Rộn ràng mùa cau đất Kênh Giang

Lò sấy cau của chị Đỗ Thị Nhung tạo việc làm cho gần 30 người trên địa bàn xã Kênh Giang.

Đến xã Kênh Giang vào mùa cau mới thấy được sự rộn ràng ở nơi đây. Tiếng cười nói xôn xao giữa những vườn cau trĩu quả, những lái cau thoăn thoắt trèo lên từng cây để cắt xuống những buồng cau xanh rì. Sau đó xếp lên xe để chở về các cửa hàng thu mua trên dọc tuyến đường liên xã. Để rồi, buồng cau được cân đến đâu, tiền được trao đến đó. Mỗi vườn, hái được cả tạ cau một ngày. Với giá khoảng 60 nghìn đồng/kg, mỗi tháng, thương lái thu mua khoảng gần 200 triệu đồng tiền cau. Theo Chủ tịch Hội Nông dân xã Kênh Giang Lê Văn Thiện, trên địa bàn xã, nhà nào cũng trồng cau, ít thì vài trăm m2, nhiều trồng cả mẫu. Không chỉ nhiều người trồng, xã còn có gần trăm thương lái. Năm nay, cau giá cao, người buôn cau lãi cả tỷ đồng.

Trong khi buôn các mặt hàng khác là đặt tiền mua những sản phẩm hoàn chỉnh, nghề buôn cau đặt tiền mua lấy cái “trời cho”. Bởi người buôn cau mua cả vườn từ lúc cây cau chưa có buồng, có trái. Giá chưa biết cao hay thấp. Thế nên, nghề buôn cau chỉ chọn người “gan lớn”, dám “được ăn cả, ngã về không”. Anh Lương Văn Kim, người vừa trồng cau, vừa buôn cau chuyên nghiệp với tuổi nghề gần 30 năm cho biết: Nghề buôn cau không chỉ ăn may, mà còn cần đến đôi mắt tinh tường, đầu óc đánh giá. Thế nên giới buôn cau xã Kênh Giang thường tếu táo “chọn cau như chọn vợ” vậy. Theo đó, những cây cau mập, xanh tàu, nhiều sức sống là cây cho nhiều buồng, buồng sai quả.

Mở điểm thu mua trên đường liên xã Kênh Giang, anh Đỗ Hữu Hơn mỗi ngày thu mua từ 1 tấn đến 2 tấn cau với giá dao động từ 60 nghìn đến 90 nghìn đồng/kg. Ngày cao điểm, doanh thu tại cửa hàng lên đến gần 200 triệu đồng, cả tháng vài tỷ đồng. Theo anh Hơn, cau năm nay được giá mà lại dễ bán. Hàng mua đến đâu được xuất bán trong ngày đến đó. Giữa thời điểm dịch bệnh COVID-19 căng thẳng, thực sự quả cau mang lại mức thu nhập đáng mơ ước cho người dân nơi đây. Mùa cau từ tháng 8 năm nay đến hết tháng 4 năm sau. Mỗi cây cau có từ 1-4 buồng cau, mỗi buồng cau nặng từ vài kg đến 20 kg. Thế nên, mỗi cây cau cho thu nhập đến vài triệu đồng.

Cửa hàng thu mua cau của gia đình anh Đỗ Hữu Hơn nằm trên đường liên xã Kênh Giang.

Cách điểm thu mua cau một đoạn đường, rẽ vào con đường bê tông sâu hun hút là lò sấy cau của chị Đỗ Thị Nhung. Từ cổng nhà, vọng ra tiếng cười nói rộn ràng của các bà, các chị. Tại khoảng sân rộng gần 100 m2, hơn chục phụ nữ đang tập trung vặt quả cau ra khỏi cuống. Miệng nói cười, nhưng đôi tay của họ thoăn thoắt làm việc. Bên cạnh là những bao cau được đóng gói kỹ càng chuẩn bị xuất đi Trung Quốc. Chị Nhung giới thiệu với khách tham quan các công đoạn sấy cau. Bắt đầu từ lúc cho cau vào luộc trong một bể cỡ lớn, thể tích 5m3 đang sôi sùng sục. Tiếp đó, người thợ dùng vợt vớt cau chuyển sang lò sấy có bếp củi cháy phía dưới. Thêm 2 lần được hun trên bếp than tổ ong kết hợp đảo đều đến khi quả cau khô mới hoàn thành các công đoạn đóng bao xuất bán. Chị Nhung cho biết: Cơ sở của gia đình hoạt động từ năm 2017. Hiện lò sấy mỗi ngày cho ra thành phẩm khoảng 1 tấn cau khô; mỗi tháng đạt trung bình 30 tấn cau khô, với giá bán hơn 200 triệu đồng/tấn, doanh thu của lò sấy đạt hơn 6 tỷ đồng/ tháng. Lò sấy hiện có khoảng 10-15 người làm việc thời vụ, tiền công khoảng 200 nghìn- 300 nghìn đồng/ngày. Ngoài ra, đội thợ sấy có khoảng 10 người với mức lương 15 triệu đồng/tháng thực hiện các công đoạn vớt cau, đảo cau, lọc cau bé, non không đạt chất lượng.

Giữa thôn là vườn cau xanh ngát của bà Nguyễn Thị Tình, diện tích gần mẫu vườn trồng cau. Bà Tình chia sẻ: Nếu theo giá cau năm nay thì trồng cau cho thu nhập cao gấp nhiều lần trồng lúa. Theo đó, một sào đất thu hoạch khoảng 2 tạ thóc, với giá 800 nghìn đến 1 triệu đồng/tạ thì doanh thu từ 1,6 triệu đồng- 2 triệu đồng chưa trừ chi phí và tiền công. Tính tròn 2 vụ/năm được khoảng gần 4 triệu. Trong khi đó, một sào đất trồng được 150 cây- 200 cây cau. Mỗi cây cho thu hoạch trung bình 4 buồng, mỗi buồng khoảng hơn 10 kg. Với giá cau cân chừng 60 nghìn đồng/kg như hiện tại, một sào đất trồng cau cho thu nhập khoảng gần 500 triệu đồng. Vậy là tính trung bình thu nhập từ cây cau gấp hơn 100 lần trồng lúa.

Theo thông tin từ UBND xã Kênh Giang, thời gian gần đây, nhiều người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, để trồng cau trên vùng đất trồng lúa và khu vực ven sông. Cây cau thực sự mang lại nhiều việc làm, cơ hội thu nhập cao vào những lúc nông nhàn cho người dân nơi đây. Tại xã, nhiều người kiếm tiền tỷ mỗi năm từ cau như các ông, bà: Đỗ Hữu Hơn, Đỗ Văn Nhủ, Đỗ Thị Nhắn, Đỗ Khắc Biên, Đỗ Thế Diện, Đỗ Khắc Chí…

Những thăng trầm và cơ duyên với quả cau giúp nhiều người dân Kênh Giang đổi đời. Họ luôn nhắn nhủ rằng, người không phụ cau thì cau cũng không phụ người, năm giá cau đắt cũng như năm rẻ, họ luôn chăm sóc cây cau của mình chu đáo. Vì thế mà cây cau luôn phát triển tốt, ra những buồng cau ngon, đẹp, được đưa đi khắp các tỉnh, thành từ: Hà Nội, Bắc Ninh, Hải Dương, Hưng Yên, Lạng Sơn, Bắc Giang…, vào đến tận Thanh Hóa, Vinh - Nghệ An và xuất khẩu nước ngoài với giá cao./.

Bài và ảnh: CÚC PHƯƠNG