Công khai thông tin quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất: Đáp ứng yêu cầu phát triển

Người dân xem bản đồ quy hoạch trên địa bàn xã Hồng Phong, huyện An Dương.

Thiếu thông tin về quy hoạch

Chị Nguyễn Hải Minh, ở quận Hải An có nhu cầu mua đất tại quận Hồng Bàng, việc đầu tiên khi chị quyết định đầu tư là thông qua các mối quan hệ quen biết để liên hệ, nhờ lãnh đạo địa phương hoặc cán bộ địa chính phường kiểm tra giúp thửa đất chị định mua có nằm trong quy hoạch dự án , khu đất ấy được phép xây dựng công trình mấy tầng… Hiện số người dân có nhu cầu đầu tư đất không có thông tin về quy hoạch như chị Hải Minh là khá phổ biến. Vì thiếu thông tin nên nhiều người mua bị “hớ” khi nghe lời “cò” đầu cơ đất đai giới thiệu, thậm chí còn “vẽ ra” quy hoạch. Đây là một trong những lý do khiến tình trạng “sốt đất” cục bộ không có dấu hiệu chấm dứt mà cứ diễn biến liên tục và phức tạp. Như đợt “sốt” đất ở quận Dương Kinh vào thời điểm tháng 4, tháng 5-2021. Lý do là ở thời điểm ấy, tin đồn về quy hoạch xây dựng cầu Rào 3, Tập đoàn Vingroup khảo sát xây dựng khu đô thị mới ở khu vực phường Hòa Nghĩa như vết dầu loang khiến “cò” đất ra sức làm giá, thổi giá….

Thực hiện Luật Quy hoạch, đến nay, các địa phương công khai quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất. Tuy nhiên, phương thức công bố công khai thông tin về quy hoạch chưa phù hợp. Hiện các địa phương đều công bố các bản đồ quy hoạch tại trụ sở cấp xã, phường, nơi nghiên cứu, lập quy hoạch. Với bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/500, thông tin cụ thể từng thửa đất nên người dân khi xem quy hoạch có thể hiểu được phần nào. Còn với những bản đồ quy hoạch tỷ lệ 1/2000, để xem và hiểu được cần có kiến thức chuyên môn mà không phải người dân nào cũng có được. Trong khi đó, phần lớn cấp quận, huyện lại xây dựng quy hoạch tỷ lệ 1/2000, chỉ có một số ít xã, phường lập được quy hoạch tỷ lệ 1/500. Báo cáo về thực hiện quy định pháp luật về quy hoạch của Sở TNMT mới đây cũng khẳng định, việc công bố, công khai thông tin quy hoạch ở một số địa phương chưa được thực hiện nghiêm nên người dân chưa hiểu rõ, cò đất dễ lợi dụng dẫn đến tình trạng “sốt đất ảo”. Bên cạnh đó, không ít người dân có tâm lý không hoàn toàn tin tưởng vào quy hoạch được công bố. Bởi, có tình trạng, quy hoạch được công bố nhưng vẫn có sự thay đổi điều chỉnh mà không được công khai nên người dân không nắm được thông tin.

Sớm khắc phục những bất cập

Theo Phó giám đốc Sở TNMT Phạm Minh Thành, quá trình thực hiện các nghị định, thông tư hướng dẫn lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất còn thiếu sự thống nhất. Hệ thống chỉ tiêu về sử dụng đất của ngành Xây dựng và ngành TNMT chưa đồng bộ, dẫn đến sự thiếu thống nhất trong phân loại đất lập kế hoạch sử dụng đất hàng năm của các quận; hệ thống tiêu chí phân loại 3 loại rừng của ngành Nông nghiệp-Phát triển nông thôn và ngành TNMT không thống nhất dẫn đến số liệu các loại đất rừng luôn có sự chênh lệch, gây ra những nhầm lẫn trong thống kê… Bên cạnh đó, việc thực hiện các quy trình phối hợp giữa các cơ quan và việc lấy ý kiến trong quá trình lập quy hoạch còn chưa đáp ứng về tiến độ dự án theo yêu cầu do quá trình lấy ý kiến phụ thuộc nhiều vào thời gian tổ chức lấy ý kiến của các sở, ban ngành. Hệ thống quy hoạch xây dựng với quy hoạch sử dụng đất chưa có sự đồng nhất trong việc phân loại đất giữa ngành Xây dựng và ngành TNMT nên việc phân loại đất khi lập kế hoạch sử dụng đất còn gây ra nhầm lẫn. Nguyên do, quy hoạch xây dựng không phân loại chi tiết các loại đất, dẫn đến không thể bóc tách trong việc lập kế hoạch sử dụng đất. Việc dự báo, đăng ký nhu cầu sử dụng đất trong quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở một số địa phương chưa tốt nên phải thường xuyên điều chỉnh bổ sung kế hoạch khi phát sinh nhu cầu sử dụng đất mới. Ngoài ra, trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố phát sinh một số công trình, dự án có sự điều chỉnh một phần diện tích, vị trí so với quy hoạch đã được duyệt dẫn đến việc lập kế hoạch sử dụng đất hằng năm gặp bất cập, nội dung của Luật Quy hoạch chưa có quy định cụ thể về trường hợp này. Nguyên nhân chính là do hệ thống quy hoạch xây dựng với quy hoạch sử dụng đất chưa đồng nhất trong việc phân loại đất của ngành Xây dựng và ngành TNMT. Cùng với đó, việc phối hợp của các sở, ban, ngành, địa phương chưa nhịp nhàng dẫn tới việc thẩm định quy hoạch, kế hoạch còn mất nhiều thời gian, gây ra tình trạng chậm đưa các công trình, dự án vào thực hiện. Từ thực trạng trên, Sở TNMT kiên quyết thực hiện các biện pháp quản lý, giám sát, cưỡng chế đối với các công trình dự án thực hiện sai so với quy hoạch, nhất là việc chuyển mục đích sử dụng đất trái phép; tổ chức quản lý, giám sát chặt chẽ quỹ đất được quy hoạch phát triển đô thị, khu công nghiệp, cụm công nghiệp, đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, đất thương mại, dịch vụ nhằm sử dụng tiết kiệm, hiệu quả quỹ đất, khắc phục tình trạng mất cân đối trong cơ cấu sử dụng các loại đất. Đặc biệt, Sở TNMT phối hợp các địa phương làm tốt công bố công khai, kịp thời nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; thực hiện tốt công tác tuyên truyền, phổ biến sâu rộng pháp luật đất đai. Về lâu dài, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách, pháp luật đất đai về công tác quy hoạch, đưa công tác quy hoạch đất đai thành động lực phát triển kinh tế - xã hội./.

bài: NGUYÊN MAI - ảnh: trung kiên