(Bài dự thi) Người giữ “hồn quê” qua nét gốm phù điêu

Từng sản phẩm là một sự sáng tạo riêng được nghệ nhân thiết kế, tạo tác từ A đến Z để ra sản phẩm độc đáo.

(HPĐT)- Sinh ra và lớn lên ở xã Tú Sơn, huyện Kiến Thụy, vùng đất kinh đô của Vương triều Mạc, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên tìm hiểu, nghiên cứu nhiều công trình chùa chiền, qua đó cảm nhận được nhiều nét tinh hoa quý báu trong các họa tiết phù điêu của dân gian. Mỗi tác phẩm gốm phù điêu của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên như thể “đơm hoa”, góp một phần bảo tồn và phát huy giá trị của nghệ thuật gốm sứ Việt Nam, trong đó có gốm phù điêu.

Để ra được một sản phẩm nghệ nhân phải thao tác tỉ mỉ nhiều công đoạn khác nhau trong đó có việc tạo hình ban đầu chi tiết gốm.

Những chi tiết nhỏ nhất trên sản phẩm do chính nghệ nhân thiết kế và được thực hiện một cách tỉ mỉ, công phu.

“Thổi hồn” vào từng sản phẩm.

Những nét tinh xảo khác biệt chứa đựng “hồn cốt dân tộc” được thực hiện qua từng tác phẩm của nghệ nhân.

“Tiếng đất gọi bàn tay” tài hoa và niềm đam mê của nghệ nhân tạo nên những kiệt tác gốm phù điêu.

Mỗi sản phẩm ra lò là sự kết tinh của đất, nước, lửa…và trái tim của người con Đất Việt.

Nghệ nhân Phạm Văn Tuyên giới thiệu và chia sẻ về  sản phẩm của mình.

Không gian trưng bày sản phẩm gốm phù điêu với Bộ Bách Bình được xác lập kỷ lục năm 2018.

Nhờ được tìm hiểu, nghiên cứu các công trình chùa chiền, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên cảm nhận được nhiều nét tinh hoa quý báu trong các họa tiết phù điêu của dân gian.

Trong ảnh: Xưởng gốm của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên tại quê nhà ở xã Tú Sơn (huyện Kiến Thụy).

Gốm phù điêu là tác phẩm nghệ thuật, độc bản. Nguyên liệu để chế tác được lấy từ đồng ruộng tại địa phương. Từng sản phẩm thể hiện sự đan xen, hòa quyện của đất, lửa, nước. Từ những nắm đất vô tri vô giác, với những công thức, bí quyết riêng, qua bàn tay tài hoa của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên, trở thành những tác phẩm nghệ thuật chứa đựng nhiều giá trị mang đậm dấu ấn nghệ thuật truyền thống của Việt Nam.

Nghệ nhân Phạm Văn Tuyên chia sẻ, “Tôi mang về Hải Phòng nghề gốm là tinh hoa của dân tộc. Mỗi sản phẩm ra lò là niềm hạnh phúc để tôi tiếp tục sáng tạo, chế tác gốm phù điêu. Qua gốm phù điêu gửi gắm vẻ đẹp của đất và người Hải Phòng, vùng đất hội tụ khí thiêng sông núi từ ngàn xưa. Vì thế, gốm phù điêu khi đến bất cứ nơi nào đều mang theo “hồn cốt dân tộc”, là tiếng nói hữu hình đại diện cho tinh hoa văn hóa Việt Nam”.

Các danh hiệu và kỷ lục của nghệ nhân Phạm Văn Tuyên

* 4 tác phẩm: “Nghiên, Bút, Mực, Giấy” bằng đá xanh, được xác lập kỷ lục Việt Nam vào tháng 2 năm 2014;

* Phục chế thành công nhiều đôi đèn Gốm thời Mạc cao 170 cm và những chiếc Lư hương tiêu biểu triều Mạc cao 60 cm…

* Tháng 10- 2018, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên được Tổ chức kỷ lục gia Việt Nam về thẩm định và xác lập kỷ lục: “Bộ Bách Bình bằng gốm được chế tác và đắp nổi hoa văn, họa tiết truyền thống Việt Nam nhiều loại nhất”.

* Năm 2020, nghệ nhân Phạm Văn Tuyên được Chủ tịch Nước trao tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú.

Đỗ Trọng Luân