Xây dựng kinh tế tập thể, hợp tác xã năng động, hiệu quả, bền vững, thực sự là thành phần quan trọng của nền kinh tế

Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng cùng các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Hải Phòng. 

Đồng chủ trì có các đồng chí Đỗ Văn Chiến, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam; Lê Minh Khái, Bí thư Trung ương Đảng, Phó thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo đổi mới, phát triển KTTT, HTX. Cùng dự có các bộ trưởng, thủ trưởng các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; lãnh đạo các ban của Đảng, ủy ban của Quốc hội, các tổ chức chính trị - xã hội.

Tại điểm cầu Hải Phòng, các đồng chí: Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội thành phố Hải Phòng; Lê Anh Quân, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố và đại diện lãnh đạo các cơ quan liên quan dự hội nghị.

Khu vực KTTT, HTX  phát triển nhưng chưa xứng với tiềm năng

Theo báo cáo tổng kết 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13 và tổng kết 10 năm thực hiện Luật HTX năm 2012 do đồng chí Nguyễn Chí Dũng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình bày tại hội nghị, sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13, KTTT có nhiều chuyển biến tích cực, khắc phục được một phần yếu kém kéo dài, từng bước đổi mới gắn với cơ chế thị trường, bước đầu khẳng định là nhân tố quan trọng trong bảo đảm an sinh xã hội, phát triển kinh tế của đất nước. Cùng với đó, công tác xây dựng thể chế, quy định pháp luật về KTTT từng bước được bổ sung, hoàn thiện; vai trò lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, kết hợp với công tác phối hợp giữa Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức chính trị, xã hội, đoàn thể, Liên minh HTX Việt Nam ngày càng được nâng cao hiệu quả, góp phần thúc đẩy phát triển KTTT. Sau 10 năm thực hiện Luật HTX năm 2012, các HTX bước đầu phát triển cả về chất và lượng, về chất lượng và lượng, chứng tỏ ngày càng rõ nét hơn vai trò quan trọng và có ý nghĩa toàn diện về kinh tế, chính trị, xã hội, cho thấy những tín hiệu mới trong phát triển loại hình HTX.

Đồng chí Phạm Minh Chính, Thủ tướng Chính phủ chủ trì hội nghị. 

Đến 31-12-2021, cả nước có hơn 27.000 HTX (tăng gấp 2,5 lần so với năm 2001), 69.294 tổ hợp tác (giảm 24.506 tổ hợp tác so với năm 2001) và 103 liên hiệp HTX (tăng gấp 9,3 lần so với năm 2001). Doanh thu, lợi nhuận của HTX tăng dần qua các năm. Năm 2020, doanh thu bình quân đạt 4,3 tỷ đồng/HTX và lợi nhuận đạt 314 triệu đồng/HTX, tương ứng tăng 61% và 88% so với năm 2013. Thu nhập bình quân của lao động thường xuyên trong HTX tăng và ngày càng thu hẹp khoảng cách so với thu nhập bình quân của lao động khu vực doanh nghiệp, từ mức 44,6 triệu đồng/người/năm lên 52,8 triệu đồng/năm. Doanh thu bình quân của 1 tổ hợp tác là hơn 294,8 triệu đồng/năm, tăng 6,5 lần so với năm 2001; doanh thu bình quân 1 liên hiệp HTX đạt 1,5 tỷ đồng/năm.

Đồng chí Nguyễn Trí Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư trình bày báo cáo kết quả hoạt động của các mô hình HTX trong thời gian qua.

Đồng chí Lê Minh Hoan, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phát biểu tham luận tại hội nghị.

Tại Hải Phòng, thực hiện Nghị quyết số 13, Ban Thường vụ Thành ủy ban hành Nghị quyết số 08 ngày 21-5-2002 về tiếp tục đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể tại Hải Phòng cùng nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể. Đến nay, Hải Phòng có 107 tổ hợp tác với 994 thành viên; 549 HTX với gần 63.000 thành viên, số lao động là gần 8200 người. Tổng số vốn hoạt động của HTX năm 2021 là 4691 tỷ đồng, tăng 15,2 lần so với năm 2001; thu nhập bình quân 46,4 triệu đồng/người/năm, tăng hơn 3 lần so với năm 2001. Khu vực KTTT, HTX chiếm 0,89% GRDP thành phố (năm 2020)…

Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành uỷ, Trưởng Đoàn đai biểu Quốc hội Hải Phòng chủ trì hội nghị trực tuyến tại đầu cầu Hải Phòng.

Tuy nhiên, sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13, phát triển KTTT còn nhiều vấn đề vướng mắc, chưa phát huy được tối đa tiềm năng trong hỗ trợ phát triển kinh tế thành viên cũng như đóng góp vào phát triển kinh tế đất nước. Điều này thể hiện qua tốc độ tăng trưởng khu vực KTTT thấp  (chỉ bằng khoảng ½ tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế) và tỷ trọng đóng góp vào GDP giảm liên tục (từ 8,06% năm 2001 xuống còn 6,65% năm 2005 và 3,62% năm 2020), không đạt mục tiêu Nghị quyết đề ra. Số lượng HTX tăng nhưng số lượng thành viên HTX có xu hướng giảm; chính sách hỗ trợ của Nhà nước đối với HTX hiệu quả còn thấp; bộ máy quản lý nhà nước về KTTT, HTX chưa được kiện toàn. Thực hiện Luật HTX còn hạn chế, bất cập từ các quy định của các văn bản pháp luật cũng như từ quá trình tổ chức triển khai thi hành luật. Trong đó, nhiều quy định lạc hậu, gây mâu thuẫn, chồng chéo, cản trở sự phát triển của HTX; chưa quy định thống nhất các tổ chức kinh tế hợp tác và tổ chức đại diện HTX trong một Luật chung; quy định về kiểm toán HTX chưa rõ ràng. Hiệu quả của Luật HTX chưa cao…

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Hải Phòng.

Tháo gỡ  vướng mắc, phát triển KTTT năng động, hiệu quả, bền vững

Đại diện các bộ, ban, ngành, địa phương phát biểu tham luận, phân tích, đánh giá toàn diện những kết quả nổi bật sau 20 năm thực hiện Nghị quyết số 13 và 10 năm thi hành Luật HTX năm 2012. Trong đó nêu những bài học kinh nghiệm, giới thiệu nhiều mô hình tiêu biểu cần nhân rộng... Đặc biệt, đề xuất những nhiệm, định hướng, giải pháp phát triển KTTT, HTX trong thời gian tới phù hợp với tình hình thực tế và xu hướng phát triển mới. Mục tiêu tổng quát phát triển KTTT, HTX trong thời gian tới là phát triển KTTT năng động, hiệu quả, bền vững, thực sự là thành phần quan trọng trong nền kinh tế với nhiều mô hình liên kết, hợp tác trên cơ sở tôn trọng bản chất, các giá trị và nguyên tắc của KTTT, thu hút ngày càng nhiều nông dân, hộ kinh tế cá thể, cá nhân và nhiều tổ chức tham gia; không ngừng nâng cao thu nhập và chất lượng cuộc sống, bảo đảm an sinh xã hội cho các thành viên, tham gia mạnh mẽ vào sự nghiệp hiện đại hóa, góp phần thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội và thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước. Để đạt mục tiêu này, trong thời gian tới cần tập trung 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính khẳng định việc tổ chức hội nghị ngay đầu năm mới cho thấy sự quan tâm của Đảng, Nhà nước về phát triển KTTT, trong đó nòng cốt là HTX. Đây sự kiện quan trọng nhằm đẩy mạnh việc thực hiện chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế tập thể, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, từ đó đưa ra những định hướng, giải pháp phát triển KTTT, HTX trong giai đoạn mới.

Các đại biểu dự hội nghị tại điểm cầu Hải Phòng.

Đánh giá cao những đóng góp to lớn của kinh tế tập thể, hợp tác xã thời gian qua, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, KTTT, HTX luôn thể hiện vai trò, dấu ấn trong mỗi quá trình lịch sử của đất nước. Đồng thời khẳng định, việc thực hiện Nghị quyết đã được các địa phương triển khai nghiêm túc, thể chế hóa và hiện thực hóa qua các đề án, chương trình hành động. Nhờ đó, nhận thức của người dân về xây dựng hợp tác xã kiểu mới để phù hợp với thực tiễn đã được nâng lên một bước. Đặc biệt, KTTT, HTX đã có nhiều chuyển biến tích cực cả về lượng và chất, khắc phục được tình trạng yếu kém trước đây; khẳng định được tiềm năng, triển vọng cũng như dư địa phát triển trong thời gian tới.

Trên cơ sở chỉ rõ những hạn chế, vướng mắc đang kiềm chế sự phát triển KTTT, HTX thời gian qua, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương liên quan cần tập trung khắc phục, tháo gỡ, đặc biệt trong bối cảnh nền kinh tế cả nước chịu nhiều tác động của đại dịch COVID-19. Cho rằng dư địa phát triển KTTT, HTX còn rất lớn, đặc biệt với khu vực nông thôn nước ta, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu các cấp ủy Đảng nâng cao nhận thức về vai trò của KTTT, HTX đối với sự phát triển của nền kinh tế đất nước. Cùng với đó, cần quan tâm đến công tác thống kê, thu thập dữ liệu, trên cơ sở đó đánh giá một cách khoa học kết hợp với thực tiễn; đồng thời, quan tâm tháo gỡ những điểm nghẽn về thể chế, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào phát triển KTTT, HTX../.

Tin: Minh Châm - Ảnh: Duy Thính