Giảm thiểu tranh chấp lối đi chung: Kịp thời giải quyết vướng mắc

Ngõ đi chung của các hộ dân tại ngõ 177 Phương Lưu, phường Đông Hải 1 (quận Hải An) bị ông Đỗ Đường Nam làm cổng bịt kín.

Tranh chấp khó giải quyết

Đầu tháng 10-2021, bà Trịnh Thị Hồng, ở nhà số 26/177 phố Phương Lưu, phường Đông Hải 1 (quận Hải An) kiến nghị, UBND quận Hải An và chính quyền địa phương chưa giải quyết dứt điểm việc tranh chấp ngõ đi chung. Nguyên do trước đó, UBND quận Hải An cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) cho hộ ông Đỗ Đường Nam, có diện tích đất ở liền kề trùm lên ngõ đi chung. Sau khi nhận được đơn khiếu nại của bà Hồng, UBND quận Hải An yêu cầu các cơ quan liên quan và chính quyền phường Đông Hải 1 xác minh, làm rõ. Trên cơ sở hồ sơ, tài liệu có liên quan, ngày 10-9-2019, UBND quận Hải An ban hành Quyết định số 1872/QĐ-CT về việc giải quyết đơn của bà. Trên cơ sở quyết định này, ngày 26-3- 2020, hộ bà Hồng được cấp đổi GCNQSDĐ, trong đó thể hiện rõ phần ngõ đi chung được tách ra từ thửa đất số 455 của hộ ông Nam. UBND phường Đông Hải 1 và các phòng, ban chuyên môn của quận vận động gia đình ông Nam nộp lại GCNQSDĐ đã cấp trùm lên ngõ đi chung, để cấp đổi GCNQSDĐ mới phù hợp thực tế quản lý, sử dụng đất, nhưng gia đình không hợp tác.

Tiếp đến, giữa tháng 12- 2021, Báo Hải Phòng tiếp tục nhận được đơn của 4 ông, bà là anh, chị em ruột gồm: Đỗ Thị Thực, Đỗ Duy Học, Đỗ Duy Tập và Đỗ Duy Chiến, đều trú tại tổ 8 phường Dư Hàng Kênh (quận Lê Chân) kiến nghị việc bà Nguyễn Thị Vui (là chị dâu của các ông bà) xây tường chắn trên diện tích ngõ đi chung trái với thỏa thuận việc chia đất của gia đình từ năm 2001. Sáng 5-1-2021, trao đổi với phóng viên Báo Hải Phòng, ông Phạm Quyết Thắng, cán bộ địa chính phường Dư Hàng Kênh thông tin: Ngay sau khi nhận được đơn trên, UBND phường tổ chức hòa giải vào ngày 10-12-2021 giữa các bên có liên quan nhưng không thành. Theo xác minh và quản lý của UBND phường, ngày 4-7-2018, bà Vui được cấp GCNQSDĐ đối với phần diện tích đất mà ông Đỗ Duy Thức (là anh ruột của 4 người trên, qua đời năm 2017) được chia theo biên bản họp gia đình từ năm 2001. Tuy nhiên, biên bản họp chia đất của gia đình anh em ông Chiến không đề cập tới phần ngõ đi chung. Việc bà Vui xây bức tường chắn diện tích đất của gia đình khiến các hộ anh em của ông Chiến bức xúc cho rằng, bà Vui chiếm lối đi chung và phát sinh mâu thuẫn. Tuy nhiên, gia đình ông Chiến không cung cấp được căn cứ liên quan đến phần diện tích đất đi chung thông suốt qua phần đất của bà Vui. Hiện UBND phường Dư Hàng Kênh yêu cầu các hộ dân có liên quan giữ nguyên hiện trạng bức tường, giữ trật tự an ninh khu vực dân cư, chờ cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định.

Giải quyết thấu tình, đạt lý

Hai vụ việc nêu trên đều cho thấy, việc tranh lối đi chung giữa các bên có liên quan có nguyên nhân từ căn cứ pháp lý về quyền sử dụng đất đai chưa rõ ràng. Việc quản lý đất đai và giải quyết tranh chấp được chính quyền địa phương giải quyết, nhưng các hộ dân chưa nghiêm túc chấp hành, dẫn đến khiếu kiện kéo dài, mất trật tự an ninh địa phương. Đối với trường hợp đơn khiếu nại của bà Hồng nêu trên, ngày 26-1-2022, Phó chánh văn phòng HĐND và UBND quận Hải An Phạm Trường Hà thông tin, ngày 23-12-2021, Văn phòng HĐND-UBND quận ban hành văn bản số 2332/UBND-VP chỉ đạo các phòng, ban chức năng liên quan thực hiện nghiêm Quyết định số 1872/QĐ-CT ngày 10-9- 2019 của UBND quận, giải quyết dứt điểm kiến nghị của hộ bà Hồng. Tuy nhiên, đến nay, sự việc vẫn phức tạp do UBND phường mời nhiều lần, nhưng ông Nam không hợp tác.

Còn đối với trường hợp 5 anh em ông Đỗ Văn Chiến tại phường Dư Hàng Kênh, UBND phường Dư Hàng Kênh cần tăng cường tuyên truyền, vận động và hòa giải giữa các bên, xác định thêm các căn cứ về việc thỏa thuận phần ngõ đi chung của 5 anh em ông Chiến để giải quyết dứt điểm tranh chấp, ổn định cuộc sống của các hộ dân, an ninh trật tự địa phương.

Luật sư Trần Văn Tám, Văn phòng Luật sư hợp danh VIP cho biết, tranh chấp đất đai lối đi chung là loại tranh chấp khá phổ biến trong đời sống thường ngày nhưng lại rất khó để giải quyết. Có nhiều trường hợp tranh chấp lối đi chung, có thể do người tự nguyện hiến phần đất của gia đình làm lối đi chung cho những người không có lối đi hoặc do quyền sở hữu phần đất đi chung chưa được thể hiện rõ ràng trên giấy tờ pháp lý dẫn đến tình trạng lấn chiếm và phát sinh tranh chấp. Do đó, khi cơ quan có thẩm quyền cấp GCNQSDĐ hoặc trích đo đất đai có liên quan đến phần đất ngõ đi chung, cán bộ địa chính và chính quyền địa phương cần niêm yết công khai, thông báo rộng rãi để giải quyết kịp thời vướng mắc, khiếu nại của người dân. Nếu lối đi chung thuộc sở hữu chung của cả cộng đồng thì không ai có quyền tự định đoạt hoặc chặn lối đi chung mà chưa được sự đồng thuận của các thành viên trong cộng đồng. Từ đó có biện pháp vận động, hòa giải, tuyên truyền người dân tuân thủ pháp luật về quản lý đất đai, giữ gìn “tình làng, nghĩa xóm”. Nếu các bên không thống nhất việc hòa giải, UBND phường, xã hướng dẫn người dân khởi kiện ra TAND quận, huyện để giải quyết dứt điểm vụ việc./.

MINH CHÂU