“Cơ may cuối cùng” để chặn biến đổi khí hậu

Lượng phát thải CO2 của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) \chiếm gần 80% lượng phát thải trên toàn thế giới. Ảnh: Reuters

Những con số đáng quan ngại

Báo cáo khí hậu của LHQ được công bố đúng vào ngày Hội nghị COP26 khai mạc. Theo đó, báo cáo thường niên của Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) về tình trạng khí hậu toàn cầu năm 2021 cho thấy mực nước biển trung bình tăng từ 2,1 mm trong giai đoạn 1993-2000 lên 4,4 mm mỗi năm trong giai đoạn 2013- 2021, phần lớn do các sông băng và tảng băng tan chảy. Trong khi đó, 2021 có khả năng là năm tiếp theo trong 7 năm liên tiếp nóng nhất được ghi nhận.

WMO cũng cho biết từ năm 1970 đến 2019, hơn 11.000 thảm họa khí hậu được ghi nhận, tức là trong 50 năm qua, trung bình mỗi ngày có một thảm họa. Các thảm họa trên cướp đi mạng sống của hơn 2 triệu người và gây thiệt hại vật chất lên đến 3.640 tỷ USD. Hơn 91% trường hợp tử vong xảy ra ở các nước đang phát triển. Hạn hán là nguyên nhân gây ra thiệt hại lớn nhất về nhân mạng, tiếp theo là giông bão, lũ lụt và nhiệt độ khắc nghiệt. Giới chuyên gia khẳng định việc gia tăng các thảm họa này có liên quan đến sự nóng lên toàn cầu do phát thải khí nhà kính mà nguồn gốc từ con người gây ra.

Thách thức của tình trạng biến đổi khí hậu cũng là nguyên nhân góp phần kìm hãm tăng trưởng kinh tế toàn cầu. Theo báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), biến đổi khí hậu có thể khiến 216 triệu người phải rời bỏ nhà cửa vào năm 2050. Một nghiên cứu của Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) ước tính hỗ trợ trực tiếp và gián tiếp cho nhiên liệu hóa thạch tăng lên 5.900 tỷ USD, tương đương 6,8% GDP toàn cầu trong năm 2020, đây chính là một nguyên nhân khiến mục tiêu kiềm chế khí hậu càng trở nên xa vời hơn.

Cần thúc đẩy hợp tác toàn cầu

Các báo cáo cho thấy biến đổi khí hậu sẽ trở thành tác nhân khiến căng thẳng quốc tế ngày một leo thang. Để tránh được tương lai ảm đạm này đòi hỏi sự hợp tác chặt chẽ của tất cả các quốc gia trên thế giới. Do đó, Hội nghị COP26 được kỳ vọng là cơ hội để đoàn kết thế giới trong nỗ lực thực hiện cam kết giới hạn sự nóng lên trên toàn cầu theo Hiệp định Paris. Hội nghị là sự kiện khí hậu quan trọng nhất kể từ khi Hiệp định Paris được 195 nước ký kết tại Hội nghị COP21 ở thủ đô Paris của Pháp năm 2015.

Trước đó, ngày 31-10, tại Hội nghị thượng đỉnh ở Rome (Italy), các nhà lãnh đạo Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20)  đạt thỏa thuận về ứng phó với tình trạng ấm lên toàn cầu. Theo đó, các nhà lãnh đạo G20 nhất trí đặt mục tiêu khống chế mức tăng nhiệt độ Trái Đất ở 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Đây là mục tiêu lý tưởng trong Hiệp định Paris năm 2015 về biến đổi khí hậu, đồng nghĩa giảm 50% mức phát thải ròng vào năm 2030 và đạt mức phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Với lượng phát thải CO2 của các nước G20 chiếm gần 80% lượng phát thải trên toàn thế giới, thỏa thuận trên đạt được trước thềm Hội nghị COP26 là tín hiệu hết sức tích cực.

Phát biểu khai mạc, ông Alok Sharma, Chủ tịch hội nghị COP26 nhấn mạnh hội nghị này sẽ là "cơ may cuối cùng và tốt nhất" để khống chế mức tăng nhiệt toàn cầu ở 1,5 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp. Theo ông Sharma, các tác động của biến đổi khí hậu thể hiện rõ trên khắp thế giới, dưới nhiều hình thức như lũ lụt, bão, cháy rừng và các mức nhiệt độ kỷ lục. Ông Alok Sharma nhấn mạnh, “hành tinh của chúng ta đang thay đổi theo hướng xấu đi, nếu chúng ta hành động ngay bây giờ và hành động cùng nhau, chúng ta có thể bảo vệ hành tinh quý giá của mình".

Các chuyên gia cảnh báo chỉ có hành động một cách mạnh mẽ trong 10 năm tới mới giúp giảm các tác động ngày càng thảm khốc của biến đổi khí hậu. Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu năm 2015 ấn định giới hạn mức tăng nhiệt độ toàn cầu "dưới ngưỡng" 2 độ C so với thời kỳ tiền công nghiệp, và tốt nhất là 1,5 độ C. Tuy nhiên, còn nhiều vấn đề phải giải quyết sau thỏa thuận này, trong khi nỗ lực giảm khí thải thời gian qua chưa đủ để ngăn chặn sự ấm lên toàn cầu đang ngày càng nghiêm trọng./.

Quang Huy (tổng hợp)