Qua 5 năm triển khai, thi hành luật an toàn vệ sinh lao động: Chuyển biến tích cực, giảm thiểu tai nạn

Người lao động tại Công ty TNHH công nghiệp chính xác Eva (Khu công nghiệp VSIP Hải Phòng) diễn tập xử lý tình huống tràn hóa chất.

Thay đổi nhận thức nhiều phía

5 năm qua, toàn thành phố xảy ra 734 vụ tai nạn lao động, làm 69 người chết, giảm 18 người, tương đương giảm 20% với giai đoạn trước. Nhờ đó, Hải Phòng không trong nhóm những địa phương có nhiều người thiệt mạng vì tai nạn lao động. Đây là tín hiệu đáng mừng cho thấy những chuyển biến tích cực trong nhận thức của người lao động, người sử dụng lao động về công tác bảo đảm an toàn vệ sinh lao động tại doanh nghiệp, đơn vị.

Theo Chủ tịch Liên đoàn Lao động thành phố Tống Văn Băng, các doanh nghiệp trên địa bàn thành phố duy trì 862 mạng lưới an toàn vệ sinh lao động, với hơn 7 nghìn an toàn vệ sinh viên giúp người lao động từng bước thay đổi nhận thức về sản xuất an toàn; hơn 20 doanh nghiệp duy trì “Góc an toàn vệ sinh lao động” nhằm trưng bày các hình ảnh, hiện vật cảnh báo thường xuyên về nguy cơ xảy ra một số vụ tai nạn lao động, hướng dẫn sử dụng các thiết bị bảo hộ... Anh Nguyễn Như Huệ, người lao động tại Công ty TNHH ống thép 190 (quận Hồng Bàng) cho biết: Sau vụ tai nạn lao động khiến một người tử vong (năm 2020), chủ doanh nghiệp chú trọng thực hiện các biện pháp bảo đảm ATVSLĐ như: yêu cầu người lao động tuân thủ nghiêm nội quy lao động, bắt buộc sử dụng thiết bị bảo hộ khi làm việc trên cao; chủ động sửa chữa, thay thế các thiết bị cũ, hỏng trước khi đưa vào vận hành sử dụng nhằm ngăn ngừa các sự cố đáng tiếc liên quan đến thiết bị quá hạn, hết hạn có thể gây tai nạn...

Riêng năm 2021, trên địa bàn thành phố xảy ra 15 vụ tai nạn lao động, làm chết 15 người, số vụ tai nạn lao động không giảm so với cùng kỳ năm 2021. Bên cạnh những nguyên nhân khách quan, phần lớn tai nạn lao động xảy ra đều xuất phát từ nguyên nhân chưa tuân thủ nghiêm các yêu cầu, nội quy lao động quy định trong Luật ATVSLĐ.

Trong 5 năm qua, thành phố tổ chức triển khai 58 cuộc tập huấn, hướng dẫn, tuyên truyền về Luật An toàn, vệ sinh lao động và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan tới gần 8.500 lượt người tham dự, tăng khoảng 20% so với giai đoạn trước. Các cuộc thi về Tìm hiểu Luật An toàn vệ sinh lao động được tổ chức đa dạng theo hình thức (trực tuyến, trực tiếp), thu hút hơn 33 nghìn đoàn viên, người lao động tham gia..., góp phần nâng cao nhận thức của người lao động, người sử dụng lao động.

Tạo hành lang pháp lý

Thực thi Luật ATVSLĐ, ngày 27-9-2016, UBND thành phố ban hành nhiều văn bản hướng dẫn, chỉ đạo thống nhất, đồng bộ như: Kế hoạch số 1806/KH-UBND về thi hành Luật ATVSLĐ trên địa bàn thành phố; Chương trình an toàn, vệ sinh lao động thành phố Hải Phòng giai đoạn 2016- 2020; Quyết định số 957/QĐUBND về việc thành lập Hội đồng An toàn, vệ sinh lao động thành phố; Quyết định số 2203/QĐ-HĐ về việc ban hành quy chế hoạt động của Hội đồng an toàn, vệ sinh lao động; Quy chế Phối hợp quản lý an toàn, vệ sinh lao động trên địa bàn thành phố... nhằm chấn chỉnh công tác an toàn, vệ sinh lao động, tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước trong quá trình thực thi Luật ATVSLĐ hằng năm. Cùng với công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật, 5 năm qua, Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tổ chức thanh tra, kiểm tra gần 800 doanh nghiệp, phát gần 5 nghìn phiếu tự kiểm tra việc chấp hành pháp luật lao động tại doanh nghiệp và tiến hành xử lý vi phạm hành chính các tổ chức, cá nhân vì những vi phạm trong lĩnh vực an toàn vệ sinh lao động. Tuy nhiên, mức xử phạt vi phạm còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe.

Từ thực tiễn kiểm tra, Trưởng Phòng Việc làm- An toàn lao động Nguyễn Hữu Cường cho biết, Sở Lao độngThương binh và Xã hội thành phố kịp thời tham mưu với UBND thành phố đề nghị Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội sửa đổi, bổ sung một số nội dung khoản 1, khoản 3 (Điều 78) về kiểm soát yếu tố nguy hiểm, có hại và đánh giá nguy cơ, rủi ro; khoản 2, khoản 3 (Điều 38) quy định về trách nhiệm của người sử dụng lao động khi người lao động bị tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, chế độ bồi thường, trợ cấp từ người sử dụng lao động... bảo đảm tính phù hợp thực tế, làm rõ những nội dung, quy định về chế tài xử lý để Thanh tra ngành Lao động - Thương binh và Xã hội có căn cứ thi hành. Bên cạnh đó, Liên đoàn Lao động thành phố cũng tham gia các ý kiến hoàn thiện hành lang pháp lý để bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người lao động. Phó trưởng Ban Chính sách - Pháp luật (Liên đoàn Lao động thành phố) Nguyễn Quốc Khánh bày tỏ: Luật An toàn vệ sinh lao động quy định thẩm quyền điều tra tai nạn lao động làm một người bị thương nặng thuộc trách nhiệm của người sử dụng lao động, chưa phù hợp quy định tại Điều 295, Bộ luật Hình sự 2015..., khiến công tác khai báo tai nạn lao động ở một số doanh nghiệp không kịp thời, đoàn điều tra tai nạn lao động tại cơ sở không thành lập đúng quy định... Trên cơ sở đề xuất của các đơn vị liên quan khi được tiếp thu, điều chỉnh sẽ góp phần củng cố hành lang pháp lý nhằm ngăn ngừa, giảm các vụ tai nạn lao động trên địa bàn thành phố thời gian tới./.

Bài và ảnh: MAI LÊ