Khắc phục nguy cơ gặp tai nạn, sự cố trên biển: Chủ động phòng ngừa, hạn chế thiệt hại
(HPĐT)- Tàu hỏng máy, va vào đá ngầm, mắc cạn bãi bồi, va chạm với các phương tiện, vật thể trôi nổi… là những tai nạn, sự cố mà ngư dân có thể gặp trong quá trình đánh bắt trên biển. Nhất là với những ngư dân "non" kinh nghiệm thực tế, ngư dân đến từ địa phương khác, không thông thạo địa bàn, vùng biển, nguy cơ gặp tai nạn, sự cố luôn tiềm ẩn.

Cán bộ, chiến sĩ Hải đội 2 lai dắt phương tiện bị hỏng, trôi dạt trên biển vào bờ.
Sẵn sàng ứng trực, cứu nạn kịp thời
Tuyến đê chắn cát dài khoảng 13 km chạy thẳng từ khu vực Cảng Hải Phòng ra biển thực sự là "chướng ngại vật" để thử tay lái, kinh nghiệm đi biển của chủ các phương tiện khi di chuyển qua khu vực này. Bởi khi nước xuống, mặt đê mấp mé mặt nước, còn khi nước lên, đê nằm dưới mép nước khoảng 1,5 m, rất khó quan sát. Nếu lái tàu không phải là người bản địa, không thường xuyên đi qua khu vực này, nguy cơ đâm, va, mắc cạn vào đê chắn cát là rất cao. Gần đây nhất, ngày 20-1, tàu QN 0033 TS, do anh Đỗ Văn Thuyết, ở thị xã Quảng Yên (tỉnh Quảng Ninh) làm thuyền trưởng khi đang trên hành trình từ Quảng Ninh đi Cát Bà, bị mắc cạn tại đê kè chắn cát thuộc khu vực cửa sông Lạch Huyện, nguyên nhân được xác định do lái tàu không thông thuộc luồng nên tàu bị sóng đánh dạt vào đê kè chắn cát. Nhận được tin báo, Đồn Biên phòng Cát Hải cử cán bộ, chiến sĩ nhanh chóng cứu hộ thành công phương tiện gặp nạn. Trước đó, cũng tại khu vực này, tàu Hùng Dũng, công suất 520 CV, trọng tải 980 tấn khi đang trên hành trình từ tỉnh Long An về Hải Phòng, do thời tiết bất lợi nên đâm vào đê kè chắn cát, tàu bị bục phần lái, nước tràn vào khoang gây chìm tàu.
Các phương tiện đánh bắt hải sản trên biển còn thường xuyên gặp những sự cố không thể khắc phục ngay. Các sự số thường gặp như hỏng máy, va vào đá ngầm… Đơn cử, vào tháng 10-2021, Đồn Biên phòng Đồ Sơn cứu nạn thành công tàu cá HP 2204 TS, do anh Trần Văn Hoà, ở xã Hồng Phong, huyện Đông Triều (tỉnh Quảng Ninh) làm thuyền trưởng, máy tàu bị hỏng, phương tiện trôi dạt trên biển và va phải đá ngầm, bị đắm. Thiếu tá Nguyễn Tuấn Đạt, Trạm trưởng Trạm Kiểm soát biên phòng Bến Xăm (Đồn Biên phòng Đồ Sơn) cho biết: "Khi tàu ngư dân gặp nạn, sự cố trên biển, việc khắc phục thành công rất ít, trong khi đó, thời tiết, sóng gió trên biển rất phức tạp, khó lường, khiến ngư dân hoang mang, lo sợ. Vì vậy, khi nhận được thông tin, chúng tôi luôn khẩn trương tiếp cận hiện trường sớm nhất, thực hiện ngay các biện pháp cứu hộ, tránh thiệt hại về người, tài sản".
Năm 2021, Bộ đội Biên phòng thành phố tổ chức cứu hộ, cứu nạn 34 vụ, cứu sống 85 người, lai dắt 10 phương tiện vào bờ an toàn. Thực tế cho thấy, có nhiều nguyên nhân dẫn đến tai nạn, sự cố trên biển, bên cạnh yếu tố khách quan như: thời tiết, khí hậu, thủy văn trên biển, việc thêm nhiều công trình được xây dựng ven biển…, nguyên nhân chủ yếu do chủ quan, bất cẩn của người lao động khi hoạt động trên biển. Có tàu, thuyền khi đánh bắt để tàu trôi tự do, không quan sát, dẫn đến đâm va, gây tai nạn. Mặt khác, ý thức chấp hành các quy định về an toàn giao thông, an toàn hàng hải của chủ phương tiện còn hạn chế là một trong những nguyên nhân chính dẫn tới sự cố đáng tiếc.
Chủ động phòng từ sớm, từ xa
Nằm trong khu vực địa bàn trọng điểm, các Đồn Biên phòng: Cát Hải, Cát Bà, Đồ Sơn, Bạch Long Vĩ, Biên phòng Cửa khẩu Cảng… luôn chủ động trong công tác bảo đảm an toàn các phương tiện hoạt động trong địa bàn quản lý. Phó Chính trị viên Đồn Biên phòng Cát Hải Phạm Văn Hiếu thông tin: Đơn vị thường xuyên nắm bắt hoạt động của tàu, thuyền, thông tin, thông báo những khu vực trọng yếu, nguy hiểm, hướng dẫn chủ phương tiện quan sát hệ thống biển báo, đèn tín hiệu trong lịch trình di chuyển để tránh những luồng hẹp, nước nông…
Còn Đồn Biên phòng Đồ Sơn phát huy vai trò "Tổ tàu thuyền đoàn kết" trên biển. Hiện nay, phương tiện được trang bị cho công tác cứu hộ, cứu nạn còn nhỏ so với phương tiện của ngư dân, công suất thấp, khi gặp sóng to, gió lớn và vị trí cứu hộ, cứu nạn quá xa sẽ không bảo đảm an toàn trong thực hiện nhiệm vụ. Do đó, đơn vị thường xuyên nắm bắt, giữ liên lạc với các phương tiện trong tổ để trong tình huống cấp bách có thể nhanh chóng trưng dụng tàu cá ngư dân phối hợp tham gia tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ tiếp cận hiện trường nhanh nhất. Như vậy, khuyến khích ngư dân chủ động giúp đỡ nhau trên biển khi có sự cố xảy ra, phát huy phương châm cứu nạn, cứu hộ "4 tại chỗ", giảm thiểu thiệt hại về người, phương tiện. Bên cạnh đó, các đồn, trạm cũng duy trì, thực hiện nghiêm túc các đợt huấn luyện, tham gia các cuộc diễn tập phòng, chống lụt bão, tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ, diễn tập xử lý các tình huống xảy ra trên biển nhằm nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và xử lý các tình huống thường xuyên, đột xuất khi có yêu cầu.
Đại tá Kiều Mạnh Hiệp, Phó Chính uỷ Bộ đội Biên phòng thành phố cho biết: Thời gian tới, nhằm nâng cao hiệu quả công tác tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn trên biển, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố chỉ đạo các đơn vị tăng cường kiểm tra, kiểm soát, đăng ký, đăng kiểm phương tiện, trang thiết bị cứu hộ, cứu nạn trên các phương tiện, kiên quyết không cho phương tiện ra khơi khi không bảo đảm an toàn đi biển; nắm chắc diễn biến tình hình thời tiết, khí tượng thủy văn trên các vùng biển, kịp thời thông báo tới chủ tàu, thuyền trưởng biết để chủ động các biện pháp phòng tránh, không để tàu thuyền vào neo đậu các khu không bảo đảm an toàn; yêu cầu chủ tàu, thuyền trưởng thực hiện nghiêm việc duy trì hoạt động của thiết bị giám sát hành trình, duy trì thông tin liên lạc giữa tàu thuyền với cơ quan chức năng, gia đình chủ tàu trong suốt thời gian hoạt động trên biển; nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ, đội đoàn kết, tổ hợp tác trên biển trong việc tương trợ nhau khi cùng hoạt động trên biển. Bên cạnh đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng thường xuyên phối hợp chặt chẽ với các lực lượng khác như: Hải quân, Cảnh sát biển, Kiểm ngư… hỗ trợ nhau trong quá trình thực hiện nhiệm vụ; xây dựng, hoàn thiện các kế hoạch, phương án ứng phó, tổ chức huấn luyện các tình huống, sẵn sàng lực lượng, phương tiện phối hợp, hiệp đồng tìm kiếm, cứu nạn hiệu quả./.