Thực hiện Nghị quyết 52 của HĐND thành phố về hỗ trợ người nghèo xây, sửa nhà ở: Gỡ vướng để đẩy nhanh tiến độ

Nhà của ông Lê Đắc Sắc, thôn Xuân Chiếng, xã Ngũ Phúc (huyện Kiến Thụy) được xây mới trong năm 2021 theo cơ chế hỗ trợ thực hiện Nghị quyết 52.

Theo thống kê của Sở Xây dựng thành phố, năm 2021, toàn thành phố có 125 hộ nghèo được hỗ trợ xây, sửa nhà ở theo cơ chế hỗ trợ thực hiện Nghị quyết số 52 của HĐND thành phố. Qua 2 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 52 đến nay, có tổng cộng 642 hộ nghèo được thành phố hỗ trợ gần 7,2 triệu viên gạch, hơn 3 nghìn tấn xi măng để xây, sửa nhà. Các hộ cũng được Ngân hàng Chính sách xã hội giải ngân gói vay ưu đãi tổng trị giá gần 15,5 tỷ đồng. So với kế hoạch đăng ký thực tế từng năm của các địa phương, tỷ lệ hoàn thành hỗ trợ đạt 89%. Tuy nhiên, so với kế hoạch triển khai hỗ trợ giai đoạn 2020-2021 được UBND thành phố phê duyệt từ cuối năm 2019, tỷ lệ hộ nghèo xây, sửa nhà mới đạt gần 60%.

Theo báo cáo của các quận, huyện, nguyên nhân của việc chậm tiến độ là do các hộ nghèo thiếu vốn đối ứng. Khác với khi thực hiện Nghị quyết 32 về hỗ trợ xây, sửa nhà ở đối với người có công, việc vận động người thân, các tổ chức, doanh nghiệp hỗ trợ các hộ nghèo xây, sửa nhà ở nhiều khó khăn hơn. Bản thân những hộ nghèo phần lớn có hoàn cảnh đặc biệt, gia đình có người khuyết tật, không còn sức lao động, sống dựa vào sự hỗ trợ của Nhà nước và người thân. Hầu hết người thân của họ cũng không mấy khá giả nên cũng khó hỗ trợ, ủng hộ kinh phí lớn để xây, sửa nhà ở. Do đó, việc huy động kinh phí đối ứng của gia đình để xây, sửa nhà gặp nhiều khó khăn. Cùng với đó, trong năm 2021, giá vật liệu xây dựng như sắt thép, xi măng đều tăng 20-30%, trong khi thu nhập của người dân bị giảm sút do ảnh hưởng của dịch COVID-19 khiến việc huy động kinh phí đối ứng càng thêm khó khăn. Chị Trần Thị Mền, ở tổ dân phố số 4, phường Hòa Nghĩa (quận Dương Kinh) cho biết, bản thân ốm đau quanh năm, không có khả năng lao động, chồng làm nghề tự do nuôi 2 con ăn học, hoàn cảnh kinh tế rất khó khăn. Tuy được thành phố và quận quan tâm hỗ trợ xây, sửa nhà theo Nghị quyết số 52, nhưng gia đình phải nhiều lần xin hoãn do không gom đủ kinh phí đối ứng.

Bên cạnh thiếu kinh phí đối ứng, việc triển khai hỗ trợ xây, sửa nhà cho hộ nghèo cũng gặp một số vướng mắc khác về thủ tục đất đai, giấy phép xây dựng. Tại một số địa phương, các hộ nghèo đều đang sinh sống trên khu vực đất chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thậm chí đang ở trên đất không được phép xây nhà ở nên không đủ điều kiện xây dựng. Theo lãnh đạo UBND huyện Vĩnh Bảo, thực hiện Nghị quyết 52, đến nay, các hộ nghèo trên địa bàn huyện có đủ điều kiện đã khởi công xây, sửa nhà ở. Số hộ chưa tiến hành phần lớn là do vướng mắc về thủ tục đất đai. Có một số trường hợp hộ nghèo đang ở trên diện tích đất nông nghiệp, đất ngoài hàng lang đê nên không thể xây dựng nhà ở kiên cố.

Trước thực tế đó, các quận, huyện đang khẩn trương tiến hành rà soát, đề ra các giải pháp hỗ trợ tối đa giúp các nghèo có nhu cầu được xây, sửa nhà ở. Để giải quyết vướng mắc thiếu vốn đối ứng, các quận, huyện tập trung huy động các nguồn lực xã hội hóa để nâng mức hỗ trợ cho từng trường hợp. Trong năm 2022, bên cạnh nguồn hỗ trợ của thành phố, các quận, huyện trích quỹ vì người nghèo để hỗ trợ thêm 30-50 triệu đồng giúp các hộ nghèo xây, sửa nhà. Bên cạnh đó, mỗi địa phương có chính sách khác nhau để vận động xã hội hóa giúp thêm kinh phí cho các hộ nghèo xây, sửa nhà. Huyện Thủy Nguyên tiếp tục phong trào xây nhà cho người nghèo trên địa bàn huyện với mức hỗ trợ 80 triệu đồng/ hộ (40 triệu đồng từ nguồn ngân sách vượt thu của huyện và 40 triệu đồng từ nguồn đóng góp của các doanh nghiệp). Huyện Tiên Lãng tích cực làm việc với Hội tình người Hà Nội, phấn đấu hỗ trợ thêm mỗi hộ nghèo 50 triệu đồng để xây nhà mới. Huyện An Dương chỉ đạo các xã, thị trấn giao nhiệm vụ các tổ chức, đoàn thể ở các thôn nhận trách nhiệm làm thủ tục, tổ chức xây dựng, khi hoàn thành trao chìa khóa tận tay các hộ nghèo không có người tổ chức xây dựng. Nhiều địa phương khác như: Dương Kinh, Đồ Sơn…cũng đang triển khai phương án huy động 100% vốn xây, sửa nhà cho các hộ nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng, nhằm tháo gỡ các vướng mắc, khó khăn trong triển khai thực hiện Nghị quyết số 52, Sở đang tích cực phối hợpvới các địa phương rà soát toàn bộ danh sách hộ nghèo chưa khởi công. Căn cứ vào kết quả khảo sát, Sở và các địa phương sẽ bàn bạc phương án tháo gỡ. Bên cạnh việc huy động nguồn xã hội hóa giúp hộ nghèo xây, sửa nhà, các địa phương cần huy động các tổ chức hội, đoàn thể chung tay giúp đỡ các hộ ở trong ngõ sâu vận chuyển vật liệu xây dựng vào chân công trình. Cán bộ chính sách tại các xã, phường và cán bộ thôn, tổ dân phố cần chủ động giải thích rõ chính sách hỗ trợ 100% lãi suất vay tín dụng qua Ngân hàng chính sách xã hội thành phố trong 15 năm đối với các hộ nghèo xây, sửa nhà. Đối với những hộ không đủ khả năng tự làm các thủ tục vay vốn, chính quyền địa phương phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng chính sách xã hội giúp các hộ hoàn thiện hồ sơ, thủ tục vay vốn theo quy định. Liên quan đến các vướng mắc về thủ tục về đất đai, giấy phép xây dựng, các sở, ngành, địa phương cũng thống nhất phương án tạo điều kiện tối đa hoàn thiện các thủ tục pháp lý giúp các hộ đủ điều kiện khởi công. Chính quyền địa phương phối hợp với Sở Xây dựng, Sở Tài nguyên - Môi trường rà soát cụ thể từng trường hợp còn vướng mắc, nếu phù hợp quy hoạch thì tạo điều kiện tối đa hỗ trợ các hộ tiến hành xây, sửa nhà. Đối với các hộ đang ở trên diện tích đất không được phép xây dựng nhà ở, các địa phương sớm có chính sách hỗ trợ, di dời đến các địa điểm khác phù hợp để quy hoạch xây dựng./.

Bài và ảnh: NGUYỄN DƯƠNG