Ngăn chặn tình trạng nhập lậu, buôn lậu tàu biển trên địa bàn thành phố: Giám sát, quản lý chặt chẽ từ cửa khẩu cảng

Tàu CHUNG CHING đang trong quá trình phá dỡ làm phế liệu tại xã Đại Bản.

Trốn khai báo để qua mắt lực lượng chức năng

Thông tin rõ hơn về vụ việc tàu CHUNG CHING trót lọt đi qua cảng rồi thâm nhập vào nội địa, thượng tá Nguyễn Văn Xô, Phó chỉ huy trưởng nghiệp vụ Biên phòng Cửa khẩu Cảng Hải Phòng cho biết: Ngày 26-10, tàu CHUNG CHING rời cảng Hòn Gai (tỉnh Quảng Ninh), trên tàu không có thuyền viên và được 2 phương tiện kéo tàu hành trình qua luồng hàng hải và vùng nước cảng Hải Phòng. Khi qua cảng, phương tiện không làm thủ tục ra, vào cảng với Cảng vụ Hàng hải, không đăng ký thủ tục biên phòng điện tử và được kéo thẳng về bãi neo đậu của nhà ông Nguyễn Văn Soái, ở thôn Tiên Nông, xã Đại Bản (huyện An Dương). Ông Soái là người đứng ra mua tàu CHUNG CHING từ ông Đỗ Bá Khang, Giám đốc Công ty TNHH MTV Khang Vinh với số tiền 10,5 tỷ đồng. Ngày 8- 11, ông Nguyễn Văn Soái cho tiến hành cắt, phá dỡ tàu và tại thời điểm lực lượng chức năng kiểm tra, con tàu bị cắt toàn bộ phần cabin.

Về nguồn gốc của tàu CHUNG CHING, ngày 19-3- 2020, tàu bị bắt giữ tại vùng biển vịnh Bắc bộ khi đang xuất cảnh từ cảng Cái Lân (tỉnh Quảng Ninh), vận chuyển thuốc lá đi Trung Quốc, trên tàu có 22 người nước ngoài. Tổng cục Hải quan ra quyết định xử phạt hành chính và tiến hành trả lại các giấy tờ liên quan. Ngày 22-10-2021, nước Cộng hoà Palau thông báo xoá số IMO và cờ Palau của tàu CHUNG CHING. Sau khi tàu không còn quốc tịch, một số tổ chức, cá nhân mua đi, bán lại. Quay lại vụ việc trên, ông Nguyễn Văn Soái không làm thủ tục nhập khẩu tàu theo quy định của pháp luật; không xuất trình được thủ tục, giấy tờ liên quan đến việc mua bán và không có giấy phép của cơ quan chức năng khi tiến hành cắt phá có dấu hiệu của hoạt động buôn lậu. Sau quá trình điều tra, xác minh, Bộ đội biên phòng Hải Phòng phối hợp các cơ quan chức năng ra quyết định khởi tố vụ án hình sự đối với ông Đỗ Bá Khang (ở phường Ninh Dương, thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh), Giám đốc Công ty TNHH MTV Khang Vinh về tội buôn lậu.

Trước đó, năm 2020, trên địa bàn khu vực cảng Hải Phòng từng xảy ra vụ việc tương tự. Tàu VENUS 08, quốc tịch Panama do Công ty cổ phần Dầu khí FGAS Hà Nội khai thác, sau khi hành trình từ Vũng Tàu ra Hải Phòng được chuyển nhượng cho Công ty TNHH Lê Quốc (tại khu vực cảng thực phẩm, rau quả và tổng hợp Hùng Vương, quận Hồng Bàng). Sau việc mua bán, Công ty TNHH Lê Quốc tiến hành cắt dỡ tàu để bán kiếm lời. Cục Hải quan thành phố xác định vụ việc có dấu hiệu tội phạm buôn lậu, tiến hành khởi tố Công ty FGAS Hà Nội và bàn giao Công an thành phố để tiếp tục điều tra, xử lý. Tuy nhiên, do không đủ căn cứ cấu thành vi phạm nên cơ quan chức năng trả phương tiện cho Công ty TNHH Lê Quốc sở hữu, tự định đoạt.

Qua 2 vụ việc trên cho thấy, hoạt động buôn lậu ngày càng phức tạp, khó lường. Bên cạnh các mặt hàng truyền thống như: than, cát, dầu, thiết bị điện, đồ dùng điện tử…, hiện tàu biển - nhất là tàu nước ngoài là mặt hàng buôn lậu mới. Điều đáng nói, trong vụ buôn lậu tàu CHUNG CHING, các đối tượng có sự tính toán, lên kế hoạch kỹ lưỡng. Bởi tàu có trọng tải lớn gần 3.000 tấn, khi di chuyển vào luồng hàng hải cần có sự hướng dẫn, sắp xếp của Cảng vụ Hàng hải. Tuy nhiên, phương tiện dễ dàng đi qua cảng mà không bị phát hiện. Cũng có lý do phương tiện không khai báo điện tử nên các lực lượng không nắm được lịch trình, thời gian đến cảng gây khó khăn trong công tác quản lý, giám sát.

Kiểm soát, quản lý chặt cả trên bờ và trên mặt nước cảng

Hiện, khu vực cửa khẩu cảng Hải Phòng có chiều dài khoảng 42,8 km với 52 bến cảng lớn, nhỏ, nhà máy đóng mới, sửa chữa tàu biển; 85 cầu cảng, ụ nổi; 4 khu neo đậu, chuyển tải. Trung bình mỗi ngày cảng Hải Phòng có hàng trăm chuyến tàu đến, rời cảng. Với địa bàn quản lý rộng, trong khi lực lượng “mỏng”, phương tiện hạn chế, công tác kiểm tra, giám sát, quản lý phương tiện ra, vào cảng có phần khó khăn hơn. Nhất là trong thời điểm cao điểm phòng, chống dịch bệnh COVID-19, cán bộ, chiến sĩ dồn lực giám sát theo mục tiêu, theo từng cụm cảng, thực hiện nhiều nhiệm vụ “mục tiêu kép”, áp lực công việc khá lớn. Các đối tượng lợi dụng thời cơ, thời điểm để tiến hành các hoạt động buôn lậu.

Nhằm ngăn chặn hành vi buôn lậu, nhập lậu tàu biển, Biên phòng Cửa khẩu Cảng xác định công tác kiểm tra, kiểm soát, quản lý được thực hiện bằng nhiều “mũi”, nhiều phương pháp, cả trên bờ và trên mặt nước. Đối với việc quản lý phương tiện bằng thủ tục hành chính, trung tá Phan Đức Long, Đội trưởng Đội Thủ tục (Biên phòng Cửa khẩu Cảng Hải Phòng) thông tin: Tàu biển Việt Nam và nước ngoài đến, rời cảng đều phải làm thủ tục biên phòng điện tử trên Cổng thông tin điện tử biên phòng kết nối với Cổng thông tin “một cửa” quốc gia để phục vụ công tác quản lý, kiểm tra, giám sát trong quá trình tàu làm hàng tại cảng. Các phương tiện thủy nội địa thực hiện tại bộ phận “một cửa” Cảng vụ Hàng hải hoặc gián tiếp thông qua đại lý. Theo đó, cán bộ, chiến sĩ Đội Thủ tục làm chặt, làm chắc ngay từ bước đầu để hạn chế, ngăn chặn các phương tiện ra, vào không đăng ký, khai báo.

Ở trên mặt nước, Trạm Kiểm tra giám sát trên sông, vịnh tăng cường trực, chốt ở các điểm neo đón, trả hoa tiêu, kênh Hà Nam, sông Bạch Đằng, sông Cấm và các khu neo đậu, chuyển tải: Bạch Đằng, Bến Gót, Lan Hạ, Hạ Long (Quảng Ninh), trong đó chú trọng các địa bàn tiếp giáp tỉnh Quảng Ninh và các điểm sửa chữa các phương tiện tàu, thuyền dọc tuyến cảng. Đại tá Ngô Quang Chiều, Chỉ huy trưởng Biên phòng Cửa khẩu Cảng cho biết: Đơn vị chủ động phối hợp các lực lượng Công an, Hải quan… thường xuyên trao đổi thông tin, bố trí lực lượng trinh sát bám sát địa bàn, nắm tình hình “từ sớm, từ xa”; tập trung rà soát, nắm bắt các phương tiện hoạt động trong khu vực quản lý; đẩy mạnh công tác tuần tra vũ trang, kiểm soát, mật phục tại những địa bàn trọng yếu, kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi buôn lậu qua cửa khẩu cảng./.

Bài và ảnh: HOÀNG XUÂN