kỳ 2021-2025, Hội xác định mục tiêu hướng đến phát triển VHNT lên bước tiến mới, có nhiều tác phẩm mang giá trị tư tưởng, nghệ thuật cao, thấm đẫm tinh thần nhân văn, dân tộc, dân chủ, tiến bộ, phản ánh chân thực, sinh động, sâu sắc hiện thực cuộc sống, phục vụ kịp thời nhiệm vụ chính trị của thành phố và của đất nước.

Khôi phục các giải thưởng về văn học, nghệ thuật

Được biết, một trong giải pháp quan trọng mà Hội Liên hiệp VHNT thành phố đặt ra trong nhiệm kỳ 2021- 2026 là đề nghị thành phố quan tâm thực hiện những cơ chế, chính sách để khuyến khích hoạt động sáng tác, biểu diễn trong lĩnh vực VHNT; tổ chức nhiều hơn nữa cuộc thi sáng tác, hội thảo khoa học, biểu diễn, trưng bày các tác phẩm VHNT; tăng cường giao lưu và hội nhập với VHNT thế giới; chế độ chính sách khuyến khích các tác giả trẻ tham gia sáng tác. Cụ thể, Hội đề nghị thành phố sớm khôi phục giải thưởng Nguyễn Bỉnh Khiêm 5 năm, giải thưởng Nguyên Hồng 2 năm/lần và lập giải thưởng VHNT hằng năm.

Đồng tình với giải pháp trên, nhạc sĩ, chánh văn phòng thường trực Hội Âm nhạc Hải Phòng Hoàng Hữu Doanh đề nghị, Hội Liên hiệp VHNT Hải Phòng cần sớm cụ thể hóa giải pháp trên bằng kế hoạch để trình thành phố có cơ sở xem xét phê duyệt. Từ đó, thành phố, các ngành chức năng quan tâm hơn đến việc triển khai các chủ trương, đường lối, chính sách phát triển văn học, nghệ thuật của Đảng và Nhà nước để phát triển văn học, nghệ thuật tương xứng với tốc độ phát triển kinh tế-xã hội… Riêng đối với lĩnh vực âm nhạc nên có giải thưởng riêng thường kỳ vì âm nhạc có rất nhiều đóng góp quảng bá thành phố và mang tính phổ biến, thể hiện tình cảm của người đất Cảng.

Sắp tới, vào cuối tháng 11-2021, Hội nghị văn hóa toàn quốc sẽ diễn ra và đây là cơ hội để văn, nghệ sĩ cả nước nói chung và văn, nghệ sĩ Hải Phòng bày tỏ nguyện vọng, “hiến kế” vì sự phát triển của nền VHNT nước nhà, về chính sách đãi ngộ văn, nghệ sĩ. Mong rằng, dịp này, bên cạnh các chính sách vĩ mô của trung ương, thành phố lắng nghe hơn, quan tâm hơn đến việc triển khai các chính sách phù hợp, làm động lực tạo nên bước “chuyển mình” mạnh mẽ của nền VHNT Hải Phòng./. 

Bài và ảnh: MẠNH QUANG