Bắt đúng “bệnh”, trị chuẩn “thuốc”
(HPĐT)- Gía thịt lợn hơi ở Hải Phòng và các tỉnh phía Bắc đang ở mức 42.000- 45.000 đồng/kg, giảm khoảng 50% so với thời điểm có lúc lên tới 90.000- 100.000 đồng/kg gần 1 năm trước. Mức giá khá thấp khiến người chăn nuôi không mấy hào hứng. Nhiều chủ trang trại than thở, với mức giá này, họ đang lỗ nặng, xuất chuồng càng nhiều thiệt hại càng lớn, lên tới hàng trăm triệu đồng. Chi phí chuồng trại, giá thức ăn chăn nuôi tăng cao nhưng giá bán lại giảm khiến người chăn nuôi “công cốc, công cò”, vất vả tối ngày mà chỉ thu hồi được vốn đã thấy mừng. Mới thấy, nghề chăn nuôi cũng bấp bênh và nhiều rủi ro.
Những tưởng giá thịt lợn hơi giảm thì người tiêu dùng được hưởng lợi. Thế nhưng thực tế lại trái ngược. Giá thịt lợn hơi giảm tới 30.000- 40.000 đồng/kg nhưng giá thịt lợn thành phẩm tại các chợ, siêu thị vẫn giữ mức 100.000- 150.000 đồng/kg, chỉ giảm khoảng 20.000- 30.000 đồng/kg.
Đây chính là sự bất cập và phi lý trong cấu thành giá thịt lợn hiện nay. Người chăn nuôi, làm ra sản phẩm thì không được quyền quyết định giá. Người tiêu dùng là khâu cuối cùng của quá trình sản xuất- tiêu thụ cũng buộc phải cam chịu mức giá cao. Như thế, phần lợi nhuận chảy hết vào khâu trung gian. Bất cập, phi lý được thể hiện rõ ràng hơn khi người chăn nuôi chịu lỗ khi buộc phải bán với giá thấp, thậm chí dưới giá thành sản xuất, trong khi giá các sản phẩm trên thị trường vẫn rất cao. Nhiều tiểu thương chỉ cần mua tại lò giết mổ, mang đi tiêu thụ, bán lẻ tại các chợ, các khu vực dân cư đô thị hàng ngày đã có mức lãi gấp 2-3 lần so với người chăn nuôi. Đó là chưa kể có khi thịt lợn thành phẩm còn phải qua mấy tầng, nấc trung gian, giá đội thêm giá nên khi tới tay người tiêu dùng cao vọt. Vì thế, giá thịt lợn hơi rẻ mà người tiêu dùng vẫn phải chịu thiệt.
Trong mấy năm gần đây, giá thịt lợn là vấn đề khá nóng và nhận được sự quan tâm của toàn xã hội. Bởi thịt lợn hiện vẫn là thực phẩm chủ chốt, được tiêu thụ nhiều nhất tại cả thành thị lẫn nông thôn. Lúc thịt lợn lên giá quá cao thì Nhà nước phải vào cuộc, kêu gọi giảm giá, thực hiện các biện pháp cấp bách như cho nhập khẩu thịt lợn hoặc vận động người dân chuyển sang tiêu thụ gia cầm hay các loại thực phẩm khác. Khi giá thịt lợn giảm sâu thì lại phải mở các chiến dịch “giải cứu”. Như thế, lâu nay giá thịt lợn hầu như ít có dịp nào được xem là “hợp lý”. Rất nhiều biện pháp, nhiều chiến lược, chương trình nhưng rồi vẫn loay hoay, lúng túng; giá thịt lợn lúc lên lúc xuống, rất khó quản lý và điều tiết. Các vấn đề như quy mô sản xuất, chuỗi liên kết, chuỗi tiêu thụ; kéo giảm giá thức ăn chăn nuôi, thuốc thú y, hạn chế lệ thuộc nhập khẩu các vật tư này…vẫn chưa thật sự có được đường hướng rõ ràng, bài bản, lâu dài…
Câu chuyện về giá thịt lợn đã nhận được sự quan tâm của các bộ, ngành chức năng và Chính phủ. Trong tháng 10, Phó thủ tướng Lê Văn Thành trực tiếp chủ trì cuộc họp đánh giá thực trạng chăn nuôi, tiêu thụ thịt lợn và bàn giải pháp tăng cường quản lý, bình ổn thị trường nhằm bảo đảm quyền lợi của người chăn nuôi, người tiêu dùng cũng như ổn định sản xuất. Phó thủ tướng nhận định: mức chênh lệch giữa giá xuất chuồng và giá thành phẩm đến tay người tiêu dùng là bất hợp lý. Việc tìm ra nguyên nhân và giải pháp để giải là rất cần thiết. Dù việc chăn nuôi, tiêu thụ vận hành theo cơ chế thị trường nhưng trong bối cảnh hiện nay, cần có giải pháp điều hành từ các cơ quan nhà nước. Do đó, Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương sẽ khẩn trương có các giải pháp hỗ trợ tiêu thụ, dần bình ổn giá, bảo đảm lợi ích hài hòa của các bên. Riêng về hỗ trợ người chăn nuôi, Phó thủ tướng giao Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tài chính cụ thể. Đáng chú ý, Phó thủ tướng yêu cầu tổ chức thanh tra, kiểm tra, làm rõ chi phí của từng khâu trong chuỗi giá trị; sự chênh lệch giữa giá thịt lợn hơi và giá bán lẻ tại chợ, siêu thị; rà soát lại việc xuất, nhập khẩu thịt lợn; xử lý nghiêm vi phạm. Đây sẽ chính là những giải pháp cốt lõi để giải quyết sự bất cập và phi lý về giá thịt lợn hiện nay./.