Hạn chế tranh chấp khai thác tại các ngư trường trên biển: Cần rõ quy hoạch và cấp phép
(HPĐT)- Thời gian gần đây, tại khu vực bãi bồi ven biển thuộc các huyện Tiên Lãng, Kiến Thụy; các quận Hải An, Đồ Sơn liên tiếp xảy ra các vụ việc va chạm, cố ý gây thương tích với các ngư dân. Thực trạng này kéo dài nhưng chưa được giải quyết triệt để, phát sinh điểm “nóng” gây mất an ninh trật tự tại địa phương.
Ngư dân khai thác hải sản tại khu vực biển quận Đồ Sơn.
Liên tiếp xảy ra tranh chấp
Đầu tháng 1-2022 vừa qua, Công an huyện Tiên Lãng vừa khởi tố vụ án hình sự cố ý gây thương tích xảy ra tại khu vực biển Cồn Nam, xã Vinh Quang (huyện Tiên Lãng). Theo đó, chiều 13-11-2021, 3 ngư dân trú tại phường Máy Chai (quận Ngô Quyền), phường Hòa Nghĩa (quận Dương Kinh) và xã Vinh Quang đang khai thác và nuôi trồng hải sản trên biển thuộc khu vực Cồn Nam thì bất ngờ bị một nhóm đối tượng đi trên 2 ca nô áp sát và xông lên thuyền, dùng dao kiếm, gậy gộc gây thương tích, khiến một ngư dân bị gãy chân phải cùng nhiều thương tích khác, một ngư dân khác bị thương tích nặng ở vùng đầu. Hiện vụ việc đang được điều tra, sớm xác định các đối tượng gây án để xử lý theo quy định.
Còn theo đơn thư một số ngư dân gửi tới Báo Hải Phòng, cuối tháng 11-2021, tại khu vực Gồ Nam, phường Tràng Cát (quận Hải An) cũng xảy ra vụ việc va chạm giữa nhóm ngư dân và một số người có hoạt động khai thác, nuôi trồng hải sản tại khu vực này. Theo trình bày của ngư dân, những người này đi trên cano, tàu gỗ không có biển kiểm soát, ngang nhiên cắm cọc tre tại khu vực trên với mục đích giành quyền kiểm soát toàn bộ ngư trường. Bác Bùi Văn Cừ, ở tổ 4, phường Hòa Nghĩa (quận Dương Kinh), một ngư dân cho biết thêm: Tôi có hơn 30 năm khai thác, đánh bắt hải sản trên các khu vực biển tại các địa phận thuộc phường Đông Hải 2, Tràng Cát (quận Hải An), phường Bàng La (quận Đồ Sơn), phường Tân Thành (quận Dương Kinh)… Tuy nhiên, chỉ từ năm 2017 đến nay, mới xuất hiện nhóm đối tượng chiếm giữ ngư trường ở bãi Gồ Nam, cản trở các hoạt động đánh bắt cá của ngư dân, đòi chia lợi nhuận khai thác với tỷ lệ 50/50.
Thực tế, tại Hải Phòng, từ năm 2015 đến nay, các vùng biển bãi bồi thuộc phường Tràng Cát (quận Hải An), xã Đại Hợp (huyện Kiến Thụy), phường Bàng La (quận Đồ Sơn) và xã Vinh Quang (huyện Tiên Lãng)… luôn là điểm “nóng” của các vụ mất an ninh trật tự trên biển, với hàng chục vụ việc xảy ra mỗi năm. Nóng nhất là năm 2016 với hơn 20 vụ tranh chấp lớn, nhỏ. Thậm chí, các nhóm đối tượng còn nổ súng để uy hiếp các ngư dân như vụ việc xảy ra đêm 16- 5-2017 tại bãi bồi Đèn Nơm, giáp ranh giữa quận Hải An và huyện Cát Hải. Mặc dù hầu hết các vụ việc đều được bộ đội biên phòng, cơ quan công an, chính quyền địa phương xác minh, điều tra, nhưng đến nay các “điểm nóng” này dường như chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Xử lý nghiêm người vi phạm
Thực tế, khu vực biên giới biển Hải Phòng có các gò bãi rộng lớn thuận lợi cho việc nuôi trồng thủy sản. Ở đây cũng có nhiều mỏ cát với trữ lượng lớn. Các mỏ cát đều nằm ở những vị trí là ngư trường đánh bắt hải sản tự nhiên hay khu vực nuôi ngao của ngư dân. Bên cạnh đó, việc cấp phép, quy hoạch từng vùng biển của chính quyền địa phương, ngành chức năng trong việc nuôi hải sản, ngư trường, khu vực khai thác cát lại chưa rõ ràng dẫn đến tình trạng tranh chấp giữa doanh nghiệp khai thác cát với các hộ nuôi ngao, giữa các hộ nuôi ngao với các ngư dân khai thác ngao tự nhiên. Ngoài ra, việc các hộ dân nuôi ngao, khai thác cát không được cấp phép cũng gây thất thoát nguồn thu cho ngân sách nhà nước.
Theo Phó chánh văn phòng UBND quận Hải An Phạm Trường Hà: Việc mất trật tự trị an trên biển gần đây liên quan đến các ngư dân, hộ nuôi ngao, các đơn vị được cấp phép khai thác được UBND quận Hải An giao Công an quận, Phòng Tài nguyên và Môi trường quận phối hợp Bộ đội biên phòng và các đơn vị liên quan để giải quyết. Bước đầu đang xác minh lời khai, ghi nhận thiệt hại của các ngư dân. Đối với các hộ nuôi ngao chưa được cấp phép tại đây, trong đó có một số người mà các ngư dân trên phản ánh, UBND quận Hải An ra quyết định cưỡng chế, yêu cầu các hộ tháo dỡ công trình lồng bè, bãi quây nuôi trồng hải sản ra khỏi khu vực vi phạm. Tuy nhiên, đến nay, cả 17 hộ dân vẫn không di dời công trình vi phạm. Hiện UBND quận Hải An đang chuẩn bị cưỡng chế tháo dỡ, di dời các công trình này theo quy định.
Để giải quyết vấn đề này, việc quy hoạch cụ thể khu vực mặt nước giữa khu vực nuôi ngao, ngư trường, khu vực khai thác cát là điều cần được các Sở Tài nguyên và Môi trường, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, chính quyền các địa phương liên quan tại các quận Hải An, Đồ Sơn, Dương Kinh, các huyện An Lão, Kiến Thụy, Tiên Lãng thực hiện sớm. Đây là cơ sở pháp lý để cấp phép, quản lý các hộ nuôi thủy hải sản đủ điều kiện, đơn vị khai thác, ngư dân, đồng thời chấm dứt tình trạng tranh chấp gây mất an ninh trật tự tại đây. Bên cạnh công tác tuyên truyền pháp luật đến người dân, lực lượng Bộ đội Biên phòng và Công an tăng cường kiểm tra, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm, không để phát sinh tình huống phức tạp. Việc xử lý những người có hành vi gây rối, kích động làm mất an ninh trật tự khu vực cần được công khai, đẩy nhanh tiến độ, xử lý nghiêm nếu có dấu hiệu hình sự. Có như vậy mới bảo đảm tính răn đe và phòng ngừa của pháp luật./.