Người dân tham gia các loại hình bảo hiểm: Tư vấn cân nhắc, lựa chọn kỹ càng
(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, qua công tác tuyên truyền, vận động của ngành Bảo hiểm xã hội (BHXH) cho thấy, hiện, một bộ phận người dân chưa hiểu rõ, hiểu đúng về chính sách nhân văn của BHXH, bảo hiểm y tế (BHYT). Một số người còn so sánh “thiệt, hơn” giữa chính sách bảo hiểm của nhà nước với các loại hình bảo hiểm thương mại. Điều này làm ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi của người dân cũng như công tác thu, phát triển số người tham gia bảo hiểm của ngành BHXH.
Cán bộ, nhân viên BHXH thành phố tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức người dân tham gia BHXH.
So sánh khập khiễng
Là nhân viên bán bảo hiểm thương mại, để khách hàng tin tưởng, lựa chọn loại hình bảo hiểm của công ty, khi tư vấn khách hàng, chị B.T.H. lập sẵn bảng so sánh giữa gói bảo hiểm của công ty với chính sách BHXH của Nhà nước. Theo chị H. tư vấn, đối với BHXH tự nguyện, người lao động (NLĐ) phải đóng đủ tối thiểu 25 năm, đến tuổi nghỉ hưu mới được nhận tiền và nhận dần dần từng tháng, bị bệnh hiểm nghèo không được chi trả, bị thương tật do tai nạn không được chi trả và chỉ được ít tiền tử tuất nếu không may tử vong. Còn đối với loại hình bảo hiểm của công ty chị, người tham gia có thể đóng 10, 12 hoặc 15 năm, có thể rút linh hoạt, rút từng phần hoặc nhận luôn số tiền lớn, bảo hiểm gần 50 bệnh hiểm nghèo, được chi trả theo tỷ lệ thương tật và tử vong được chi trả một số tiền lớn. Một cách so sánh khác, nếu NLĐ không đóng BHXH mà gửi tiết kiệm trong 30-40 năm thì số tiền lãi mỗi tháng, chưa kể tiền gửi tiết kiệm gốc sẽ nhiều hơn tiền lương hưu. “Việc so sánh như trên là hoàn toàn khập khiễng và làm sai lệch tính nhân văn của chính sách BHXH. Theo đó, chính sách BHXH được xây dựng trên cơ sở bảo đảm an sinh xã hội, giúp bù đắp 1 phần hoặc thay thế thu nhập của người lao động khi bị giảm, mất thu nhập hoặc hết tuổi lao động. Còn các loại hình bảo hiểm thương mại là hình thức kinh doanh sinh lời. Mục đích, bản chất của các loại hình bảo hiểm là hoàn toàn khác nhau nên không thể so sánh “thiệt, hơn” – Phó giám đốc BHXH thành phố Nguyễn Văn Thạnh khẳng định.
Sở dĩ, một bộ phận người dân có suy nghĩ so sánh, “đánh đồng” các loại bảo hiểm với nhau là do việc quảng bá, giới thiệu của một số doanh nghiệp bảo hiểm chưa thực sự cạnh tranh lành mạnh.
Phó giám đốc BHXH quận Ngô Quyền Trịnh Thị Thanh Huyền cho biết: Trong quá trình tiếp nhận hồ sơ, giải quyết chế độ đối với NLĐ, qua nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, có trường hợp NLĐ quyết định nhận BHXH một lần để tham gia các loại hình bảo hiểm thương mại. Về bản chất, nguyện vọng của NLĐ là hoàn toàn chính đáng và phù hợp các quy định hiện nay. Tuy nhiên, để NLĐ không “phí” thời gian tham gia BHXH trước đó và có nguồn thu nhập khi về già, BHXH quận tìm cách để “giữ chân” NLĐ tham gia tiếp hoặc bảo lưu đến khi có điều kiện tham gia lại.
Cân nhắc kỹ càng trước khi tham gia
Hiện nay, trước sự đa dạng, phong phú của các loại hình bảo hiểm, người dân có thể tự do lựa chọn tham gia bảo hiểm theo nhu cầu, nguyện vọng. Tuy nhiên, trước khi tham gia cũng cần tìm hiểu kỹ lưỡng, tránh tình trạng “tiền mất, tật mang”.
Đơn cử như trường hợp chị M. T. M., ở phường Cát Bi (quận Hải An), tham gia bảo hiểm thương mại được 3 năm, từ năm thứ 4 trở đi, chị không nhận được thông báo đóng tiền, dẫn tới việc đóng phí bị gián đoạn. Khi liên hệ khiếu nại, chị nhận được thông báo hợp đồng mất hiệu lực, phía công ty yêu cầu gia đình phải nộp khoản phạt 20 triệu đồng để khôi phục hợp đồng và yêu cầu chị phải khám sức khỏe. Thực tế cho thấy, những “tai nạn” như trên xảy ra khá phổ biến, phần lớn do người dân chưa hiểu hết được các điều khoản, chính sách của loại hợp đồng bảo hiểm tham gia.
Quay trở lại với chính sách BHXH, có thể khẳng định, tham gia BHXH không có rủi ro và có những quyền lợi sát sườn, thiết thực với người tham gia như: hưởng lương hưu, được cấp thẻ BHYT, khi người hưởng chế độ qua đời, thân nhân còn được hưởng trợ cấp mai táng và được hưởng chế độ tử tuất (trợ cấp hằng tháng hoặc một lần). Mặt khác, người đang tham gia BHXH khi chết hoặc bị thương tật vì bất cứ lý do gì, thì thời gian đã đóng BHXH đều được ghi nhận để tính hưởng BHXH. Còn đối với bảo hiểm thương mại có quy định, doanh nghiệp không phải trả tiền bảo hiểm trong một số trường hợp (ví dụ như: chết do tự tử trong thời hạn 2 năm kể từ ngày nộp khoản phí bảo hiểm đầu tiên hoặc kể từ ngày hợp đồng bảo hiểm tiếp tục có hiệu lực; chết hoặc bị thương tật vĩnh viễn do lỗi cố ý của bên mua bảo hiểm hoặc lỗi cố ý của người thụ hưởng…). Trong trường hợp rủi ro mà doanh nghiệp bảo hiểm phá sản, thì người tham gia có thể “mất trắng” quyền lợi.
Phó giám đốc BHXH thành phố Nguyễn Văn Thạnh cho biết, để người dân hiểu rõ, nắm chắc về chính sách BHXH và tạo sức lan tỏa sâu rộng hơn nữa đến người dân, BHXH Hải Phòng xác định tăng cường công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức phong phú, đa dạng; tiếp cận, phân loại khách hàng theo địa bàn, ngành nghề, thu nhập để có biện pháp tuyên truyền, vận động phù hợp; xây dựng đội ngũ đại lý thu “dày” về số lượng, giỏi về kỹ năng tuyên truyền, tích cực sâu sát địa bàn, vận động người dân tham gia bảo hiểm; đồng thời, đề xuất thành phố tiếp tục có chính sách hỗ trợ đối với trường hợp cụ thể để tăng tỷ lệ tham gia BHXH toàn thành phố./.