Nghị quyết về thí điểm cơ chế chính sách đặc thù phát triển Hải Phòng: Phát huy vai trò động lực phát triển của cả nước

Tàu cập cảng làm hàng tại chi nhánh Tân Vũ- Cảng Hải Phòng. 

- Đồng chí đánh giá thế nào về ý nghĩa Nghị quyết 35, ngày 13-11- 2021 của Quốc hội khóa 15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng?

- Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết là nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tạo căn cứ pháp lý để chủ trương, chính sách của Đảng đi vào cuộc sống, mở ra cơ hội mới, là nền tảng, là động lực quan trọng đối với sự phát triển của thành phố Hải Phòng trong thời gian tới. Các cơ chế, chính sách đặc thù được thông qua sẽ tạo tiền đề quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội thành phố, góp phần tăng thu ngân sách nhà nước, tạo tác động lan tỏa vùng miền.

Đây là lần đầu Hải Phòng được Quốc hội ban hành Nghị quyết của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng.

- Tốc độ xây dựng và ban hành Nghị quyết 35 được coi là thần tốc. Ngay sau khi có văn bản của Tổng Thư ký Quốc hội vào tháng 8-2021, chỉ sau hơn 2 tháng, thành phố đã hoàn thành Đề án, được Chính phủ nhất trí trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Từ đâu để có được tốc độ này?

- Thực hiện chủ trương của Bộ Chính trị, ý kiến chỉ đạo của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thành ủy,UBND thành phố tập trung chỉ đạo quyết liệt triển khai thực hiện nhiệm vụ này. Theo đó, đã thành lập Ban Chỉ đạo của Thành ủy xây dựng Đề án cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố với quyết tâm hoàn thành Đề án, báo cáo Bộ Kế hoạch và Đầu tư trước ngày 30-9-2021 để thẩm định, trình Chính phủ, Quốc hội ban hành Nghị quyết. Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ động tham mưu, đề xuất UBND thành phố phối hợp với đơn vị tư vấn lập quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 trong quá trình triển khai xây dựng Đề án. Do đó, hồ sơ Đề án trình được chuẩn bị kỹ lưỡng, đầy đủ, được Bộ Kế hoạch và Đầu tư cùng các bộ, ngành Trung ương đánh giá cao. Với sự hỗ trợ của các bộ, ngành Trung ương, nhất là Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tư pháp, Văn phòng Chính phủ, trong hơn một tháng, thành phố Hải Phòng hoàn thành hồ sơ Đề án, được Chính phủ thông qua để trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, ban hành Nghị quyết.

Như vậy, đây là kết quả từ sự đoàn kết, thống nhất, quyết tâm cao của toàn Đảng bộ, chính quyền, quân và dân thành phố; sự lãnh đạo, chỉ đạo đúng đắn, đổi mới, sáng tạo của Thành ủy, Ban Thường vụ Thành ủy; sự quản lý, điều hành quyết liệt của UBND thành phố; sự phối hợp đồng bộ, nỗ lực của các các sở, ban, ngành thành phố.

- Theo đồng chí, từ năm 2022, cơ chế chính sách đặc thù của Quốc hội sẽ được triển khai và chuyển hóa vào các lĩnh vực kinh tế- xã hội của thành phố như thế nào?

- Nghị quyết số 35 là công cụ pháp luật quan trọng để Hải Phòng phát triển bứt phá và trở thành động lực tăng trưởng của cả nước. Các cơ chế đặc thù sẽ mang đến cho Hải Phòng cơ hội phát triển mới.

Cụ thể, cơ chế, chính sách về bổ sung có mục tiêu từ ngân sách Trung ương, nâng hạn mức dư nợ vay, phí và lệ phí sẽ khuyến khích thành phố phấn đấu tăng thu ngân sách nhà nước đóng góp ngân sách chung của trung ương, đồng thời để trung ương có cơ sở hỗ trợ, bổ sung nguồn lực cho ngân sách thành phố trong những năm tiếp theo, thực hiện có kết quả tốt các nhiệm vụ, mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội được Bộ Chính trị đặt ra tại Nghị quyết số 45. Chính sách về quản lý đất đai sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho thành phố Hải Phòng chủ động, linh hoạt và phản ứng nhanh với những yêu cầu cấp bách về khai thác, sử dụng nguồn lực đất đai, từ đó tạo môi trường thông thoáng, nâng cao sức cạnh tranh cho thành phố trong việc thu hút đầu tư các dự án động lực trên địa bàn để phát triển kinh tế - xã hội. Chính sách về quản lý quy hoạch sẽ góp phần tăng cường phân cấp, tạo sự chủ động cho địa phương, rút ngắn thời gian thực hiện điều chỉnh và góp phần thúc đẩy sớm thu hút một số dự án đầu tư trọng điểm có tính chất dẫn dắt, lan tỏa, thúc đẩy các ngành, lĩnh vực cùng phát triển. Chính sách về thu nhập cho cán bộ, viên chức sẽ tạo cơ chế tốt thu hút, giữ chân nguồn nhân lực, nhất là nhân lực chất lượng cao - lực lượng bảo đảm sự phát triển của thành phố trong tương lai. Thời gian qua, mặc dù Hải Phòng là thành phố phát triển trực thuộc trung ương, tốc độ phát triển kinh tế cao, nguồn thu lớn, song do quy định, tiền lương của cán bộ, viên chức đang ngang bằng với các địa phương có thu nhập bình quân đầu người thấp hơn.

Các cơ chế, chính sách được đề xuất trên quan điểm Hải Phòng phát triển không chỉ riêng cho mình, mà hơn hết còn vì sự phát triển chung của cả nước, là động lực phát triển của vùng Bắc bộ và của cả nước. Đối với khu vực miền Bắc, ngoài Thủ đô Hà Nội, hiện chưa có tỉnh, thành phố nào được thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù để góp phần cùng Hà Nội phát triển khu vực Bắc bộ.

- Để cơ chế, chính sách đặc thù đi vào cuộc sống, Hải Phòng có kế hoạch triển khai như thế nào?

- Ngay khi Nghị quyết được thông qua, Sở Kế hoạch và Đầu tư chủ động tham mưu với UBND thành phố giao nhiệm vụ cụ thể các sở, ngành: Tài chính, Tài nguyên và Môi trường, Xây dựng, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các sở, ngành liên quan tham mưu, đề xuất triển khai thực hiện nhằm sớm hiện thực hóa Nghị quyết.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ chủ động, tích cực phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành trung ương đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các văn bản cụ thể hóa và trình tự, thủ tục thực hiện các cơ chế, chính sách, làm cơ sở để tổ chức thực hiện, phát huy tối đa lợi thế, cơ hội mà các cơ chế, chính sách mang lại cho thành phố trong thời gian nhanh nhất, hiệu quả cao nhất.

Đồng thời, xác định trách nhiệm cụ thể của từng ngành, từng địa phương, đơn vị trong việc tham mưu triển khai, tổ chức thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù, bảo đảm khả thi, hiệu quả; gắn việc triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng với thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị đề ra và các chủ trương, chính sách, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

- Việc nghiên cứu xây dựng Khu Thương mại tự do sẽ tiếp tục được thực hiện như thế nào?

- Về việc xây dựng Đề án thành lập Khu thương mại tự do, tại Nghị quyết số 108/NQ-CP ngày 26-11-2019 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 45 của Bộ Chính trị giao Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, “nghiên cứu, đánh giá phân tích cơ chế chính sách, kinh nghiệm, cách làm hay trong nước và quốc tế, đặc biệt là cơ chế chính sách đang được áp dụng tại các khu thương mại tự do trên thế giới để có thể vận dụng phù hợp với điều kiện của thành phố Hải Phòng”, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong quý 4-2021.

Như vậy, thời gian tới, thành phố tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu, xây dựng Đề án thành lập Khu thương mại tự do tại Hải Phòng, báo cáo Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình Chính phủ; báo cáo Bộ Chính trị và trình Quốc hội theo quy định.

Việc xây dựng khu thương mại tự do sẽ được phân tích, đánh giá cụ thể trong bối cảnh nước ta đã và đang tham gia các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới, gắn với việc xây dựng Quy hoạch thành phố Hải Phòng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, mô hình phát triển kinh tế thành phố Hải Phòng giai đoạn đến năm 2030 do Trường Chính sách công và quản lý Fulbright đang tổ chức nghiên cứu, đề xuất. Đồng thời, tập trung phát huy các lợi thế của thành phố trên lĩnh vực cảng biển, logistics và công nghiệp.

- Trân trọng cảm ơn đồng chí!

THANH HIỆP (thực hiện) - Ảnh: LÊ DŨNG