Phân bổ hợp lý, hiệu quả nguồn lực

Niềm vui, tự hào về quê hương đổi mới theo anh Ánh về tới tận nhà. Người thân của anh làm công tác dân vận ở địa phương khoe, xã Kiến Thiết là 1 trong 8 xã thí điểm xây dựng nông thôn mới (NTM) kiểu mẫu của thành phố. Được sự quan tâm về chủ trương, kinh phí, đến cuối năm 2021, hầu hết các tiêu chí đều hoàn thành trong đó có các công trình, hạng mục xây dựng NTM kiểu mẫu được thành phố hỗ trợ đầu tư, xây dựng. Đường giao thông tiệm cận tiêu chí đường đô thị với hệ thống thoát nước, điện chiếu sáng hoàn chỉnh, hai bên vỉa hè lát gạch block, trồng cây xanh. Nhà ở của người dân địa phương cũng được chỉnh trang, xây mới khang trang hơn…

Chuyện trò với người thân, anh Ánh được biết, diện mạo nông thôn đổi mới như vậy nhờ quyết tâm, nỗ lực rất cao và sự đồng thuận, chung sức từ thành phố đến người dân. Để hỗ trợ các địa phương xây dựng NTM kiểu mẫu, tiếp tục nâng cao một bước kinh tế- xã hội và đời sống người dân, ngay từ giữa năm 2020, thành phố ban hành bộ 17 tiêu chí NTM kiểu mẫu để các địa phương áp dụng thực hiện, đồng thời hỗ trợ hơn 1.000 tỷ đồng từ ngân sách thành phố để tập trung triển khai các công trình đường giao thông, điện chiếu sáng và bảo vệ môi trường tại 8 xã làm thí điểm, trong đó có Kiến Thiết, làm mô hình rút kinh nghiệm để nhân rộng ra các xã còn lại. Đến cuối tháng 12-2021, cơ bản 8 xã thí điểm xây dựng NTM kiểu mẫu của Hải Phòng đạt tiêu chí về đường giao thông, điện chiếu sáng và môi trường. Từ đây, năm 2021, thành phố quyết định tiếp tục triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu tại 14 xã khác với tổng kinh phí dự kiến 2.520 tỷ, cũng từ nguồn ngân sách thành phố.

Việc Hải Phòng ban hành bộ tiêu chí riêng gắn với mục tiêu xây dựng NTM kiểu mẫu chính là sự chủ động thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025, trong khi Trung ương chưa có hướng dẫn cho giai đoạn này. Trên thực tế, hết năm 2019, Hải Phòng đã có 100% số xã đạt chuẩn NTM, về sớm so với kế hoạch 1 năm và đi trước cả nước. Ngoài việc ban hành chủ trương, thành phố còn chủ động nguồn lực hỗ trợ kinh phí để các địa phương triển khai thực hiện. Nỗ lực của Hải Phòng được ghi nhận khi bộ mặt nông thôn của thành phố đổi mới rõ rệt. Tuy nhiên, trong thực tế cho thấy, đối với một số tiêu chí được đánh giá là khó trong thực hiện xây dựng NTM chẳng hạn như môi trường, còn có xã chưa bảo đảm, còn “nợ” tiêu chí hoặc đạt nhưng bấp bênh, chưa thực sự bền vững. Nguyên nhân được phân tích, ngoài những nguyên nhân khách quan về địa bàn, diện tích, số dân, hạ tầng…, còn có nguyên nhân cơ bản về kinh phí triển khai trước đây chưa đáp ứng yêu cầu thực tế. Những vướng mắc, khó khăn này sẽ ảnh hưởng nhất định khi các địa phương bắt tay xây dựng NTM kiểu mẫu, nếu chỉ dựa vào nguồn lực của thành phố.

Hiện, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng từ ngân sách địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng NTM giai đoạn 2021-2025. Theo đó, nguyên tắc của giai đoạn mới sẽ ưu tiên nguồn lực cho các xã, các huyện chưa đạt chuẩn NTM, nhất là các địa phương đạt dưới 15 tiêu chí. Cùng với đó, hỗ trợ các xã đã đạt chuẩn NTM tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí đã đạt chuẩn nhưng chỉ tiêu còn thấp, để nâng cao chất lượng tiêu chí và bảo đảm bền vững…

Với việc xây dựng nguyên tắc của giai đoạn mới này, việc huy động nguồn lực hỗ trợ chương trình xây dựng NTM tại các tỉnh, thành phố, trong đó có Hải Phòng, chắc chắn sẽ đạt hiệu quả cao hơn, có được nguồn kinh phí lớn hơn. Từ đó, tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương hoàn thiện, bắt tay triển khai xây dựng NTM kiểu mẫu, nâng cao hơn nữa hệ thống cơ sở hạ tầng trên đường trở thành những miền quê đáng sống, phục vụ tốt hơn đời sống người dân./.

Đức Minh