Thuốc lá điện tử đang hủy hoại giới trẻ

Bác sĩ chuyên khoa tâm thần Nguyễn Thị Lan Anh khám cho người bệnh điều trị nội trú tại bệnh viện. 

Loạn thần vì sử dụng thuốc lá điện tử

B.H.H., 17 tuổi, ở phường Trại Cau (quận Lê Chân) sử dụng thuốc lá điện tử gần 2 năm nay. Những ngày gần đây, người thân thấy H. hay cáu gắt, không muốn nói chuyện với ai, thậm chí không ý thức và không kiểm soát được hành vi, đập vỡ cả bát hương thờ cúng tổ tiên của gia đình trong trạng thái lơ mơ. Gia đình đưa H. tới khám tại Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng. Qua thăm khám biểu hiện lâm sàng và kết quả test sàng lọc và định tính ma túy cho kết quả. dương tính với ma túy, được đưa vào điều trị tại bệnh viện. H. cho biết, sau khi bỏ học, chán chơi game, tự tìm đến thuốc lá điện tử có trộn cần sa hoặc sử dụng tinh dầu cần sa dưới dạng hít khói. Tinh dầu này thơm ngọt nên có sức cám dỗ lớn với H., lại dễ mua, giá thành rẻ (khoảng 300 nghìn đồng, mua được 200 ml).

Tương tự, anh N.T.C., ở phường Hùng Vương (quận Hồng Bàng) hai lần vào Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng điều trị do sử dụng cần sa. Anh C. là lái xe, những lúc rảnh rỗi hay tụ tập với bạn bè tại quán bar và bị rủ rê “chơi thử loại” cỏ Mỹ. Tuy nhiên, chỉ 2-3 tháng sau khi sử dụng, anh C. cảm giác trong đầu luôn có tiếng nói của ai đó, cảm xúc bâng khuâng nhưng không thường xuyên. Giá cỏ Mỹ khoảng 100 nghìn đồng/điếu, trung bình mỗi ngày, anh C. hút 1 điếu. Cách đây 2 tháng, người nhà thấy anh C. hay nổi nóng, gây sự, bỏ đi lang thang nên đưa anh tới bệnh viện. Điều trị nội trú khoảng 1 tháng, anh C. thấy đỡ nên xin ra viện, điều trị thuốc ngoại trú. Tuy nhiên, chứng mất ngủ vẫn chưa được cải thiện nên anh C. tiếp tục vào điều trị.

Trong số 34 người bệnh điều trị nội trú liên quan đến cần sa tại Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng, độ tuổi trung bình là 22,6 tuổi. Trong đó, nhóm tuổi sử dụng cần sa tập trung vào nhóm dưới 19 tuổi (32,35%) và nhóm 20-29 tuổi (41,18%), còn lại là nhóm 30- 40 tuổi, chủ yếu sử dụng thuốc lá điện tử có chứa tinh dầu cần sa hoặc cuộn thuốc có chứa cần sa để hút. Phần lớn số người sử dụng là công nhân và lao động tự do, thời gian sử dụng đến nay là 1-3 năm. Đặc điểm lâm sàng của người bệnh là rối loạn cảm xúc và rối loạn tâm thần (ở hầu hết người bệnh), tiếp đến là rối loạn hành vi; ảo giác hay gặp nhất là ảo thanh; hoang tưởng hay gặp nhất là hoang tưởng bị người khác làm hại.

Năm 2019, số người bệnh liên quan đến cần sa vào Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng điều trị nội trú là 5 người, năm 2020 là 20 người và từ tháng 1 đến tháng 10-2021 là 34 người. 

Tăng cường tuyên truyền về tác hại của thuốc lá điện tử

Theo TS.BS Đàm Đức Thắng, Phó giám đốc Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng: Cần sa là loại ma túy có dạng hỗn hợp lá, hạt, hoa nghiền rồi sấy khô hoặc tinh dầu chiết xuất từ cây cần sa, Cannabis sativa hoặc Cannabis indica, thường được gọi dưới nhiều tên, như: cần, cỏ Việt, tài mà, thuốc lào, dầu hash... và sử dụng dưới nhiều hình thức, như: hút qua điếu thuốc tự cuốn, hít tinh dầu được tẩm vào điếu thuốc, hít khói khi tẩm tinh dầu vào bông và đốt hoặc bình sục nước, hãm trà uống và có thể ăn (bánh trộn cần sa). Cần sa là loại chất hướng thần, ảnh hưởng lên nhiều vùng của não người liên quan đến khả năng học tập, ghi nhớ và lao động. Cần sa tổng hợp được biết đến với những tên thông thường, như: cỏ Mỹ, K2, Spice... hoàn toàn không tự nhiên hay an toàn. Đây là một loại ma túy được tổng hợp từ các thành phần hóa học có tác động tương tự cần sa lên hệ thần kinh, cũng như nhiều hóa chất pha tạp không rõ khác. Việc sử dụng chúng sẽ gây nhiều hệ quả nghiêm trọng, rầm rộ, khó lường, nhất là nguy cơ cao dẫn tới loạn thần. Bác sĩ chuyên khoa thần kinh Nguyễn Thị Lan Anh, Khoa Điều trị theo yêu cầu (Bệnh viện Tâm thần Hải Phòng) cho biết: “Qua thăm khám người bệnh, chúng tôi nhận thấy chủ yếu người sử dụng cần sa chủ yếu dưới hình thức hút thuốc lá điện tử. Trước đây, nhiều người cho rằng, thuốc lá điện tử chỉ chứa chất nicotin, nhưng hiện nay, cần sa được trộn trong các loại hương liệu sử dụng cho thuốc lá điện tử dưới hình thức tinh vi hơn”.

Các yếu tố thúc đẩy người bệnh sử dụng cần sa, trong đó có sử dụng thuốc lá điện tử là tâm lý tò mò, học đòi, muốn thể hiện; gia đình phức tạp và có người thân nghiện chất hoặc bị bạn bè rủ rê, môi trường có nhiều cám dỗ...

Về điều trị người bị loạn thần do sử dụng cần sa, theo bác sĩ Nguyễn Thị Lan Anh, trước hết, các bác sĩ sử dụng thuốc an thần kinh để xử trí các triệu chứng ở người bệnh như hoang tưởng, ảo giác, kích động..., thuốc chống trầm cảm khi người bệnh có dấu hiệu trầm cảm, lo âu và thuốc bình thần, giảm lo âu. Cùng với thuốc, các bác sĩ sử dụng liệu pháp tâm lý, phục hồi chức năng đối với người bệnh.

Tuy nhiên, để không bị loạn thần, các bác sĩ khuyên giới trẻ không dùng thử, sử dụng các loại thuốc lá điện tử có chứa cần sa dưới bất kỳ hình thức nào; chăm chỉ học tập, làm việc, tham gia các hoạt động văn hóa, thể thao, giải trí lành mạnh, bổ ích. Để giúp các em không bị kẻ xấu dụ dỗ, lôi kéo, nhà trường và gia đình, cơ quan chức năng phối hợp tăng cường công tác giáo dục, tuyên truyền tác hại thuốc lá điện tử chứa cần sa, nguy cơ bị ảnh hưởng khi bị nghiện vô thức./.

Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG