Tình trạng bỏ trúng đấu giá đất, không nộp tiền theo quy định: Sớm có giải pháp chấn chỉnh kịp thời
(HPĐT)- Thời điểm cuối năm, các phiên đấu giá quyền sử dụng đất tại các địa phương diễn ra liên tục. Tuy nhiên, có tình trạng sau các phiên đấu giá đất, người trúng đấu giá đất không nộp tiền trúng đấu giá theo quy định, chấp nhận mất tiền đặt cọc. Thực trạng trên gây ảnh hưởng không nhỏ tới thu ngân sách, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương.
Khu đất tại thôn Tam Kiệt, xã Hữu Bằng, huyện Kiến Thụy chuẩn bị triển khai đấu giá.
Vào giữa tháng 7- 2021, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Kiến Thụy phối hợp Trung tâm dịch vụ đấu giá tài sản thành phố Hải Phòng tổ chức đấu giá 21 lô đất có diện tích 3.203 m2 vào mục đích làm nhà ở tại thôn Trà Phương, xã Thụy Hương, thu hút hơn 100 hồ sơ tham gia. Kết quả đấu giá thành công 100% số lô đất với tổng số tiền thu về hơn 73 tỷ đồng, tăng 10,7 tỷ đồng so với mức giá khởi điểm. Tất cả các lô đất đều đạt giá cao hơn so với mức trung bình năm trước. Đặc biệt, có những lô đất giá khởi điểm 13-15 triệu đồng/m2 được đấu giá lên tới gần 45 triệu đồng/m2. Nhiều lô cũng vượt giá từ 400-500 triệu đồng.
Giá đất sau khi đấu giá được đẩy lên gấp đôi, gấp ba khiến nhiều người dân rất bất ngờ trước việc giá đất tại địa phương trở nên đắt đỏ, trở thành “đất vàng”, thu hút nhiều nhà đầu tư đất khắp nơi đổ về. Theo quy định, sau khi trúng đấu giá, trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có thông báo của cơ quan thuế, người sử dụng đất phải nộp 50% tiền sử dụng đất lần 1 (bao gồm cả tiền đặt cọc trước); trong 60 ngày tiếp theo, người sử dụng đất nộp số tiền còn lại. Tuy nhiên, đến nay, đại diện lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Kiến Thụy cho biết hiện mới thu được khoảng hơn 70% số tiền trúng đấu giá đối với khu đất này.
Còn tại quận Kiến An, tháng 10 vừa qua, quận ban hành quyết định hủy công nhận kết quả trúng đấu giá, thu hồi tiền đặt cọc của một số người tham gia đấu giá 10 lô đất tại tổ dân phố Kha Lâm 3 (phường Nam Sơn) vào ngân sách và phải tổ chức đấu giá lại đối với các lô đất này. Nguyên nhân là do quá thời gian quy định, người trúng đấu giá quyền sử dụng đất không nộp đủ tiền trúng đấu giá được ghi trong quy chế đấu giá. Tìm hiểu được biết, các khu đấu giá đất nêu trên có hạ tầng kỹ thuật, vị trí giao thông khá thuận lợi. Các lô đất bị bỏ cọc trên đều có giá chênh lệch cao so với giá khởi điểm.
Đáng chú ý, đây không phải là lần đầu diễn ra tình trạng sau đấu giá người trúng đấu giá đất “chạy” bỏ tiền đặt cọc. Trong cơn sốt đất cuối năm 2020, đầu năm 2021 tại một số cuộc đấu giá đất do các địa phương tổ chức, có người sẵn sàng trả mức giá cao gấp đôi, gấp 3, thậm chí gấp 5 lần giá khởi điểm ban đầu. Thực tế, nhiều trường hợp “lướt sóng”, sang tên ngay tại cuộc đấu giá, thu lời hàng trăm triệu đồng. Nhưng cũng có trường hợp trả giá cao mà chưa thể rao bán được ngay. Khi thị trường trầm lắng, không tìm được người mua lại suất trúng đấu giá, các nhà đầu tư đành "bỏ của chạy lấy người".
Theo Phó giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất quận Kiến An Đào Xuân Trung, tại các phiên đấu giá đất, người tham gia đấu giá phải đặt cọc từ 15-18% giá khởi điểm mới được tham gia đấu giá. Nhưng do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, nhiều người không đủ tiền nộp theo hạn định. Một số người từ địa phương khác đến tham gia đấu giá, do không nắm được giá đất trên địa bàn nên trả giá cao hơn mặt bằng chung. Vì vậy, dẫn tới tình trạng có người trúng đấu giá đất chấp nhận chịu mất tiền cọc, không nộp tiền trúng đấu giá, nên địa phương phải ra quyết định hủy bỏ kết quả đấu giá đối với các lô đất này.
Mặc dù khoản tiền từ việc người đấu giá đặt cọc trước đó được thu vào ngân sách, nhưng việc phải tổ chức đấu giá lại các lô đất bị hủy kết quả đấu giá ảnh hưởng không nhỏ tới việc thu hút đầu tư tại các địa phương, làm lỡ cơ hội mua đất của những người có nhu cầu thực sự. Về lâu dài, nếu tình trạng này tiếp diễn sẽ gây lãng phí nguồn lực chung của xã hội, ảnh hưởng tới kế hoạch ngân sách, phát triển của các địa phương.
Trước thực tế nêu trên, một số địa phương đang tiến hành các giải pháp để chấn chỉnh hiện tượng này. Trong đó, đề xuất nâng mức tiền đặt cọc của thửa đất đấu giá lên 20%. Khoản tiền này được thu bằng tiền mặt hoặc chuyển vào tài khoản riêng của tổ chức đấu giá tài sản. Số tiền đặt cọc này sẽ không được hoàn lại nếu người tham gia đấu giá không tham gia cuộc đấu giá mà không có lý do bất khả kháng; bị truất quyền tham gia đấu giá; từ chối ký biên bản đấu giá; rút lại giá đã trả hay từ chối kết quả trúng đấu giá. Đồng thời, rút ngắn thời gian thu 100% tiền sử dụng đất xuống còn 60 ngày sau khi có kết quả trúng đấu giá. Về lâu dài, thành phố xem xét, chỉ đạo các ngành chức năng siết chặt quản lý, có chế tài xử lý nghiêm tình trạng đầu cơ đất đai, xem xét phương án cấm hoặc hạn chế giao dịch ngay đối với thửa đất vừa trúng đấu giá, cũng như đánh thuế nặng nếu sau một thời gian nhất định mà không đưa mảnh đất vào sử dụng./.