Cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ở trong khu dân binh: Phối hợp rà soát, đề xuất thực hiện
(HPĐT)- Sinh sống ổn định từ hàng chục năm nay, nhưng những hộ dân sinh sống tại khu nhà ở vốn do đơn vị quân đội quản lý (khu dân binh) không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ).
Khu đất ngõ 4A, phố Bạch Đằng, phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng) được đơn vị quân đội làm thủ tục bàn giao về địa phương quản lý.
Khó khăn trong cấp GCNQSDĐ
Theo thống kê của Sở Tài nguyên - Môi trường, hiện nay, trên địa bàn thành phố còn khoảng 50 khu nhà ở do đơn vị quân đội quản lý với hàng nghìn hộ dân sinh sống. Phần lớn trong số này đều chưa có GCNQSDĐ mà chủ yếu là giấy tờ bàn giao của các đơn vị quân đội hoặc giấy viết tay chuyển nhượng cho nhau. Vì không có GCNQSDĐ nên các hộ dân sống trong các khu nhà này đều không thể tự sửa chữa, cải tạo… vì không được các cấp có thẩm quyền cho phép. Thậm chí có trường hợp vì quá bí bách chỗ ở nên buộc phải cải tạo “chui” và chịu xử phạt. Đáng chú ý, hầu hết diện tích đất tại các khu vực này trước đây đều là đất quốc phòng, nhưng nay không còn phù hợp sử dụng vào mục đích quốc phòng -an ninh.
Tại các cuộc tiếp xúc cử tri của quận Ngô Quyền, người dân có nhà ở thuộc khu đất tại ngõ 11 phố Đông Khê, phường Đông Khê (quận Ngô Quyền) cho biết, từ năm 1994, khu đất này được UBND thành phố cấp GCNQSDĐ số A885479 cho Bộ Chỉ huy quân sự thành phố để sử dụng vào mục đích đất quốc phòng với diện tích 16.930 m², trong đó có hơn 11.000 m² là khu nhà ở gia đình quân nhân, song đến nay, khu đất này không phù hợp sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh đã được phê duyệt, nhưng người dân vẫn chưa được làm thủ tục để được cấp GCNQSDĐ do còn vướng mắc về thủ tục. Được biết, cũng tại các cuộc tiếp xúc cử tri và làm việc với thành phố, nhiều đơn vị quân đội đang quản lý đất nhà ở trên thực tế mong muốn được bàn giao khu đất về địa phương quản lý. Có những khu vực thành phố có văn bản đồng ý chủ trương tiếp nhận bàn giao từ đơn vị quân đội, song vẫn chưa thực hiện được do vướng mắc về thủ tục, nhất là thủ tục xác định khu đất hiện không còn phù hợp mục đích đất quốc phòng phải do Bộ Quốc phòng xây dựng phương án và trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đây là khó khăn khiến nhiều khu đất và nhà ở trong các khu dân binh chưa được cấp GCNQSDĐ.
Tăng cường phối hợp tháo gỡ vướng mắc
Nhu cầu về sửa chữa, cải tạo, chuyển nhượng đất và nhà trong các khu dân binh ngày càng trở nên cấp thiết do một số khu nhà đã xuống cấp, một số hộ dân cần chuyển nhượng, nhưng vướng mắc về cơ chế, thủ tục. Vì vậy, việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan của thành phố với các bộ, ngành liên quan để tháo gỡ là giải pháp quan trọng hàng đầu. Trong thực hiện, có thể giải quyết thủ tục từng khu vực để bảo đảm thuận lợi cho cơ quan quản lý và hỗ trợ người dân được nhanh chóng.
Trong việc này, thành phố đã có những kinh nghiệm tốt. Như trước đó, thành phố giải quyết về thủ tục tại khu đất ở ngõ số 2 thuộc Tổ dân phố Bạch Đằng 2, phường Hạ Lý (quận Hồng Bàng). Khu vực này có 56 hộ sử dụng đất từ năm 1982 do Bộ Quốc phòng cấp cho các sĩ quan, cán bộ công nhân viên của Xí nghiệp 41. Năm 2016, Bộ Quốc phòng bàn giao toàn bộ khu đất cho thành phố và thành phố bàn giao Công ty TNHH MTV Quản lý và Kinh doanh nhà. Người dân ký hợp đồng thuê nhà và sau khi ký hợp đồng xong, làm đơn xin thanh lý và cấp GCNQSDĐ theo Nghị định 54 của Chính phủ.
Có thể thấy, sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan của thành phố và các bộ, ngành trung ương sẽ giúp tháo gỡ vướng mắc trong việc cấp GCNQSDĐ tại các khu dân binh. Để có căn cứ tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ cấp GCNQSDĐ cho quỹ nhà ở thuộc khu đất quốc phòng, ngày 3-12-2020, UBND thành phố có văn bản số 7665/UBND-DN đề nghị Bộ Quốc phòng sắp xếp xử lý nhà, đất đối với các cơ sở, nhà đất thuộc Bộ Quốc phòng trên địa bàn thành phố. Theo đó, các đơn vị quân đội có liên quan đang tiến hành rà soát, tổng hợp, báo cáo Bộ Quốc phòng. Căn cứ kết quả rà soát và đề xuất, Bộ Quốc phòng phê duyệt phương án sắp xếp xử lý nhà, đất, báo cáo Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc phòng trên địa bàn thành phố. Trên cơ sở phương án phê duyệt của Bộ Quốc phòng, các đơn vị quân đội có thể tiến hành bàn giao cho địa phương quản lý, làm căn cứ xét cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân./.
Theo Nghị định số 43/2014/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2013, đất do các đơn vị vũ trang nhân dân đang quản lý, sử dụng nhưng không thuộc quy hoạch sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh đã được phê duyệt thì phải bàn giao cho địa phương quản lý và xử lý. Đối với diện tích đất đã bố trí cho hộ gia đình cán bộ, chiến sĩ thuộc đơn vị vũ trang nhân dân sử dụng làm nhà ở phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt, thì người sử dụng đất ở được cấp GCNQSDĐ, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất và phải thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật. Trước đó, phía đơn vị quân đội phải bàn giao đất cho địa phương quản lý theo đúng quy định của pháp luật, sau đó, địa phương mới tiến hành các thủ tục cấp GCNQSDĐ theo quy định.