Sớm có quy chuẩn để bảo đảm nước sạch nông thôn
(HPĐT)- Trong các mục tiêu đề ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ 16, có việc tới năm 2025 tỷ lệ hộ dân được sử dụng nước sạch theo tiêu chuẩn đạt 100%. Đối với khu vực đô thị, mục tiêu này không khó đáp ứng được. Nhưng với khu vực nông thôn, hiện có rất nhiều vấn đề đặt ra, nếu không có các giải pháp kiên quyết và đồng bộ sẽ khó đạt được.
Lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác công trình thuỷ lợi An Hải kiểm tra hệ thống cấp nước thô phục vụ Nhà máy nước Vật Cách.
Khó là vì tại khu vực nông thôn, có nhiều loại hình cấp nước khác nhau. Trong đó, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng (gồm 8 nhà máy nước với chất lượng nước đạt chuẩn) mới cấp cho 51 xã và thị trấn (35% số xã, thị trấn). Nguồn cấp từ các nhà máy nước nông thôn có quy mô lớn (gồm 23 nhà máy công suất từ 3.000 đến 12.000 m3/ngày đêm) cấp cho 69 xã và thị trấn. Còn lại là 83 nhà máy nước mini cấp cho một số thôn trong 35 xã. Ngoài ra còn có nguồn cung cấp nhỏ lẻ từ các giếng khoan, nước mưa, với khoảng 0,7% dân số nông thôn đang sử dụng nguồn này (tại một số xã vùng núi huyện Thủy Nguyên và 3 xã ven biển huyện Tiên Lãng) do dân cư phân tán, địa hình phức tạp.
Với sự đa dạng đó, đánh giá chất lượng nước sinh hoạt nông thôn khá khó khăn. Hiện các nhà máy nước ở nông thôn mới cấp nước nước theo Quy chuẩn nước sinh hoạt (QCVN02: 2009/BYT) là chính. Nhưng từ năm 2018, Bộ Y tế đã ban hành Thông tư 41 về Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Theo đó, các tỉnh, thành phố căn cứ vào Thông tư 41 để ban hành Quy chuẩn kỹ thuật địa phương về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt. Thành phố Hải Phòng giao Sở Y tế tham mưu, đề xuất trình UBND thành phố ban hành. Tuy nhiên, đã gần 2 năm nay, Hải Phòng chưa có quy chuẩn nước sạch theo Thông tư 41.
Theo lãnh đạo các huyện, quy chuẩn mới theo Thông tư 41 sẽ cao hơn rất nhiều so với các quy chuẩn hiện hành. Nếu áp đúng các quy chuẩn này, các nhà máy nước mini hiện tại, thậm chí cả các nhà máy nước có quy mô lớn hơn cũng khó có thể đáp ứng. Như vậy, thành phố sẽ có đủ cơ sở để giải tỏa các nhà máy nước mini vốn làm đau đầu các cấp quản lý từ nhiều năm nay với rất nhiều vấn đề như phát triển tự phát, chất lượng nước không bảo đảm, công suất thấp… Có được quy chuẩn của địa phương, nhà máy nào không đủ tiêu chuẩn sẽ phải dừng hoạt động. Tuy nhiên, mục tiêu cao hơn là người dân nông thôn sẽ được dùng nước sạch đúng theo quy chuẩn mà Thông tư 41 quy định; xóa bỏ những bất cập về chất lượng nước sinh hoạt giữa thành thị và nông thôn.
Thông tư 41 nêu rõ, Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước ăn uống (QCVN 01:2009/BYT), Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước sinh hoạt (QCVN 02:2009/BYT) chỉ được kéo dài thực hiện đến hết ngày 30-6-2021. Sau đó, phải có quy chuẩn nước sinh hoạt mới. Đối chiếu theo quy định này, rõ ràng Hải Phòng đang chậm. Ý kiến của lãnh đạo các huyện, các ngành đều cho rằng, đây là vấn đề lớn, cấp thiết, phải làm nhanh, làm ngay. Bởi đây liên quan tới một chỉ tiêu rất quan trọng trong Nghị quyết Đại hội 16 Đảng bộ thành phố; liên quan tới đời sống, sức khỏe của hơn một nửa dân số Hải Phòng đang sinh sống tại nông thôn. Theo phản ánh, chất lượng nước tại một số khu vực nông thôn đang bị ô nhiễm nghiêm trọng. Hơn nữa, nếu không ban hành ngay quy chuẩn, sẽ ảnh hưởng tới việc nâng cấp, mở rộng, nâng cao chất lượng nước sinh hoạt của các nhà máy nước cung cấp cho khu vực này.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, vấn đề quan trọng hiện nay là UBND thành phố chỉ đạo Sở Xây dựng xem xét tích hợp điều chỉnh quy hoạch cấp nước thành phố bảo đảm phù hợp với hiện trạng cấp nước, bảo đảm tính khả thi làm cơ sở cho phép đầu tư, cải tạo, nâng cấp, mở rộng các nhà máy nước nông thôn đủ điều kiện nâng cấp theo Quyết định của UBND thành phố. Cùng với đó, nếu quy chuẩn nước sinh hoạt của địa phương được sớm ban hành, mục tiêu 100% số hộ dân được sử dụng nước sạch vào năm 2025 sẽ trở thành hiện thực./.