Sửa luật để thị trường bảo hiểm phát triển minh bạch, an toàn

Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng tổ chức hội nghị lấy ý kiến tham gia vào dự thảo Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi).

Cụ thể hóa 7 nhóm chính sách

Dự thảo Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) gồm 8 chương, 156 điều, bám vào mục đích, quan điểm chỉ đạo và cụ thể hóa 7 nhóm chính sách đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 121/NQ-CP năm 2019. Các nội dung được sửa đổi, bổ sung và quy định mới về diện áp dụng mở rộng so với luật cũ là tổ chức tương hỗ cung cấp bảo hiểm vi mô; nguyên tắc cung cấp và sử dụng dịch vụ bảo hiểm sửa đổi để phù hợp với quy định pháp luật hiện hành, tập quán quốc tế và các cam kết quốc tế Việt Nam tham gia (EVFTA, CPTPP); các loại hình bảo hiểm thành 3 loại cơ bản theo thông lệ quốc tế là bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ, bảo hiểm sức khỏe và bảo hiểm bắt buộc, giới hạn lại để phản ánh đúng bản chất của loại hình bảo hiểm này.

Một trong những chế định quan trọng của Luật là nội dung về hợp đồng bảo hiểm cơ bản giữ nguyên, song bổ sung mục về đề phòng hạn chế tổn thất, phòng, chống gian lận và giải quyết tranh chấp. Về cấp giấy phép thành lập và hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, dự thảo Luật mở rộng đối tượng nhà đầu tư nước ngoài, cho phép các tập đoàn tài chính có hoạt động kinh doanh bảo hiểm; đơn giản điều kiện cho các doanh nghiệp bảo hiểm đã được cấp giấy phép tại Việt Nam muốn thành lập doanh nghiệp bảo hiểm mới; bổ sung việc đăng ký kinh doanh; cho phép doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp sản phẩm thuộc lĩnh vực bảo hiểm khác.

Đồng thời, dự thảo Luật cũng bổ sung các quy định mới nhằm nâng cao quản trị điều hành của doanh nghiệp như tổ chức hoạt động, kiểm soát nội bộ, kiểm toán nội bộ, quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế; cho phép doanh nghiệp bảo hiểm chủ động trong thiết kế, xây dựng sản phẩm bảo hiểm, thuê ngoài đáp ứng điều kiện; khuyến khích các doanh nghiệp bảo hiểm ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm. Một quy định được dự thảo Luật bổ sung nhằm tăng cường tính minh bạch và cạnh tranh lành mạnh của thị trường là yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm công khai thông tin toàn diện, bao gồm thông tin định tính và định lượng theo định kỳ, thường xuyên, bất thường.

Thúc đẩy thị trường bảo hiểm phát triển

Dự thảo Luật Kinh doanh bảo hiểm (sửa đổi) là 1 trong 7 dự án luật “đầu tay” của Quốc hội nhiệm kỳ 15, được trình, xem xét, cho ý kiến tại kỳ họp thứ 2 cho thấy sự cần thiết trong việc tạo hành lang pháp lý phát triển thị trường bảo hiểm an toàn, minh bạch, bền vững và hiệu quả, bởi dư địa, tiềm năng còn rất lớn. Đồng thời, việc phát triển thị trường kinh doanh bảo hiểm cũng góp phần cơ cấu lại nền kinh tế sau đại dịch, nhất là khi bảo hiểm trong lĩnh vực nông, lâm, ngư nghiệp còn rất hạn chế.

Phó giám đốc Công ty Bảo hiểm nhân thọ Bảo Việt Hải Phòng Nguyễn Anh Tuấn cho rằng, Bộ luật Dân sự quy định 3 trường hợp đơn phương chấm dứt hợp đồng. Trong khi đó, Điều 23 Dự án Luật Kinh doanh bảo hiểm sửa đổi quy định hạn chế quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng của doanh nghiệp bảo hiểm so với Bộ luật Dân sự, nhưng lại không quy định hạn chế quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm của bên mua bảo hiểm. Để bảo đảm công bằng của các bên tham gia quan hệ hợp đồng bảo hiểm, dự thảo Luật nên bổ sung thêm nội dung cho phép doanh nghiệp bảo hiểm được quyền đơn phương chấm dứt hợp đồng bảo hiểm theo quy định của Bộ luật Dân sự, trong trường hợp bên mua bảo hiểm không đóng đủ phí bảo hiểm hoặc không đóng đủ phí bảo hiểm theo thời hạn thoả thuận, thời hạn gia hạn đóng phí. Phó giám đốc Công ty bảo hiểm Bảo Minh Hải Phòng Bùi Thanh Hải nêu ý kiến, Điều 117 dự án Luật về điều kiện cá nhân hoạt động đại lý bảo hiểm cần xem xét lại quy định “là công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam”, chưa phù hợp thực tế, bởi với xu thế hội nhập ngày càng nhiều doanh nghiệp nước ngoài kinh doanh bảo hiểm đầu tư tại Việt Nam.

Cũng tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa 15, qua thảo luận ở tổ cũng như thảo luận trực tuyến, Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng đóng góp nhiều ý kiến cụ thể, nêu bật sự cần thiết sửa đổi Luật Kinh doanh bảo hiểm để bảo đảm đồng bộ với hệ thống pháp luật, các điều ước quốc tế. Song, nhiều đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các quy định về loại hình bảo hiểm; điều kiện thành lập, hoạt động đại lý bảo hiểm... Đại biểu Lã Thanh Tân, Phó trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố cho rằng, dự thảo Luật quy định 1 loại giấy phép đối với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm (vừa cấp phép thành lập, vừa điều kiện hoạt động) là chưa phù hợp, thống nhất với quy định của Luật Doanh nghiệp, Luật Chứng khoán, Luật Phá sản. Bởi, khi doanh nghiệp phá sản, cơ quan quản lý rút giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động; còn giấy phép thành lập sẽ là căn cứ để giải quyết các hậu quả pháp lý của phá sản, nhất là các nghĩa vụ còn lại của doanh nghiệp sau khi phá sản.

Bảo hiểm là lĩnh vực kinh doanh có điều kiện và chuyên sâu, do đó đòi hỏi các quy định của luật có tính chất chuyên môn cao. Song, ngoài các quy định bảo đảm thị trường bảo hiểm phát triển mạnh mẽ, lành mạnh, an toàn, nhất là trong bối cảnh thúc đẩy sự phát triển sau đại dịch càng cần những chính sách định hướng, ưu đãi, khuyến khích doanh nghiệp bảo hiểm đầu tư trở lại nền kinh tế, để trở thành kênh huy động vốn hiệu quả của nền kinh tế./.

HOÀNG MINH