Các giải thưởng âm nhạc nỗ lực lấy lại sức hấp dẫn

Little Mix trở thành nhóm nhạc nữ đầu tiên trong lịch sử giành giải Nhóm nhạc Anh xuất sắc nhất tại giải thưởng âm nhạc Brit. Ảnh: Billboard

Những con số giảm dần

Có một thời, giải thưởng Grammy và Brit là những “món ngon” âm nhạc nổi bật trong lịch xem hằng năm của nhiều người yêu âm nhạc. Kỷ niệm còn in dấu ấn đậm nét trong lòng người xem về những thảm đỏ lung linh “sao” từ khắp nơi trên thế giới, các màn trình diễn hoành tráng, những sự kết hợp độc đáo giữa các nghệ sĩ. Tuy nhiên, “cơn bão” COVID-19 “đổ bộ” toàn cầu cuốn mất đi một phần sức thu hút của những giải thưởng âm nhạc lớn này đối với người xem. Khi người hâm mộ không còn được tương tác trực tiếp với nghệ sĩ trên sân khấu, lễ trao giải âm nhạc Brit của Anh năm 2021 chỉ thu hút 2,9 triệu người xem – con số thụt giảm mạnh so với trước khi đại dịch bắt đầu. Sự kiện Grammy vốn tưng bừng là thế cũng chỉ có 8,8 triệu người đón xem lễ trao giải năm 2021, giảm 53% so với năm 2020, mức thấp nhất trong lịch sử giải thưởng tiếng tăm này.

Sự sụt giảm về số lượng người xem không chỉ do dịch bệnh, mà còn vì những cáo buộc về việc thiếu đa dạng chủng tộc trong các giải thưởng. Đây là thử thách mà các hội đồng trao giải phải đối mặt từ lâu và tiếp tục kéo dài sang thập niên thứ 2 của thế kỷ 21. Thêm vào đó, vấn đề thiếu đa dạng giới tính cũng được gọi tên khi nhắc tới các giải thưởng lớn này. Từ năm 2011 đến 2021, các nghệ sĩ nữ chỉ có đại diện ở 31,5% số hạng mục đề cử giải Brit. Thậm chí, phải đến tận năm 2021, giải này mới lần đầu trong lịch sử có một ban nhạc nữ giành tượng bạc cho Nhóm nhạc Anh xuất sắc nhất. Sau làn sóng phản đối lớn, giải Brit phải thay đổi hội đồng bầu chọn mỗi năm, bảo đảm tỷ lệ nam nữ cân bằng. Đáng hoan nghênh nhất là khi giải này quyết định xóa bỏ việc phân chia hạng mục theo giới tính, tạo điều kiện để những nghệ sĩ phi nhị nguyên giới (không xác định cụ thể mình là nam hay nữ) như Sam Smith có cơ hội được nhận đề cử ở một giải thưởng âm nhạc phản ánh đúng những chuyển động của cuộc sống thực.

Gần cuộc sống hơn để chạm tới công chúng

Những thay đổi tích cực để thích nghi với yêu cầu về đa dạng hóa giới tính, chủng tộc ở giải thưởng Brit và Grammy là dấu hiệu cho thấy, các giải thưởng đang cố gắng tiến gần hơn tới công chúng. Khi thế giới nỗ lực từng ngày trên con đường hướng đến sự văn minh, tiến bộ, loại bỏ bất công trong xã hội, các giải thưởng cũng cần hòa chung làn sóng này để cải thiện chất lượng đề cử và từ đó, lấy lại lòng tin của người xem. Theo nhận định của diễn viên, ca sĩ người Anh Will Young, văn hóa, nghệ thuật vốn luôn mở rộng vòng tay trước sự sáng tạo của nghệ sĩ bất kể giới tính và chủng tộc, vì thế không có lẽ gì mà các giải thưởng âm nhạc – nơi có nhiệm vụ duy nhất là tôn vinh tài năng nghệ thuật, lại đứng ngoài dòng chảy của xã hội.

Nỗ lực là vậy, song các giải thưởng vẫn cần tiếp tục thích nghi với quá trình chuyển đổi số của thế giới để có thể chuyển mình, lột xác trở thành một phiên bản bắt kịp xu thế hơn. Cách thưởng thức âm nhạc số ngày càng phổ biến, người nghe trả tiền cho các ứng dụng, dịch vụ phát nhạc trực tuyến ngày càng nhiều so với số người mua đĩa CD hoặc đĩa than để nghe nhạc. Do đó, các giải thưởng cần theo dõi sát những bảng xếp hạng âm nhạc trực tuyến thay vì chỉ chú trọng vào doanh số bán đĩa của nghệ sĩ để phát hiện chính xác những tài năng mới đang được công chúng mến mộ. Ngoài ra, áp dụng nhiều hình thức biểu diễn số kết hợp công nghệ cao như laser, chiếu hình 3D… trong các màn trình diễn cũng là phương thức giúp “giữ chân” người xem trước màn hình nhỏ và dần lấy lại sức hút của các lễ trao giải tráng lệ, vừa long lanh về hình thức vừa văn minh về nội dung./.

Thu Thảo (tổng hợp)